પ્રતપ્તજાંબૂનદતુલ્યવર્ણાં મહાનિતંબાં તનુવૃત્તમધ્યામ્
એ સ્ત્રીનું રંગ જાંબુનદીના તપેલા સોનાં જેવું તેજસ્વી છે; એની કમર પાતળી અને આકર્ષક છે, અને કટિ વિસ્તૃત છે.
પ્રાતરુત્થાય યો ભક્ત્યા ધેનુકલ્પં નરો ભુવિ
જે મનુષ્ય પ્રભાતે ઉઠીને ભક્તિપૂર્વક ધરતી પર ગાયની કથા વાંચે છે,
ત્રિકાલં પઠતે યસ્તુ પાપં વર્ષશતોદ્ભવમ્
અને જે વ્યક્તિ આ કથાને દિવસમાં ત્રણ વખત વાંચે છે, એના સો વર્ષના પાપો પણ નાશ પામે છે.
શ્રાદ્ધકાલે પઠેદ્યસ્તુ ઇદં પાવનમુત્તમમ્
જે શ્રાદ્ધના સમયે આ પવિત્ર કથા વાંચે છે,
અમાવાસ્યાં ચ યો વિદ્વાન્દ્વિજાનામગ્રતઃ પઠેત્
અને જે વિદ્વાન અમાવાસ્યાના દિવસે બ્રાહ્મણોની સામે આ કથા વાંચે છે,
યશ્ચૈતત્છૃણુયાત્પુણ્યં તદ્ગતેનાંતરાત્મના
અને જે કોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક મન એકાગ્ર કરીને આ પવિત્ર કથા સાંભળે છે,
ઇદં રહસ્યં રાજેન્દ્ર વરાહમુખનિર્ગતમ્
હે રાજા, આ રહસ્ય વરાહ ભગવાનના મુખમાંથી પ્રગટ થયેલું છે.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણ ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે કપિલાદાનમાહાત્મ્યવર્ણનં નામૈકષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીમદ્ ભવિષ્ય મહાપુરાણના ઉત્તરપર્વમાં શ્રીકૃષ્ણ અને યુધિષ્ઠિર સંવાદમાં 'કપિલા દાનના મહિમા'નું એકસઠમું અધ્યાય પૂર્ણ થયું.
મહિષીદાનવ્રતવિધિવર્ણનમ્ પુણ્યં પાપવિનાશં ચ આયુષ્યં સર્વકામદમ્
મહિષી દાનના વ્રત અને વિધિનું વર્ણન: એ પુણ્ય આપે છે, પાપ નાશે છે, આયુષ્ય વધારે છે અને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે.
ચન્દ્રસૂર્યગ્રહે પુણ્યે કાર્ત્તિક્યામયને તથા
આ વિધિ ચંદ્ર કે સૂર્ય ગ્રહણમાં, કાર્તિક માસમાં કે અયન સંક્રાંતિના શુભ સમયે કરવી.
યદા વા જાયતે ચિત્તં વિત્તં ચ કુરુનન્દન
કે પછી, હે કુરુકુલના વંશજ, જ્યારે મનમાં ભાવ આવે અથવા સાધન ઉપલબ્ધ હોય ત્યારે પણ કરી શકાય.
સુપયોધરશોભાઢ્યા સુશૃંગી સુખુરા તથા
એ ગાયના ઉધર સુંદર અને ભરપૂર હોય, શૃંગ સુંદર હોય અને પૂંછડી પણ મોહક હોય.
સુવર્ણશૃઙ્ગતિલકા ઘંટાભરણભૂષિતા
એના શૃંગ સોનાથી સુશોભિત હોય અને એ ઘંટાવાળા આભૂષણોથી શણગારેલી હોય.
પિણ્યાકપિટિકોપેતા સહિરણ્યા ચ શક્તિતઃ
એને પીણ્યાક અને ગોળની પિંડી સાથે તથા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સોનાથી પણ સજ્જ કરવી.
પુરાણપાઠકે તદ્વજ્જ્યોતિઃશાસ્ત્રવિદે તથા
આ દાન પુરાણના પાઠકને કે જ્યોતિષ શાસ્ત્રના જાણકારને આપવું.
દ્રવ્યૈરેભિઃ સમાયુક્તાં પુણ્યેઽહ્નિ વિધિપૂર્વકમ્
આ બધાં સામાન સાથે, શુભ દિવસે અને વિધિ પ્રમાણે એ દાન કરવું.
ઇન્દ્રાદિલોકપાલાનાં યા રાજમહિષી શુભા
એ ગાય ઇન્દ્ર વગેરે લોકપાલોની રાજમહિષી જેવી શુભ અને કલ્યાણકારી છે.
ધર્મરાજસ્ય સાહાય્યે યસ્યાઃ પુત્રઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ 4.162.
જેની મદદથી ધર્મરાજાના પુત્રની પ્રતિષ્ઠા થાય છે.
(ઇતિ દાનમંત્રઃ) દદ્યાત્પ્રદક્ષિણીકૃત્ય બ્રાહ્મણે તાં પયસ્વિનીમ્
પછી, ગાય જેવું દૂધ આપતી મહિષીને બ્રાહ્મણને પ્રદક્ષિણ કરીને આપવી જોઈએ.
એવં દત્ત્વા વિધાનેન બ્રાહ્મણસ્ય ગૃહં નયેત્
આ રીતે નિયમ પ્રમાણે મહિષી દાન આપ્યા પછી, બ્રાહ્મણને તેના ઘેર સુધી લઈ જવું જોઈએ.
સંપાદિતા મયા તુભ્યં સંતુષ્ટો મે ભવ દ્વિજ
હું તમારા માટે આ કાર્ય પૂર્ણ કર્યું છે; હે દ્વિજ, કૃપા કરીને મારી પર પ્રસન્ન થાઓ.
અનેન વિધિના દત્ત્વા મહિષીં દ્વિજપુઙ્ગવે
આ રીતે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને મહિષી આપ્યા પછી,
યા સા દદાતિ મહિષીં સા રાજમહિષી ભવેત્
જે સ્ત્રી મહિષીનું દાન કરે છે, તે રાજમહિષી બને છે.
યજ્ઞયાજી ભવેદ્વિપ્રઃ ક્ષત્રિયો વિજયી ભવેત્
બ્રાહ્મણ યજ્ઞ કરનાર બને છે અને ક્ષત્રિય વિજયી બને છે.
તસ્માન્નરેણ દાતવ્યા મહિષી વિભવે સતિ
માટે, પુરુષે પોતાની શક્તિ પ્રમાણે મહિષીનું દાન કરવું જોઈએ.
દશધેનુસમાં રાજન્મહિષીં નારદોઽબ્રવીત્
હે રાજા, નારદે કહ્યું કે મહિષી દસ ગાય જેટલી સમાન છે.
સગરેણ કકુત્સ્થેન ધુંધુમારેણ ગાધિના
સગર, કકુત્થ, ધુંધુમાર અને ગાધિ દ્વારા,
મહિષી દાનમાહાત્મ્યં યઃ શૃણોતિ સદા નરઃ 4.162.
જે મનુષ્ય મહિષી દાનના મહિમાનું વારંવાર શ્રવણ કરે છે,
દુગ્ધાધિકાં હિ મહિષીં જલમેઘવર્ણાં સપુષ્ટપટ્ટકવતીં જઘનાભિરામામ્
દૂધથી ભરપૂર, પાણીથી ભરેલા મેઘ જેવો રંગ ધરાવતી, મજબૂત કપડાંથી સજ્જ અને સુંદર નિતંબવાળી મહિષી.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણ ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે મહિષીદાનવ્રતવિધિવર્ણનં નામ દ્વિષષ્ટયુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીમદ્ ભવિષ્ય મહાપુરાણના ઉત્તરપર્વમાં શ્રીકૃષ્ણ અને યુધિષ્ઠિરના સંવાદમાં મહિષી દાનવ્રતવિધિ વર્ણન નામક એકસો બાસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.