અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં સમ્પૂજ્યઃ શશિશેખરઃ
અઠ્ઠમ અને ચૌદસના દિવસે ચંદ્રશિખરનું પૂજન કરવું.
દશમ્યામૃષયઃ શાંતાઃ સર્વે વ્યાસપુરસ્સરાઃ
દસમીના દિવસે, શાંતિપૂર્ણ ઋષિઓ, વ્યાસજીને આગેવાન બનાવી, સન્માન કરવા.
ત્રયોદશ્યાં ત્રિનેત્રોત્થવહ્નિના શાંતવિગ્રહમ્
ત્રયોદશી દિવસે ત્રણ આંખવાળાની આગથી શાંત સ્વરૂપ થાય છે.
આંદોલકે મદનકે રથયાત્રાસુ ચૈવ હિ યાત્રા વાસંતિકી ચેયં ચિત્તસ્વાસ્થ્યકરી પરા।।4.134.
આંઢોળા ઉત્સવમાં, પ્રેમના ઉત્સવમાં અને રથયાત્રામાં, આ વસંતની યાત્રા મનને શ્રેષ્ઠ શાંતિ આપે છે.
સમ્યક્સુધાધવલિતે ભવને સુરાણામંતસ્સુવસ્ત્રમણિમૌક્તિકદાનચિત્રે
સુધાથી ચમકાવેલી દિવાળમાં, દેવોમાં, કપડાં, રત્ન અને મુક્તાની ભેટો દેખાય છે.
મદનમહોત્સવવર્ણનમ્ ઉમાપતિઃ પશુપતિર્ધ્યાનાસક્તો બભૂવ હ
ઉમાના સ્વામી, પશુપતિ, ધ્યાનમાં લીન થઈ ગયા.
બ્રહ્માદિભિઃ સમામંત્ર્ય વિબુધૈઃ પુત્રલબ્ધયે
બ્રહ્મા અને બીજા દેવોએ પુત્ર મેળવવા માટે આમંત્રણ આપ્યું.
પ્રહિતઃ ક્ષોભણાર્થાય સમર્થ ઇતિ મન્મથઃ
કામદેવ, યોગ્ય માનવામાં આવ્યો, તેમને ચળવળ કરવા માટે મોકલાયો.
રતિપ્રીતિમદોન્માદવસંતશ્રીસહાયવાન્
રતિ, આનંદ, ઉન્માદ અને વસંતદેવી સાથે કામદેવ આવ્યા.
આમ્રાશોકવનોત્તંસો માલતીકૃતશેખરઃ
આમ્ર અને અશોકની વણાવેલી વણ, મલતીના ફૂલોનો મુકુટ પહેર્યો હતો.
ઝલ્લરીવાદ્યસંઘુષ્ટભાંડાગારિકલેખકઃ
ઝાંઝ અને વાદ્યોની ધ્વનિ સાથે, ખજાનાના લેખકો હાજર હતા.
દક્ષિણાનિલગંધાઢ્યઃ કટાક્ષેક્ષિતવર્ષવાન્
દક્ષિણ પવનની સુગંધથી ભરપૂર, આંખના કોનાથી નજર વરસાવતા.
સ પુષ્પચાપમાકૃષ્ય મદનોન્માદનં શરમ્
કામદેવે પુષ્પધનુષ અને પ્રેમ ઉન્માદી બાણ ખેંચ્યો.
બુદ્ધ્વા તં તસ્ય સંકલ્પં રુદ્રઃ ક્રોધાજ્જ્વલન્રુષા
રુદ્રે તેની ઈચ્છા જાણીને, ક્રોધથી જલતા ગુસ્સામાં સળગ્યા.
કામો વિલોકિતસ્તેન ભસ્મીભૂતશ્ચ તત્ક્ષણાત્ 4.135.
કામદેવ, જેમણે તેને જોયા, એ ક્ષણે જ ભસ્મ થઈ ગયા.
કરુણં વિલપંત્યૌ તે સર્વમન્યદ્દિશં ગતમ્
તેઓ દુ:ખથી રડ્યા અને બાકી બધું બીજાં દિશામાં ચાલ્યું.
ભગવન્નસ્મદર્થે તં કામં નિર્દગ્ધવાનસિ
હે ભગવાન, અમારાં માટે તમે કામદેવને સળગાવ્યો.
કુરુ પ્રસાદં દેવેશ રતિપ્રીત્યે વૃષધ્વજ
હે દેવોના સ્વામી, વૃષધ્વજ, રતિના પ્રેમ માટે કૃપા કરો.
તચ્છ્રુત્વા તુ મહાદેવો હૃષ્ટઃ પ્રોવાચ પાર્વતીમ્
આ સાંભળીને મહાદેવ ખુશ થઈને પાર્વતીને કહ્યું.
મયા દગ્ધસ્ય કામસ્ય પુનરાગમનં કુતઃ
જે કામદેવને મેં સળગાવ્યો, તેનો ફરી આવવો કેવી રીતે શક્ય છે?
અસ્મિન્વસંતસમયે શુક્લપક્ષે ત્રયોદશી
આ વસંતના ઋતુમાં, શુક્લ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિએ,
એતેન બીજભૂતેન જગદ્વર્ણિષ્યતેઽખિલમ્
આ બીજરૂપે, સમગ્ર જગતનું વર્ણન થશે.
જગામ હિમવચ્છૃંગં કૈલાસં પાર્વતીપ્રિયઃ
પાર્વતીના પ્રિય ભગવાન હિમાલયના શિખર, કૈલાસ પર ગયા.
પૂજાવિધાનમપરં કથયામિ શૃણુણ્વ તત્
હું તમને બીજી પૂજાની રીત કહું છું, એ સાંભળો.
સિન્દૂરજનિતૈરંગૈરતિપ્રીતિ સમન્વિતમ્ । કામદેવં વસંતં ચ વાજિવક્ત્રં ઝષધ્વજમ્ ।। 4.135.
સિંદૂરથી શણગારેલા અંગો અને ખૂબ આનંદથી, કામદેવ, વસંત, ઘોડાની મુખવાળા અને માછલીના ધ્વજવાળા દેવની પૂજા કરો.
સૌવર્ણં વા મહારાજ વાર્ક્ષં ચિત્રમથાપિ વા
મહાન રાજા, તે સોનાનો હોય, લાકડાનો હોય કે ચિતરાયેલો હોય,
ગન્ધર્વગીતવાદિત્રપ્રેક્ષણીયસમાકુલમ્
તે આસપાસ ગંધર્વોના ગીતો, વાદ્યયંત્રો અને આનંદદાયક દૃશ્યો હોવા જોઈએ.
મધ્યાહ્ને ભોજયેદ્ભક્ત્યા ભક્ષ્યૈર્ધૂપૈઃસ્રગંબરૈઃ
મધ્યાહ્ને, ભક્તિપૂર્વક ભોજન, ધૂપ, ફૂલોની માળા અને કપડાં અર્પણ કરો.
નમો વામાય કામાય દેવદેવાય મૂર્તયે
સુંદર, ઇચ્છાવાળા, દેવોના દેવ અને મૂર્તિમાનને વંદન કરો.
કૃત્વૈવમર્ચયિત્વા તુ દેવદેવમનોભવમ્
આ રીતે કરીને, દેવોના દેવ મનથી જન્મેલા ભગવાનની પૂજા કરો.