રતસ્થયોસ્તયોર્જાતં દિવ્યવર્ષશતં યદા
જ્યારે એ બંને સંભોગમાં જોડાયેલા રહ્યા અને દિવ્ય એકસો વર્ષ વીતી ગયા,
મૂત્રોદકાત્સમુત્તસ્થૌ નારી નિર્દારિતોદરા 4.136.
મૂત્ર અને પાણીમાંથી, પેટ ફાટેલું એક સ્ત્રી બહાર આવી.
કપાલમાલાભરણા બદ્ધપિંડોર્ધ્વપિંડિકા
કપાળની માળા પહેરેલી, ગાંઠ બાંધેલી અને ઊંચી ગાંઠ સાથે,
વ્યાઘ્રચર્માંબરધરા રણત્કિંકિણિમેખલા
વાઘની ચામડીના વસ્ત્ર પહેરેલા અને ઝણઝણતી ઘંટીઓની કમરપટ્ટી સાથે,
ઉત્તાલતાલમબલા નૃત્યંતિ ચ હસંતિ ચ
ઊંચા કદની બલવાન સ્ત્રીઓ નૃત્ય કરે છે અને હસે છે.
કપાલખટ્વાઙ્ગધરા ગજચર્માવગુણ્ઠિતાઃ
કપાળ અને ખટવાન્ગ પકડી, હાથીની ચામડીથી ઢંકાયેલા.
અનુગમ્યમાનો બહુભિર્ભૂતૈરતિભયંકરૈઃ
તેના પાછળ અનેક ભયાનક રૂપ ધરાવતી જીવાતો ચાલતી હતી.
એકીભૂતૈઃ ક્ષણેનૈવ તૌ ભવાનીભવોદ્ભવૌ
એક ક્ષણમાં ભવાણી અને ભવ એક થઈ ગયા.
કલ્યાણિ પશ્ય પશ્યૈતૌ મત્ત્વદઙ્ગસમુદ્ભવૌ
કલ્યાણી, જો, જો, આ બંને તારા જ શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયા છે.
ભ્રાતૃભાંડૌ યથા દેવિ તદ્વદેતૌ મતૌ મમ
હે દેવી, જેમ ભાઈઓમાં ઝઘડો થાય છે, એમ જ આ બંને પણ મારા મત પ્રમાણે ઝઘડે છે.
ભ્રાતૃભાંડા ભૂતમાતા તથૈવોદકસેવિકા
ભૂતમાતા પણ, જેમ ઝઘડાળ બહેન પાણી પીવડાવે છે, તેમ જ કરે છે.
ભુક્ત્વાર્હોપગતાં ચૈતાં જરત્તરુતલે સ્થિતામ્ 4.136.
જે મળ્યું તે ભોગવીને, એ વૃદ્ધ વૃક્ષ નીચે રહી ગઈ.
ચન્દનેન સમાલભ્ય પુષ્પધૂપૈરથાર્ચ્ય તામ્
ચંદનથી અર્પણ કરીને, પુષ્પ અને ધૂપથી પૂજા કરી.
ય એવં કુરુતે દેવિ ભક્તિભાવેન ભાવિતઃ
હે દેવી, જે ભક્તિભાવથી આ કરે છે,
ન શાકિન્યો ગૃહે તસ્ય ન પિશાચા ન રાક્ષસાઃ
તેના ઘરમાં કોઈ ડાયણ, ભૂત કે રાક્ષસ રહેતા નથી.
પુરુષૈઃ પુરુષવ્યાઘ્ર યત્તન્મે વક્તુમર્હસિ
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, પુરુષોએ શું કરવું તે મને કહો.
નામભેદૈઃ ક્રિયાભેદૈઃ કાલભેદૈશ્ચ પૂજ્યતે
તે વિવિધ નામોથી, અલગ અલગ રીતોથી અને જુદા જુદા સમય પર પૂજાય છે.
પ્રતિપત્પ્રભૃતિ જ્યેષ્ઠે યાવત્પંચદશી તિથિઃ
જ્યેષ્ઠ મહિનાની પ્રથમ તિથીથી પંદરમી તિથી સુધી,
વિકર્મફલનિર્દેશઃ પાંડવાનાં વિડંબનમ્
અન્યાયના ફળની ઓળખ પાંડવોની મજાક છે.
વિશ્વાસ્યધનલોભેન સંધ્યાયાં નિહતઃ પથિ
વિશ્વાસ અને ધનલોભના કારણે, સંધ્યા સમયે રસ્તા પર મારવામાં આવ્યો.
દૃષ્ટો ભવદ્ભિઃ સંહૃષ્ટઃ પરપારાવમર્શકઃ
તમે તેને જોયો, ખુશ, જે બંને પક્ષની તપાસ કરે છે.
શીર્ણસૂક્ષ્મેણ પત્રેણ બાલા માલાનુમોદિતાઃ 4.136.
સૂકાઈ ગયેલા પાતળા પાનથી, બાળકોને માળા ગમી ગઈ.
હે જનાઃ કિં ન પશ્યધ્વં સ્વામિદ્રોહકરં પરમ્
હે લોકો, કેમ તમે સ્વામીના સૌથી મોટાં દ્રોહ કરનારને નથી જોતા?
ચરૈઃ કિલાસૈઃ સંપ્રાપ્તઃ સર્વોદ્વેગકરઃ પરમ્
તે ગુપ્તચરો અને કિલાસીઓ સાથે આવ્યો, સૌને ખૂબ જ કષ્ટ આપ્યો.
પ્રેક્ષકૈર્વેષ્ટિતઃ સ્તેનો રટત્યેષ વિમોહિતઃ
આ ચોર આસપાસના લોકોથી ઘેરાયેલો છે અને ભટકેલો હોઈને જોરથી બૂંકો પાડે છે.
સિતકેશં સિતશ્મશ્રુસિતાંબરધરં દ્વિજમ્
સફેદ વાળ, સફેદ દાઢી અને સફેદ કપડાં પહેરેલો બ્રાહ્મણ.
ગૃહાન્નિષ્ક્રમ્યતાં રંડા વૃદ્ધો ભૂત્વાપ્યસૌ સ્ત્રિયાઃ
મહિલાએ વૃદ્ધ પુરુષને, ભલે તે વૃદ્ધ થઈ ગયો હોય, ઘરમાંથી કાઢી નાખવો જોઈએ.
ભૈરવાભરણોત્તાલા વ્યાલયજ્ઞોપવીતિનઃ
ભયાનક આભૂષણો પહેરેલા અને સાપ જેવા યજ્ઞોપવીત ધરાવનાર.
નિર્વેદકોઽસ્ય હૃદયે ન કિંચિદપિ તિષ્ઠતિ
તેના હૃદયમાં કોઈ પણ વસ્તુ રહેતી નથી; તે નિરલિપ્ત છે.
રક્તદૃક્કાકકૃષ્ણાંગં શબરં કિં ન પશ્યત
તમે લાલ આંખો અને કાગળ જેવું કાળું શરીર ધરાવતો શબરા નથી જોયો?