હિતાય પૃથિવીશાનાં જગતશ્ચાત્મનસ્તથા
પૃથ્વીના રાજાઓ, જગત અને પોતાના કલ્યાણ માટે ઉપદેશ આપ્યો.
નિર્ઘાતે પાંશુવર્ષે ચ ગૃહભંગે તથૈવ ચ
જ્યારે વીજળી પડતી હોય, ધૂળની વાવાઝોડા આવે, ઘરો તૂટી જાય,
જન્મનક્ષત્રપીડાસુ અનાવૃષ્ટિભયેષુ ચ
જન્મનક્ષત્રની પીડા કે અનાવૃષ્ટિનો ભય હોય,
વ્યાધીનાં સંભવે જાતે શરીરે ચાતિપીડિતે
જ્યારે રોગો થાય, શરીર અત્યંત પીડાય,
સ્વર્ગસ્ય સાધનં યચ્ચ કીર્તિદં ધનદં તથા 4.142.
અને સ્વર્ગ, કીર્તિ તથા ધન મેળવવું હોય,
કોટિહોમાખ્યમતુલં સર્વકામફલપ્રદમ્
તો 'દશ મિલિયન હવન' નામની અનન્ય વિધિ સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપે છે.
બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ યેન નશ્યંતિ તત્ક્ષણાત્
જેના દ્વારા બ્રાહ્મણ હત્યા જેવા મહાપાપો પણ ક્ષણમાં નાશ પામે છે.
વિધાનં તસ્ય વક્ષ્યામિ શૃણુષ્વૈકમના ભવ
હું હવે એની વિધિ કહું છું, તું એકાગ્ર ચિત્તે સાંભળ.
પર્વતે વાપિ કુર્વીત ય ઇચ્છેત્ક્ષેમમાત્મનઃ
જેને પોતાના કલ્યાણની ઇચ્છા હોય, એ પર્વત પર પણ આ હવન કરી શકે છે.
યજમાનસ્યાનુકૂલ્યે કોટિહોમં સમાચરેત્
યજમાનના હિત માટે દશ મિલિયન હવનની વિધિ કરવી જોઈએ.
વસ્ત્રૈર્વિભૂષણૈશ્ચૈવ ગંધમાલ્યાનુલેપનૈઃ
વસ્ત્રો, આભૂષણો, સુગંધિત ફૂલો અને લપસણથી,
ત્વં નો ગતિઃ પિતા માતા ત્વં ગતિસ્ત્વં પરાયણઃ
તમે અમારા પિતા, માતા, આશ્રય અને અંતિમ ગતિ છો.
આપદ્વિમોક્ષાય ચ મે કુરુ યજ્ઞમનુત્તમમ્
મારી મુશ્કેલીમાંથી મુક્તિ માટે, તું મારા માટે શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ કર.
પુરોહિતસ્તતઃ પ્રાજ્ઞઃ શુક્લાંબરધરઃ શુચિઃ
પછી વિદ્વાન અને પવિત્ર, સફેદ વસ્ત્રો પહેરેલો પુરોહિત ત્યાં આવ્યો.
ભૂમિભાગે સમે શુદ્ધે પ્રાગુદક્પ્રવણે તથા 4.142.
સમાન અને સ્વચ્છ જમીન પર, પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ ઢોળાણ હોય એવા સ્થળે,
તતસ્તુ મહિતૈર્વિપ્રઃ સૂત્રયેન્મણ્ડપં શુભમ્ જઘન્યં તુ તદર્ધેન શક્તિકાલાદ્યપેક્ષયા
પછી વિદ્વાન બ્રાહ્મણે શ્રદ્ધાપૂર્વક સુંદર મંડપ દોરીથી નિશ્ચિત કરવો, અને જો શક્યતા ઓછી હોય તો પોતાની શક્તિ પ્રમાણે એનું અડધું માપ રાખવું.
મધ્યે તુ મણ્ડપસ્યાપિ કુંડં કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ
મંડપના મધ્યમાં જ્ઞાની પુરુષે અગ્નિકુંડ બનાવવું.
મેખલાત્રિતયં તસ્ય દ્વાદશાંગુલવિસ્તતમ્
એ કુંડની ત્રણ પટ્ટીઓ દરેક બાર આંગળ જેટલી પહોળી હોવી જોઈએ.
કુંડસ્ય પૂર્વભાગે તુ વેદિં કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ
કુંડના પૂર્વ ભાગે વિદ્વાન પુરુષે વેદી બનાવવી.
સ્થાનં તત્સર્વભૂતાનાં કુર્યાદ્યત્નેન બુદ્ધિમાન્
ત્યાં બધા જીવ માટે સમજદારીથી અને যত્નપૂર્વક સ્થાન તૈયાર કરવું.
ઉદલિપ્ય તતો ભૂમિં મંડપસ્ય સમીપતઃ
પછી મંડપની આજુબાજુની જમીન લીપવી.
અશ્વત્થપ્લક્ષચૂતાદ્યૈઃ પલ્લવૈરુપશોભિતાન્
પછી એ જમીનને પિપળ, વટ, કેરી અને અન્ય વૃક્ષોના તાજા પાંદડાંથી શોભાવવી.
સ્થાપયેદ્દિક્ષુ સર્વાસુ તોરણાનિ વિચક્ષણઃ
બુદ્ધિશાળી પુરુષે દરેક દિશામાં તોરણો ગોઠવવા.
પુણ્યાહજયઘોષેણ હોમકર્મ સમારભેત્
પવિત્ર ધ્વનિ અને વિજયના ઉલ્લાસ સાથે હવનની શરૂઆત કરવી.
બ્રાહ્મણં પૂર્વભાગે તુ મધ્યે દેવં જનાર્દનમ્ 4.142.
પૂર્વ ભાગમાં બ્રાહ્મણને અને મધ્યમાં ભગવાન જનાર્દનને બેસાડવા.
ઐશાન્યાં ચ ગ્રહાન્સર્વાનાગ્નેય્યાં મરુતસ્તથા
ઈશાન દિશામાં બધા ગ્રહો અને અગ્નેય દિશામાં પણ મારુતોને સ્થાપિત કરવા.
એવં સંસ્થાપ્ય વિબુધાન્યથાસ્થાનં નૃપોત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ રાજા, આ રીતે બધા દેવતાઓને યોગ્ય સ્થાન પર સ્થાપિત કર્યા પછી,
વેદોક્તમંત્રૈસ્તલ્લિઙ્ગૈઃ પુરાણોક્તૈઃ પૃથક્પૃથક્ આદિત્યા વસવો રુદ્રા લોકપાલાસ્તથા ગ્રહાઃ
વેદમાં જણાવેલા મંત્રો અને પ્રતીકો તથા પુરાણોમાં જણાવ્યા પ્રમાણે અલગ-અલગ, આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, લોકપાલ અને ગ્રહોનું પૂજન કરવું.
બ્રહ્મા જનાર્દનશ્ચૈવ શૂલપાણિર્ભગાક્ષિહા
બ્રહ્મા, જનાર્દન, શૂલધારી અને આંખોનો વિનાશક ભગને પણ,
પૂજાં ગૃહ્ણંતુ સર્વેત્ર મયા ભક્ત્યોપપાદિતામ્
હું ભક્તિપૂર્વક જે પૂજા અર્પણ કરું છું, તે બધા અહીં સ્વીકાર કરે.