એવં દત્ત્વા મહીં રાજન્પ્રહૃષ્ટેનાંતરાત્મના 4.164.
આ રીતે રાજા, આનંદથી ભરેલા મનથી પૃથ્વી દાન આપી.
ભૂમિદાનાત્પરં નાસ્તિ સુખં વામુષ્મિકં મહત્
પૃથ્વી દાન કરતાં મોટું બીજું કંઈ નથી, અને પરલોકમાં એથી વધુ સુખ પણ નથી.
યચ્છંતિ યે દ્વિજવરાય મહીં સુકૃષ્ટાં તે યાંતિ શક્રસદનં સુવિશુદ્ધદેહાઃ
જે લોકો શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને સારી રીતે ખેડેલી જમીન આપે છે, તેઓ શુદ્ધ શરીર સાથે ઇન્દ્રના લોકમાં પહોંચે છે.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણ ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે ભૂમિદાનમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ચતુઃષષ્ટ્યુ ત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના ઉત્તરપર્વમાં શ્રી કૃષ્ણ અને યુધિષ્ઠિરના સંવાદમાં 'ભૂમિ દાનના મહાત્મ્ય' નામના ચોઇંસઠમો અધ્યાય અહીં પૂર્ણ થાય છે.
પૃથિવીદાનવિધિવર્ણનમ્ તે હ્યુપાર્જયિતું શક્તા દાતું પાલયિતું યથા
પૃથ્વી દાનની રીત: જે લોકો જમીન મેળવવા, આપવાનો અને રક્ષણ કરવાનો યોગ્ય રીતે સક્ષમ હોય.
ભૂમિદાનસમં કિંચિદન્યત્કથય યાદવ
યાદવ, મને કહો કે ભૂમિ દાનની બરાબરી બીજું કંઈ છે?
મહીં પ્રયચ્છ વિપ્રાણાં તત્તુલ્યા સા નિગદ્યતે
બ્રાહ્મણોને જમીન આપો; એ જ દાન બરાબર ગણાય છે.
શૃણુષ્વૈકમના ભૂત્વા મહાદાનં નરોત્તમ
શ્રેષ્ઠ પુરુષ, એકાગ્ર મનથી મહાદાનની વાત સાંભળો.
ચંદ્રસૂર્યોપરાગે ચ જન્મર્ક્ષે વિષુવે તથા
ચાંદ્ર કે સૂર્ય ગ્રહણ સમયે, જન્મના નક્ષત્રમાં અને વિષુવ પર,
અન્યેષ્વપિ ચ કાલેષુ પ્રશસ્તે ધનસંચયે
અને અન્ય શુભ સમયોએ, જ્યારે ધન સારી રીતે એકત્રિત થયેલું હોય,
હેમ્નઃ પલશતેનોક્તા તદર્ધેનાપિ શક્તિતઃ
એમાં સો પલાં સોનાનું દાન કરવું કહેવામાં આવ્યું છે, અથવા ક્ષમતા મુજબ એનું અડધું.
કારયેત્પૃથિવીં હૈમીં જંબુદ્વીપાનુકારિણીમ્
જાંબુદ્વીપ જેવી સોનાની પૃથ્વી બનાવવી જોઈએ.
લોકપાલાષ્ટકોપેતાં બ્રહ્મવિશ્વેશસંયુતામ્
એમાં આઠ લોકપાલો, બ્રહ્મા અને વિશ્વેશ સાથે જોડાયેલા હોવા જોઈએ.
સર્વસસ્યવિચિત્રાંગીં સર્વગંધાધિવાસિતામ્ 4.165.
એમાં વિવિધ પાક અને સુગંધોથી સજ્જ હોવી જોઈએ.
દશદ્વાદશહસ્તં ચ ચતુર્વક્ત્ર સતોરણમ્
દસ કે બાર હસ્તની માપ, ચાર બાજુ અને દરવાજા સાથે હોવી જોઈએ.
ઐશાન્યાં સુરસંસ્થાનમાગ્નેય્યાં કુંડમેવ ચ
ઉત્તર-પૂર્વમાં દેવસ્થાન અને દક્ષિણ-પૂર્વમાં અગ્નિકુંડ હોવું જોઈએ.
લોકપાલા ગ્રહાશ્ચૈવ પૂજ્યા માલ્યવિલેપનૈઃ
લોકપાલો અને ગ્રહોનું પુષ્પમાળાઓ અને ચંદનથી પૂજન કરવું જોઈએ.
સાલંકારા સવસ્ત્રાશ્ચ માલ્યચંદનભૂષિતાઃ
સજાવટ, વસ્ત્ર, પુષ્પમાળા અને ચંદનથી શોભિત હોવું જોઈએ.
આનયેયુર્દ્વિજા રાજન્બ્રહ્મઘોષપુરઃસરમ્
રાજા, દ્વિજોએ વેદના મંત્રોનો ઉચ્ચાર કરીને તેને આગળ લાવવું જોઈએ.
તિલૈઃ પ્રચ્છાદિતાં વેદિં કૃત્વા તત્રાધિવાસયેત્
તિલથી ઢંકાયેલું બેડી બનાવી, ત્યાં તેને સ્થાપિત કરવું જોઈએ.
તથાષ્ટૌ પૂર્ણકલશાન્સમંતાત્સ્થાપયેચ્છુભાન્
એ જ રીતે, આસપાસ આઠ શુભ અને ભરેલા કલશો મૂકવા જોઈએ.
અંશુકાનિ વિચિત્રાણિ શ્રીખંડશકલાનિ ચ
વિવિધ સુંદર કપડાં અને ચંદનના ટુકડા ગોઠવવા જોઈએ.
તતો હોમાવસાનેષુ નિષ્પન્ને સર્વશાંતિકે
પછી, જ્યારે હોમ પૂર્ણ થાય અને બધું શાંતિપૂર્ણ થાય,
કૃત્વા પ્રદક્ષિણં પૃથ્વીં ગૃહીત્વા કુસુમાંજલિમ્ 4.165.
પૃથ્વીનું પ્રદક્ષિણ કરીને, ફૂલોથી ભરેલો અંજલિ હાથમાં લઈને,
નમસ્તે સર્વદેવાનાં ત્વમેવ ભવનં યતઃ
તમને વંદન છે, બધા દેવતાઓના નિવાસ, કારણ કે બધાં નિવાસો તમાથી જ ઉત્પન્ન થાય છે.
વસુ ધારયસે યસ્માત્સર્વસૌખ્યપ્રદાયકમ્
તમે ધન ધારણ કરો છો, તેથી સર્વ સુખ આપો છો.
ચતુર્મુખોઽપિ નો ગચ્છેદ્યસ્માદંતં તવાચલે
ચારેક મુખવાળા પણ તમારા પર્વતના અંત સુધી પહોંચી શકતા નથી, કારણ કે એ અનંત છે.
ત્વમેવ લક્ષ્મીર્ગોવિદે શિવે ગૌરીતિ સંસ્થિતા
તમે જ ગોવિંદ માટે લક્ષ્મી અને શિવ માટે ગૌરી તરીકે સ્થિત છો.
બુદ્ધિર્બૃહસ્પતૌ ખ્યાતા મેધા મુનિષુ સંસ્થિતા
બુદ્ધિ બૃહસ્પતિમાં પ્રસિદ્ધ છે, અને જ્ઞાન મુનિમાં સ્થિત છે.
ધૃતિઃ ક્ષિતિઃ ક્ષમા ક્ષોણી પૃથિવી વસુધા મહી
ધૈર્ય, ધરતી, ક્ષમા, જમીન, પૃથ્વી, વસુધા અને મહી — એ બધાં તમારી જ રૂપ છે.