મેષી વિશેષકલુષાપહરાતિશસ્તા દાને સદૈવ રસધાતુયુતા સધાન્યા
શુદ્ધ અને ઉત્તમ, રસ અને અનાજથી ભરપૂર ધોળી, હંમેશાં દાન માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
ભૂમિદાનવર્ણનમ્ યે પ્રયચ્છંતિ વિપ્રેભ્યો ભૂમિદાનં સદક્ષિણમ્
જે લોકો બ્રાહ્મણોને યોગ્ય દક્ષિણાસહીત જમીનનું દાન આપે છે—
શ્રોત્રિયાય દરિદ્રાય અગ્નિહોત્રરતાય ચ
એ પણ એવા શાસ્ત્રજ્ઞ, ગરીબ અને અગ્નિહોત્રમાં તત્પર બ્રાહ્મણને—
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો દીપ્યમાનો રવિર્યથા
તેઓ બધા પાપોથી મુક્ત થઈને, સૂર્યની જેમ તેજસ્વી બને છે.
વિમાનૈર્ભાસ્વરૈર્દિવ્યૈર્વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ
તે ચમકતા અને દિવ્ય વિમાનોમાં બેસી, વિષ્ણુના લોકમાં જાય છે.
તત્ર દિવ્યાંગનાભિશ્ચ સેવ્યમાનો યથાસુખમ્
ત્યાં, સ્વર્ગની સુંદર સ્ત્રીઓ તેની સેવા કરે છે અને તે પોતાની મરજી પ્રમાણે આનંદ માણે છે.
યાવદ્ધારયતે લોકાન્ભૂરંકુરસમુદ્ભવા
પૃથ્વીમાંથી ઉગેલા આ લોકો જેટલા સમય સુધી ટકે છે, તેટલો સમય સુધી.
નહિ ભૂમિપ્રદાનાદ્વૈ દાનમન્યદ્વિશિષ્યતે
પૃથ્વીનું દાન કરવું એ સૌથી શ્રેષ્ઠ દાન છે, બીજું કોઈ દાન એથી ઉત્તમ નથી.
દાનાન્યન્યાનિ ક્ષીયંતે કાલેન પુરુષર્ષભ
અન્ય દાન સમય સાથે ઘટી જાય છે, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
સર્વપાપાનિ ક્ષીયંતે કાલયોગક્રમેણ તુ
સમયના ક્રમમાં તમામ પાપો ધીરે ધીરે નાશ પામે છે.
બ્રાહ્મણાય સુશીલાય ભૂમિં દત્ત્વા તુ યો નરઃ 4.164.
જે પુરુષ સારા સ્વભાવવાળા બ્રાહ્મણને પૃથ્વી આપે છે—
હલકૃષ્ટાં મહીં કૃત્વા સબીજાં સસ્યમાલિનીમ્
જે પૃથ્વી હલથી ખેડાયેલી, બીજ વાવેલી અને પાકથી ભરપૂર હોય છે,
ધનં ધાન્યં હિરણ્યં ચ રત્નાન્યાભરણાનિ ચ
ધન, અનાજ, સોનું, રત્નો અને આભૂષણો,
સાગરાન્સરિતઃ શૈલાન્સમાનિ વિષમાણિ ચ
સમુદ્રો, નદીઓ, પર્વતો, સમાન અને અસમાન ભૂમિ—
ઓષધીઃ ક્ષીરસંપન્ના નાનાપુષ્પફલોપગાઃ
દૂધથી ભરપૂર ઔષધીઓ, વિવિધ ફૂલ અને ફળ ધરાવતી,
અગ્નિષ્ટોમાદિભિર્યજ્ઞૈર્યે યજંતિ સદક્ષિણૈઃ
જે લોકો અગ્નિષ્ટોમ જેવા યજ્ઞો સાથે, હંમેશા યોગ્ય દક્ષિણાથી પૂજા કરે છે,
શ્રોત્રિયાય મહીં દત્ત્વા યે હરંતિ ન માનવાઃ
જે માણસો શાસ્ત્રજ્ઞ બ્રાહ્મણને પૃથ્વી આપીને, પછી પાછી લેતા નથી,
સસ્યપૂર્ણાં મહીં યસ્તુ શ્રોત્રિયાય પ્રયચ્છતિ
જે શાસ્ત્રજ્ઞ બ્રાહ્મણને પાકથી ભરેલી પૃથ્વી આપે છે,
યત્કિંચિત્કુરુતે પાપં પુરુષો વૃત્તિકર્શિતઃ
જે પુરુષ રોજી-રોટી માટે પીડાય છે અને જે કોઈ પાપ કરે છે,
સુવર્ણાનાં સહસ્રેણ યત્પુણ્યં સમુદાહૃતમ્
સોનાના હજાર ટુકડાઓ માટે જે પુણ્ય કહેવામાં આવ્યું છે,
કપિલાનાં સહસ્રેભ્યો યદ્દત્તેઽન્નં નરોત્તમ 4.164.
જે શ્રેષ્ઠ પુરુષ ભોજન આપે છે, તે હજારો કપિલ ગાયોથી પણ વધુ છે.
મધ્યમસ્ય મનુષ્યસ્ય વ્યાસેન પરિસંખ્યયા
મધ્યમ માણસ માટે, વ્યાસના ગણતરી પ્રમાણે—
બહુભિર્વસુધા ભુક્તા રાજભિઃ સગરાદિભિઃ
સાગર અને બીજા ઘણા રાજાઓએ પૃથ્વીનો આનંદ માણ્યો છે.
કિંકરા મૃત્યુદંડાશ્ચ અસિપત્રવનાદયઃ
મૃત્યુનો દંડ ધરાવતા સેવકો અને તલવારની પાંદડાવાળા વન વગેરે છે.
નિરયા રૌરવાદ્યાશ્ચ કુંભીપાકઃ સુદુઃસહઃ
રૌરવ જેવા નરક અને અત્યંત દુઃખદાયી કુંભીપાક નરક છે.
ચિત્રગુપ્તશ્ચ કાલશ્ચ કૃતાંતો મૃત્યુરેવ ચ
ચિત્રગુપ્ત, સમય, અંતક અને મૃત્યુ પોતે ત્યાં છે.
રુદ્રઃ પ્રજાપતિઃ શક્રો દેવાસુરગણાસ્તથા
રુદ્ર, પ્રજાપતિ, શક્ર અને દેવ-અસુરોના સમૂહ પણ છે.
ષટ્કર્મકૃત્સુવૃત્તાય કૃશાય ચ પ્રિયાર્થિને
જે છ કાર્યો કરે છે, સારા વર્તનવાળા છે, દુર્બળ છે અને આશા રાખે છે—
સીદમાનકુટુંબાય શ્રોત્રિયાયાહિતાગ્નયે
જેના કુટુંબમાં કષ્ટ છે, જે વિદ્વાન બ્રાહ્મણ છે, અને જે અગ્નિ જલાવે છે—
યથા જનિત્રી ક્ષીરેણ પુત્રં સંવર્દ્ધયેત્સદા
જેમ માતા હંમેશા દૂધથી પુત્રને પોષે છે—