મુખાવલોકનપરો વશે તિષ્ઠતિ સર્વદા
એ હંમેશાં તેના ચહેરા તરફ જોઈ રહે છે અને તેની ઈચ્છા મુજબ ચાલે છે.
એતદાચક્ષ્વ ભગવન્પરં કૌતૂહલં મમ
હે ભગવન, મને આ વિષયમાં ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે, કૃપા કરીને મને કહો.
જાનામિ સર્વં સુભગે તવ વૃત્તમશેષતઃ
હે સુભાગ્યવતી, હું તારા બધા કાર્યો સંપૂર્ણ જાણું છું.
ત્વમાસીર્વૈશ્ય મહિષી ગિરિવ્રજપુરે પુરા
તું એક વખત ગિરિવ્રજ શહેરમાં વૈશ્યની રાણી હતી.
તત્ર શ્રુતસ્ત્વયા વત્સે બ્રાહ્મણાનાં સમીપતઃ
ત્યાં, વત્સે, તું બ્રાહ્મણો પાસે બેઠી ને સાંભળ્યું હતું.
વિશેષતસ્તત્ર વિપ્રૈઃ કથિતો ગુડપર્વતઃ 4.197.
ખાસ કરીને ત્યાં વિદ્વાનોએ ગુડપર્વત વિશે વાત કરી હતી.
તસ્ય દાનસ્ય માહાત્મ્યાત્ત્વયા ભુક્તં વરાનને
તે દાનની મહિમાથી, હે સુંદરમુખી, તું તેનું ફળ ભોગવી ચૂકી છે.
અન્યાનિ સપ્ત જન્માનિ તવ રાજ્યં ભવિષ્યતિ
હવે તારા સાત જન્મ સુધી રાજ્ય રહેશે.
ભૂતં ચૈવમવશ્યં ચ ગુડપર્વતદાનજમ્
આ બધું ગુડપર્વતના દાનથી થયું છે અને આવનારા સમયમાં પણ થશે.
તસ્માદ્દેયમિદં દાનં ફલમુત્તમમિચ્છતા
માટે, શ્રેષ્ઠ ફળ ઈચ્છનારએ આવું દાન કરવું જોઈએ.
દાનમેતત્પ્રશંસંતિ સ્ત્રીણાં રાજ ન્વિશેષતઃ
રાજા, ખાસ કરીને સ્ત્રીઓમાં આ દાનની ખૂબ પ્રશંસા થાય છે.
કૃષ્ણેષ્ટસુંદરદરીસ્રવણાકુલેન ગંધર્વસિદ્ધવનિતાશતસેવિતેન
કૃષ્ણ, જે અતિ સુંદર અને સૌના મનભાવે છે, અને જ્યાં ઝરણાં વહે છે, ત્યાં સેંકડો ગાંધીર્વ, સિદ્ધ અને દેવસ્ત્રીઓ તેની સેવા કરે છે.
હેમાચલદાનવિધિવર્ણનમ્ યસ્ય પ્રસાદાદ્ભવનં વૈરિચ્યં યાતિ માનવઃ
જેના કૃપાથી મનુષ્ય વિરિંચિના ધામમાં પહોંચે છે.
ઉત્તમઃ પલસાહસ્રો મધ્યમઃ પઞ્ચભિઃ શતૈઃ
શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ હજાર પલાં આપે છે, મધ્યમ વ્યક્તિ પાંચસો પલાં આપે છે.
દદ્યાદેકપલાદૂર્ધ્વં યથાશક્ત્યા વિચક્ષણઃ
વિવેકી વ્યક્તિએ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ઓછામાં ઓછું એક પલ તો આપવું જોઈએ.
વિષ્કંભશૈલાંસ્તદ્વચ્ચ કૃત્વા મંત્રમુદીરયેત્
એવી રીતે વિષકંભ પર્વતો બનાવીને મંત્ર બોલવો જોઈએ.
યસ્માદનંતફલદસ્તસ્માત્પાહિ શિલોચ્ચય
તમે અનંત ફળ આપો છો, તેથી પથ્થરનાં ઢગલા, રક્ષણ કરો.
હેમપર્વતરૂપેણ તસ્માત્પાહિ નગોત્તમ
સોનાના પર્વતરૂપે, પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, રક્ષણ કરો.
સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ
એ વ્યક્તિ એ મહાન સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે જ્યાં મહેશ્વર દેવ વસે છે.
હેમાચલાત્પરં દાનં ન ચાન્યદ્વિદ્યતે ક્વચિત્
હેમાચલનું દાન કરતાં વધુ મહાન દાન ક્યાંય નથી.
હૈમં મહીંદ્રમણિશૃંગશતૈરુપેતં લોકાધિપાષ્ટકયુતં સહિતં મુનીન્દ્રૈઃ
સોનાની અને રત્નોથી શોભિત પર્વતોના હજારો શિખરો સાથે, દુનિયાના દસ હજાર રાજાઓ અને મહાન ઋષિઓ સાથે શોભાયમાન છે.
તિલાચલદાનવિધિવર્ણનમ્ યત્પ્રદાનાન્નરો યાતિ વિષ્ણુલોકમનુત્તમમ્
જેનું દાન આપવાથી મનુષ્ય વિષ્ણુના અતુલ્ય લોકમાં પહોંચે છે.
તિલાઃ પવિત્રમતુલં પવિત્રાણાં ચ પાવનમ્
તલ પવિત્ર છે, બેસમો છે અને પવિત્ર વસ્તુઓમાં સૌથી વધુ પવિત્રતા લાવે છે.
મધુકૈટભનામાનાવાસ્તાં દિતિસુતૌ પુરા
પહેલાં દિતિના બે પુત્રો, મધુ અને કૈટભ, હતા.
સહસ્રં કિલ વર્ષાણાં ન વ્યજીવત દાનવઃ
દાનવ હજાર વર્ષ સુધી જીવી શક્યો નહોતો.
પતિતશ્ચ ધરાપૃષ્ઠે કણશો લવશસ્તથા
એ પૃથ્વી પર દાણા અને કણો રૂપે પડ્યો.
હતશ્ચ હરિણા યુદ્ધે સ મધુર્બલિનાં વરઃ
મધુ, બળવાનમાં શ્રેષ્ઠ, હરી દ્વારા યુદ્ધમાં મારવામાં આવ્યો.
મેદિનીતિ તતઃ સંજ્ઞામવાપાચલ ધારિણી
તે કારણે પર્વતોને ધારણ કરતી પૃથ્વીનું નામ 'મેદિની' પડ્યું.
સ્તુતિભિશ્ચ પરં સ્તુત્વા ઊચુસ્ત્રિદશપુંગવમ્ દેવા ઊચુઃ ત્વયા ધૃતં જગદ્દેવ ત્વયા સૃષ્ટં તથૈવ ચ
દેવતાઓએ સ્તુતિઓથી ખૂબ જ વખાણ કરીને અમર લોકોના નેતા પાસે કહ્યું: 'હે દેવ, તમે જગતને ધારણ કરો છો અને તમે તેને સર્જ્યું છે.'
ત્વયીશ લીયતે સર્વં ત્વયૈવ મધુસૂદન
હે મધુસૂદન, સર્વે વસ્તુઓ તમારી અંદર લય પામે છે અને માત્ર તમે જ એ કરો છો.