ગૌડભૂપસ્ય દુહિતા નામ્ના દિવ્યવિભાવરી
ગૌડના રાજાની દીકરીનું નામ દિવ્યવિભાવરી હતું.
રૂપયૌવન સંયુક્તા રતિકેલિવિશારદા
તે સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર હતી અને પ્રેમની કળામાં નિપુણ હતી.
તસ્યાં જાતા સુતા દેવી નામ્ના સંયોગિની શુભા
તે સમયે તેની એક પુત્રી જન્મી, જેનું નામ સંયોગિની હતું અને તે ખૂબ જ શુભ હતી.
તસ્યાઃ સ્વયંવરે રાજાહ્વયદ્ભૂપાન્મહાશુભાન્ મંત્રિપ્રવર ભો મિત્ર ચંદ્રભટ્ટ મમ પ્રિય
એના સ્વયંવરમાં રાજાએ શ્રેષ્ઠ રાજાઓને, મુખ્ય મંત્રીને, મારા મિત્રને અને મારા પ્રિય ચંદ્રભટ્ટને બોલાવ્યા.
કાન્યકુબ્જપુરીં પ્રાપ્ય મન્મૂર્તિં સ્વર્ણનિર્મિતામ્ સ્થાપય ત્વં સભામધ્યે યદ્વૃત્તાંતં તુ મે વદ ।। 3.3.6.
કાન્યકુબજ શહેરમાં પહોંચી, મારી સોનાની મૂર્તિને સભાના મધ્યમાં મૂકી અને જે કંઈ બન્યું તે મને કહેજે.
ઇતિ શ્રુત્વા ચંદ્રભટ્ટો ભવાનીભક્તિતત્પરઃ
આ સાંભળીને ચંદ્રભટ્ટ, ભવાનીના ભક્તિમાં તત્પર થયો.
સ્વયંવરે ચ ભૂપાશ્ચ નાનાદેશ્યાઃ સમાગતાઃ
સ્વયંવરમાં વિવિધ પ્રદેશોના રાજાઓ એકઠા થયા.
પિતરં પ્રાહ કામાક્ષી યસ્ય મૂર્તિરિયં નૃપ
કામાક્ષીએ પોતાના પિતાને પૂછ્યું: 'હે રાજા, આ મૂર્તિ કોણની છે?'
જયચંદ્રસ્તુ તચ્છ્રુત્વા ચંદ્રભદ્રમુવાચ તમ્
આ સાંભળીને જયચંદ્રે ચંદ્રભદ્રને કહ્યું.
સઞ્જયેદ્યોગિનીમેતાં તર્હિ મેઽતિપ્રિયો ભવેત્
આ યોગિનીનું મિલન થાય તો એ મને ખૂબ જ પ્રિય થશે.
પૃથિવીરાજ એવાસૌ શ્રુત્વા સૈન્યમચોદયત્
પૃથ્વીરાજે આ સાંભળીને પોતાની સેના તૈયાર કરવા આદેશ આપ્યો.
રથાઃ પંચસહસ્રાશ્ચ ધનુર્બાણવિશારદાઃ
પાંચ હજાર રથો હતા, બધા ધનુષ્ય-બાણ ચલાવવામાં નિપુણ હતા.
રાજાનસ્ત્રિશતાન્યેવ મહીરાજપદાનુગાઃ
ત્રણસો રાજાઓ હતા, જે મહારાજાના અનુયાયી હતા.
ધુન્ધુકારશ્ચ તદ્બન્ધુર્ગજાનીકપતિસ્સદા
ધુંધુકાર, તેનો સગો, હંમેશા હાથીદળનો મુખ્ય હતો.
પદાતીનાં નૃપતયઃ પતયસ્તત્ર ચાભવન્ 3.3.6.
ત્યાં રાજાઓ પણ પગદળના મુખ્ય હતા.
વિંશત્કોશપ્રમાણેન સ્થિતં તસ્ય મહાબલમ્
તેની વિશાળ સેના વીસ કોશ દૂર ઊભી હતી.
સ્વસૈન્યં કલ્પયામાસ લક્ષષોડશસંમિતમ્
તેણે પોતાની સેના, જેમાં સોળ લાખ જવાનો હતા, ગોઠવી.
વાજિનશ્ચાષ્ટલક્ષાશ્ચ સર્વયુદ્ધવિશારદાઃ
આઠ લાખ ઘોડા હતા, બધા જંગમાં પારંગત હતા.
આગસ્કૃતં મહીરાજં મત્વા તે શુક્લવંશિનઃ
શુકલ વંશજોએ રાજાને અવરોધ માનીને પગલાં લીધાં.
ઈશનદ્યાઃ પરે કૂલે તદ્દોલા સ્થપિતા તદા
ઈશાનાદીપારના કિનારે એ ડોલને રાખવામાં આવી.
રત્નભાનુર્ગજાનીકે રૂપાનીકે હિ લક્ષણઃ
રત્નભાનુએ હાથીઓના વડા તરીકે તેમની દેખરેખ અને ઓળખાણ માટે જવાબદારી સંભાળી હતી.
પ્રદ્યોતશ્ચૈવ વિદ્યોતો રત્નભાનું રરક્ષતુઃ
પ્રદ્યોત અને વિદ્યોત બંનેએ રત્નભાનુની રક્ષા કરી હતી.
ભૂપાઃ પદાતિસૈન્યે ચ સંસ્થિતા મદવિહ્વલાઃ
રાજાઓ ઘમંડથી ભરાયેલા પોતાના પગદળ સૈન્યમાં ઊભા રહ્યા.
હયા હયૈર્મૃતા જાતા ગજાશ્ચૈવ ગજૈસ્તથા
ઘોડાઓએ ઘોડાઓને માર્યા અને એ જ રીતે હાથીઓએ હાથીઓને મારી નાખ્યા.
ભૂપૈશ્ચ રક્ષિતાઃ સર્વે નિર્ભયા રણમાયયુઃ 3.3.6.
બધા રાજાઓની રક્ષામાં નિર્ભય બનીને યુદ્ધમાં ઉતર્યા.
એવં પંચદિનં જાતં યુદ્ધં વીરજનક્ષયમ્
આ રીતે પાંચ દિવસ સુધી યુદ્ધ ચાલ્યું અને અનેક વીરોએ પ્રાણ ગુમાવ્યા.
પંચલક્ષં મહીભર્તુર્હતાસ્તત્ર પદાતયઃ
મહારાજાના પાંચ લાખ પગદળ સૈનિકો ત્યાં માર્યા ગયા.
કાન્યકુબ્જાધિપસ્યૈવ ગજા નવસહસ્રકાઃ
કાન્યકુભજના રાજાના નવ હજાર હાથીઓ માર્યા ગયા.
એકલક્ષં હયાસ્તત્ર મૃતાઃ સ્વર્ગપુરં યયુઃ
એક લાખ ઘોડાઓ ત્યાં મર્યા અને સ્વર્ગમાં ગયા.
દુઃખિતો મનસા દેવં રુદ્રં તુષ્ટાવ ભક્તિમાન્
હૃદયથી દુઃખી થઈ ભક્તિપૂર્વક દેવ રુદ્રની સ્તુતિ કરી.