ધ્યાનેન પૂજયેદીશં સૂર્યમંડલસંસ્થિતમ્ । અચલોઽયં પ્રભુઃ સાક્ષાત્તથા સૂર્યોચલઃ સદા
ધ્યાનથી, સૂર્યમંડલમાં સ્થિત ભગવાનની પૂજા કરવી; આ અચળ પ્રભુ સ્પષ્ટ છે અને સૂર્ય પણ હંમેશા અચળ રહે છે.
તત્ત્વાનાં ચલભૂતાનાં કર્ષણઃ સ સમંતતઃ 3.3.2.
તે સર્વત્ર તત્વોના ચાલતા ભાગોને સમાન રીતે ખેંચે છે.
ઈશમૂર્તિર્હૃદિ પ્રાપ્તા નિત્યશુદ્ધા શિવંકરી
હૃદયમાં પ્રાપ્ત થયેલી ભગવાનની મૂર્તિ સદા શુદ્ધ અને શુભતા આપનાર છે.
ઇતિ શ્રુત્વા સ ભૂપાલો નત્વા તં મ્લેચ્છપૂજકમ્
આ રીતે સાંભળી, રાજાએ મ્લેચ્છોની પૂજા કરનારને નમન કર્યું.
સ્વરાજ્યં પ્રાપ્તવાન્રાજા હયમેધમચીકરત્ સ્વર્ગતે નૃપતૌ તસ્મિન્યથા ચાસીત્તથા શૃણુ
રાજાએ પોતાનું સ્વરાજ્ય મેળવ્યા પછી અશ્વમેઘ યજ્ઞ કર્યો હતો. એ રાજા સ્વર્ગે ગયા પછી શું બન્યું, એ હવે સાંભળો.
શ્રીસૂત ઉવાચ શાલિવાહનવંશે ચ રાજાનો દશ ચાભવન્
શ્રી સૂતાએ કહ્યું: શાલિવાહન વંશમાં દસ રાજાઓ થયા હતા.
મર્ય્યાદા ક્રમતો લીના જાતા ભૂમંડલે તદા દૃષ્ટ્વા પ્રક્ષીણમર્ય્યાદાં બલી દિગ્વિજયં યયૌ
એ સમયે ધરતી પર યોગ્ય વ્યવહાર ધીરે ધીરે ઓછો થતો ગયો. ધર્મનો અવલોપ જોઈને તે શક્તિશાળી રાજાએ દિશાઓ જીતવા માટે પ્રસ્થાન કર્યું.
સેનયા દશસાહસ્ર્યા કાલિદાસેન સંયુતઃ
તે દસ હજાર સૈનિકોની સેના અને કાલિદાસ સાથે આગળ વધ્યો.
જિત્વા ગાંધારજાન્મ્લેચ્છાન્કાશ્મીરાન્નારવાઞ્છઠાન્
તે ગાંધારના રાજાઓ, વિદેશીઓ, કાશ્મીરના લોકો અને નાર નામના દગાબાજોને જીત્યો.
એતસ્મિન્નન્તરે મ્લેચ્છ આચાર્ય્યેણ સમન્વિતઃ
એ વચ્ચે, એક વિદેશી આચાર્ય પણ તેની સાથે જોડાયો.
નૃપશ્ચૈવ મહાદેવં મરુસ્થલનિવાસિનમ્ ચંદનાદિભિરભ્યર્ચ્ય તુષ્ટાવ મનસા હરમ્
રાજાએ રણમાં વસતા મહાદેવનું ચંદન અને અન્ય વસ્તુઓથી પૂજન કર્યું અને મનમાં હરાની સ્તુતિ કરી.
ભોજરાજ ઉવાચ ત્રિપુરાસુરનાશાય વહુમાયાપ્રવર્ત્તિને
ભોજરાજાએ કહ્યું: જે ત્રિપુરાસુરનો વિનાશ કરે છે અને અનેક માયા રચે છે,
મ્લેચ્છૈર્ગુપ્તાય શુદ્ધાય સચ્ચિદાનન્દરૂપિણે
વિદેશીઓથી છુપાયેલા, શુદ્ધ અને સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપ એવા,
ગંતવ્યં ભોજરાજેન મહાકાલેશ્વરસ્થલે
ભોજરાજાએ મહાકાલેશ્વર સ્થાને જવું જરૂરી છે.
મ્લેચ્છૈસ્સુદૂષિતા ભૂમિર્વાહીકા નામ વિશ્રુતા 3.3.3.
વાહીક નામે જાણીતી ધરતી વિદેશીઓથી સંપૂર્ણ બગડી ગઈ છે.
બભૂવાત્ર મહામાયી યોઽસૌ દગ્ધો મયા પુરા
અહીં એ મહામાયાવી આવ્યો, જેને હું પહેલા દહન કરી ચૂક્યો હતો.
અયોનિઃ સ વરો મત્તઃ પ્રાપ્તવાન્દૈત્યવર્દ્ધનઃ
જે ગર્ભથી જન્મ્યો નહોતો, તેને મારે આશીર્વાદ આપ્યો હતો અને તે દૈત્યોને વધારનાર બન્યો.
નાગન્તવ્યં ત્વયા ભૂપ પૈશાચે દેશધૂર્તકે
રાજા, તું એ પિશાચી અને દગાબાજ ધરતી પર જવું નહીં.
ઇતિ શ્રુત્વા નૃપશ્ચૈવ સ્વદેશાન્પુનરાગમત્
આ સાંભળીને રાજા ફરી પોતાના દેશે પાછો ફર્યો.
ઉવાચ ભૂપતિં પ્રેમ્ણા માયામદવિશારદઃ
માયાના ماهિર એ રાજાને પ્રેમથી કહ્યું.
મમોચ્છિષ્ઠં સભુંજીયાદ્યથા તત્પશ્ય ભો નૃપ
રાજા, જો કે હું શું બાકી રાખું છું, એ પણ લોકો કેવી રીતે ખાય છે, એ જો.
મ્લેચ્છધર્મે મતિશ્ચાસીત્તસ્ય ભૂપસ્ય દારુણે
એ ભયાનક વિદેશી ધર્મમાં એ રાજાનું મન સ્થિર થઈ ગયું.
તચ્છ્રુત્વા કાલિદાસસ્તુ રુષા પ્રાહ મહામદમ્
આ સાંભળીને કાલિદાસે ગુસ્સે થઈ મહામદને કહ્યું.
હનિષ્યામિ દુરાચારં વાહીકં પુરુષાધમમ્
હું આ દુષ્ટ અને દુરાચારી વાહીકને, જે માણસોમાં સૌથી નીચો છે, મારી નાખીશ.
જપ્ત્વા દશસહસ્રં ચ તદ્દશાંશં જુહાવ સઃ 3.3.3.
તેને દસ હજાર જપ કર્યા પછી, તેનો દસમો ભાગ હવનમાં અર્પણ કર્યો.
ગૃહીત્વા સ્વગુરોર્ભસ્મ મદહીનત્વમાગતમ્
પોતાના ગુરુનું ભસ્મ લઈને, તે અહંકારથી મુક્ત થયો.
સ્થાપિતં તૈશ્ચ ભૂમધ્યે તત્રોષુર્મદતત્પરાઃ
તેમણે એ જમીનના મધ્યમાં સ્થાપિત કર્યું અને અહંકારમાં તલીન રહેનારા ત્યાં જ રહેવા લાગ્યા.
રાત્રૌ સ દેવરૂપશ્ચ બહુમાયાવિશારદઃ
રાત્રે, તે દેવરૂપ અને અનેક માયામાં નિપુણ હતો.
આર્ય્યધર્મો હિ તે રાજન્સર્વધર્મોત્તમઃ સ્મૃતઃ
રાજા, આ આર્ય ધર્મ તો તારો છે અને સર્વ ધર્મોમાં શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
લિંગચ્છેદી શિખાહીનઃ શ્મશ્રુધારી સ દૂષકઃ
જેનું લિંગ કાપેલું છે, શિખા નથી અને દાઢી રાખે છે, તે દુષક છે.