યદા નિરાકૃતા ધૂર્તા મયા તે ચંદ્રવંશિનઃ
'જ્યારે મેં ચતુર ચંદ્રવંશીઓને અસ્વીકાર કર્યા—'
ત્વયા ષોડશલક્ષં ચ યુદ્ધસૈન્યં સમાહૃતમ્
'ત્યારે તું એક લાખ સાડા સાઠ હજારનું યુદ્ધસૈન્ય એકત્ર કર્યું.'
ભવાન્ન દંડ્યો બલવાન્કરં મે દાતુમર્હતિ
'તને દંડ આપવો યોગ્ય નથી, તું શક્તિશાળી છે; પણ તારે મને કર આપવો જોઈએ.'
ઇતિ જ્ઞાત્વા તયોર્ઘોરં વૈરં ચાસીન્મહીતલે
આ રીતે જાણીને, બંને વચ્ચે ધરતી પર ભયંકર દુશ્મનાઈ ઉભી થઈ.
જયચંદ્રશ્ચ બલવાન્પૃથિવીરાજભીરુકઃ
જયચંદ્ર શક્તિશાળી હતો, પણ પૃથ્વીરાજ ભયભીત હતો.
પૃથિવીરાજ એવાસૌ તથાર્દ્ધં રાષ્ટ્રમાનયત્
એ જ પૃથ્વીરાજે પછી અડધું રાજ્ય પોતાના કબજામાં લીધું.
દિશં યામ્યાં સ વૈ જિત્વા તેષાં કોશાનુપાહરત્
દક્ષિણ દિશા જીતીને, તેણે તેમનો ખજાનો કબજે કર્યો.
મહીરાજસ્તુ તચ્છુત્વા પરં વિસ્મયમાગતઃ
આ સાંભળીને રાજા ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં પડ્યો.
તિલકા નામ વિખ્યાતા યા તુ વીરવતી શુભા
તિલકા નામની એક પ્રસિદ્ધ, શૂરવીર અને શુભ સ્ત્રી હતી.
જયચંદ્રસ્ય ભૂપસ્ય યોષિતઃ ષોડશાભવન્
રાજા જયચંદ્રની સોળ પત્નીઓ હતી.
ગૌડભૂપસ્ય દુહિતા નામ્ના દિવ્યવિભાવરી
ગૌડના રાજાની દીકરીનું નામ દિવ્યવિભાવરી હતું.
રૂપયૌવન સંયુક્તા રતિકેલિવિશારદા
તે સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર હતી અને પ્રેમની કળામાં નિપુણ હતી.
તસ્યાં જાતા સુતા દેવી નામ્ના સંયોગિની શુભા
તે સમયે તેની એક પુત્રી જન્મી, જેનું નામ સંયોગિની હતું અને તે ખૂબ જ શુભ હતી.
તસ્યાઃ સ્વયંવરે રાજાહ્વયદ્ભૂપાન્મહાશુભાન્ મંત્રિપ્રવર ભો મિત્ર ચંદ્રભટ્ટ મમ પ્રિય
એના સ્વયંવરમાં રાજાએ શ્રેષ્ઠ રાજાઓને, મુખ્ય મંત્રીને, મારા મિત્રને અને મારા પ્રિય ચંદ્રભટ્ટને બોલાવ્યા.
કાન્યકુબ્જપુરીં પ્રાપ્ય મન્મૂર્તિં સ્વર્ણનિર્મિતામ્ સ્થાપય ત્વં સભામધ્યે યદ્વૃત્તાંતં તુ મે વદ ।। 3.3.6.
કાન્યકુબજ શહેરમાં પહોંચી, મારી સોનાની મૂર્તિને સભાના મધ્યમાં મૂકી અને જે કંઈ બન્યું તે મને કહેજે.
ઇતિ શ્રુત્વા ચંદ્રભટ્ટો ભવાનીભક્તિતત્પરઃ
આ સાંભળીને ચંદ્રભટ્ટ, ભવાનીના ભક્તિમાં તત્પર થયો.
સ્વયંવરે ચ ભૂપાશ્ચ નાનાદેશ્યાઃ સમાગતાઃ
સ્વયંવરમાં વિવિધ પ્રદેશોના રાજાઓ એકઠા થયા.
પિતરં પ્રાહ કામાક્ષી યસ્ય મૂર્તિરિયં નૃપ
કામાક્ષીએ પોતાના પિતાને પૂછ્યું: 'હે રાજા, આ મૂર્તિ કોણની છે?'
જયચંદ્રસ્તુ તચ્છ્રુત્વા ચંદ્રભદ્રમુવાચ તમ્
આ સાંભળીને જયચંદ્રે ચંદ્રભદ્રને કહ્યું.
સઞ્જયેદ્યોગિનીમેતાં તર્હિ મેઽતિપ્રિયો ભવેત્
આ યોગિનીનું મિલન થાય તો એ મને ખૂબ જ પ્રિય થશે.
પૃથિવીરાજ એવાસૌ શ્રુત્વા સૈન્યમચોદયત્
પૃથ્વીરાજે આ સાંભળીને પોતાની સેના તૈયાર કરવા આદેશ આપ્યો.
રથાઃ પંચસહસ્રાશ્ચ ધનુર્બાણવિશારદાઃ
પાંચ હજાર રથો હતા, બધા ધનુષ્ય-બાણ ચલાવવામાં નિપુણ હતા.
રાજાનસ્ત્રિશતાન્યેવ મહીરાજપદાનુગાઃ
ત્રણસો રાજાઓ હતા, જે મહારાજાના અનુયાયી હતા.
ધુન્ધુકારશ્ચ તદ્બન્ધુર્ગજાનીકપતિસ્સદા
ધુંધુકાર, તેનો સગો, હંમેશા હાથીદળનો મુખ્ય હતો.
પદાતીનાં નૃપતયઃ પતયસ્તત્ર ચાભવન્ 3.3.6.
ત્યાં રાજાઓ પણ પગદળના મુખ્ય હતા.
વિંશત્કોશપ્રમાણેન સ્થિતં તસ્ય મહાબલમ્
તેની વિશાળ સેના વીસ કોશ દૂર ઊભી હતી.
સ્વસૈન્યં કલ્પયામાસ લક્ષષોડશસંમિતમ્
તેણે પોતાની સેના, જેમાં સોળ લાખ જવાનો હતા, ગોઠવી.
વાજિનશ્ચાષ્ટલક્ષાશ્ચ સર્વયુદ્ધવિશારદાઃ
આઠ લાખ ઘોડા હતા, બધા જંગમાં પારંગત હતા.
આગસ્કૃતં મહીરાજં મત્વા તે શુક્લવંશિનઃ
શુકલ વંશજોએ રાજાને અવરોધ માનીને પગલાં લીધાં.
ઈશનદ્યાઃ પરે કૂલે તદ્દોલા સ્થપિતા તદા
ઈશાનાદીપારના કિનારે એ ડોલને રાખવામાં આવી.