મૂઢોહં ધનગર્વેણ મદાંધીકૃતલોચનઃ 3.2.29.
હું મૂર્ખ છું, ધનની અહંકારથી અંધ થયો છું, અને મદમાં મારી આંખો ધૂંધળી થઈ ગઈ છે.
ક્ષમસ્વ મમ દૌરાત્મ્યં તપો ધામ્ને હરે નમઃ
હે તપના ધામ, હે હરિ, મારા દુષ્ટ મનને માફ કરજે, તને વંદન છે.
ઇતિ સ્તુત્વા લક્ષમુદ્રાઃ સ્થાપિતાઃ સ્વપુરોધસિ
આવી રીતે સ્તુતિ કરીને, તેણે લાખ મુદ્રાઓ પોતાના પુરોહિતને અર્પણ કરી.
તુષ્ટો નારાયણઃ પ્રાહ વાંછા પૂર્ણા ભવેત્તુ તે અંતે સાંનિધ્યમાસાદ્ય મોદસે ત્વં મયા સહ
નારાયણ પ્રસન્ન થઈને બોલ્યા: 'તારી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય. અંતે, મારી પાસે આવીને, તું મારી સાથે આનંદ માણીશ.'
ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે વિષ્ણુઃ સાધુશ્ચ સ્વાશ્રમં યયૌ
આવી વાત કહીને, વિષ્ણુ અદૃશ્ય થયા અને સજ્જન પોતાના આશ્રમમાં પરત ગયા.
આગત્ય નગરાભ્યાશે પ્રાહિ ણોદ્દ્રુતમાશ્રમમ્
શહેરની નજીક આવીને, તેણે તરત જ આશ્રમ મોકલ્યો.
જામાત્રા સહિતઃ સાધુઃ કૃતકૃત્યઃ સમાગતઃ
સજ્જન પોતાના જમાઈ સાથે, કામ પૂરું કરીને, ત્યાં પહોંચ્યા.
પૂજાભારં સુતાયૈ સા દત્ત્વા નૌકાંતિકં યયૌ
તેણે પૂજાનો સામાન પોતાની દીકરીને આપ્યો અને નૌકાના કિનારે ગઈ.
કલાવતી ત્વવજ્ઞાય પ્રસાદં સત્વરા યયૌ
કલાવતીએ કૃપાને અવગણીને, ઝડપથી ચાલતી ગઈ.
અવજ્ઞાનાત્પ્રસાદસ્ય નૌકાશંખપતેરથ
કૃપાની અવગણના થવાથી, પછી નૌકાના માલિકે—
મગ્નં જામાતરં પશ્યન્વિલલાપ સ મૂર્ચ્છિતઃ 3.2.29.
જમાઈને ડૂબેલો જોઈ, તે બેભાન થઈને રડવા લાગ્યો.
તતઃ કલાવતી દૃષ્ટ્વા પપાત ભુવિ મૂર્ચ્છિતા
પછી કલાવતીએ આ દૃશ્ય જોઈને, જમીન પર પડી બેભાન થઈ ગઈ.
હા નાથ પ્રિય ધર્મજ્ઞ કરુણાકરકૌશલ પત્યુરર્દ્ધં ગતં કસ્માદર્દ્ધાંગં જીવનં કથમ્
હાય નાથ, પ્રિય, ધર્મને જાણનારા, દયાળુ, મારા પતિનો અડધો ભાગ કેમ ગયો? અડધા શરીરે જીવવું કેમ શક્ય છે?
સરોજનેત્રાંબુકણાન્વિમુંચતી મુક્તાવલીભિસ્તનકુડ્મલાંચિતા
કમળ જેવી આંખોવાળી, મોતીની માળા અને કળીઓથી શોભાયમાન, પાણીના ટીપાં વહાવી રહી હતી.
હા સત્યનારાયણ સત્યસિંધો મગ્નં હિ મામુ દ્ધર તદ્વિયોગે
હાય સત્યનારાયણ, સત્યના સાગર, હું વિયોગમાં ડૂબી ગઈ છું, મને ઉઠાવી લે.
સાધો કલાવતી ક્ષિપ્રં મત્પ્રસાદં હિ ભોજયેત્
હે સજ્જન, કલાવતીએ ઝડપથી મારી કૃપાનો ભોગ ચઢાવવો જોઈએ.
ઇત્યાકાશે વચઃ શ્રુત્વા વિસ્મિતા તચ્ચકાર સા
આકાશમાંથી આવું વચન સાંભળી, તે સ્ત્રી ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થઈ અને જે કહેલું હતું તે પ્રમાણે જ કર્યું.
તત્રૈવ સાધુઃ સાહ્લાદો ભક્ત્યા પરમયા યુતઃ
ત્યાં તે પવિત્ર પુરુષ પરમ ભક્તિથી ભરપૂર આનંદમાં છલકાઈ ઉઠ્યો.
તેન વ્રતપ્રભાવેન પુત્રપૌત્રસમન્વિતઃ
તે વ્રતની શક્તિથી, તેને પુત્રો અને પૌત્રોનો ઘેરાવ મળ્યો.
ઇતિહાસમિમં ભક્ત્યા શૃણુયાદ્યો હિ માનવઃ
જે માણસ શ્રદ્ધાથી આ ઇતિહાસ સાંભળે છે,
ઇતિ તે કથિતં વિપ્ર વ્રતાનામુત્તમં વ્રત 3.2.29.
હે બ્રાહ્મણ, મેં તને શ્રેષ્ઠ વ્રત વિશે કહ્યું છે.
વ્રતાનાં ચૈવ સર્વેષાં શ્રેષ્ઠં નારાયણવ્રતમ્
બધા વ્રતોમાં, નારાયણ વ્રત સર્વોત્તમ છે.
ત્વન્મુખેન શ્રુતં સૂત તાપત્રયવિનાશનમ્
હે સૂત, તારા મુખેથી સાંભળ્યું છે કે એ ત્રણ પ્રકારના દુઃખોનો નાશ કરે છે.
સર્વેષાં બ્રહ્મચર્યાણાં બ્રહ્મચર્યે હિ કિં પરમ્
બધા બ્રહ્મચર્યમાં, બ્રહ્મચર્યથી વધુ શું હોઈ શકે?
વેદવેદાંગતત્ત્વજ્ઞો યમલોકભયાન્વિતઃ
જેને વેદ અને તેના અંગોનું તત્વજ્ઞાન છે, છતાં યમલોકના ભયથી પીડાય છે,
જ્ઞાત્વા ઘોરતમં કાલં કલિ કાલમધર્મજમ્
જે ઘોર કાળને, અધર્મથી જન્મેલા કળીયુગને ઓળખે છે,
કેનાશ્રમેણ વર્ણેન મમ શ્રેયો ભવેદિહ
કયા આશ્રમ કે વર્ણ દ્વારા મને અહીં શ્રેયસ મળે?
વાનપ્રસ્થઃ કલૌ નાસ્તિ બ્રહ્મચર્યં ક્વચિત્ક્વચિત્
કળીયુગમાં વાનપ્રસ્થ નથી અને બ્રહ્મચર્ય પણ ક્યાંક ક્યાંક જ જોવા મળે છે.
અતઃ સ્ત્રી સંગ્રાહ્યો મયા ઘોરે કલૌ યુગે તર્હિ મે સફલં જન્મ મમ શ્રેયો ભવેદિહ
આથી, આ ભયાનક કળીયુગમાં મને પત્ની સ્વીકારવી જોઈએ; ત્યારે જ મારું જન્મ સફળ થશે અને અહીં શ્રેયસ પ્રાપ્ત થશે.
ઇત્યેવં સંમતં કૃત્વા શિવાં મંગલદાયિનીમ્ વિશ્વેશ્વરીં જગન્મૂર્તિં સચ્ચિદાનંદરૂપિણીમ્
આ રીતે નક્કી કરીને, હું શુભ, મંગલદાયિ, વિશ્વેશ્વરી, જગતની મૂર્તિ અને સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપા દેવીની પૂજા કરું છું.