યા યસ્ય જંતોઃ પ્રકૃતિઃ શુભા વા યદિ વેતરા
જેવો જે જીવનો સ્વભાવ હોય—સારો કે ખરાબ—
તત્સ્વભાવપ્રવૃત્તસ્ય યદિ શાપસ્ત્વયા મમ ।। પ્રદત્તઃ કિં કરોમ્યેતન્ન કૃત્યમપરાધ્યતિ ।ઽ
જો એ સ્વભાવને કારણે તમે મને શાપ આપ્યો હોય, તો હું શું કરી શકું? પોતે ન કરેલું હોય તો એમાં કોઈ દોષ નથી.
યુક્તિયુક્તં વચઃ શ્રુત્વા દમનેન સમી રિતમ્
આ યોગ્ય વાતો સાંભળી, દમનક શાંત થયો.
વસંતે સહકારોત્થમંજરીપિંજરે જને
વસંત ઋતુમાં, જ્યારે લોકો વચ્ચે કેરીના વૃક્ષો નવી મંજરીઓથી શોભાયમાન થાય છે—
તસ્મિન્કાલે સુરેશાનાં શિરાંસ્યાક્રમ્ય લીલયા
એ સમયે દેવોના રાજાઓના માથા પર રમતમાં પગ મુકીને,
યે ત્વામારોપયિષ્યંતિ દાનમાનપુરસ્સરાઃ 4.133.
જે લોકો તને દાન અને સન્માન સાથે સ્થાપિત કરશે,
સર્વદૈવ શિવસ્યેષ્ટા પુણ્યા પાપભયાપહા
તેઓ હંમેશા શિવને પ્રિય રહેશે, પુણ્યવાન બનશે અને પાપનો ભય દૂર થશે.
એવમુક્ત્વા યયૌ બ્રહ્મા દમનો મંદરે ગિરૌ
આવું કહીને બ્રહ્મા, દમનકર્તા, મંદર પર્વત પર ચાલ્યા ગયા.
દિવ્યે ગિરૌ ગિરિસુ તાદયિતાધિવાસે રત્નાંશુકચ્છુરિતકાઞ્ચનભૂમિભાગે
તે દિવ્ય પર્વત પર, પર્વતોના સ્વામીના રહેઠાણમાં, રત્નો, રેશમ અને સોનાની જમીનથી શોભાયમાન,
પ્રવૃત્તનરનારીકં પઞ્ચમોચ્ચારસુન્દરમ્
જ્યાં પુરુષો અને સ્ત્રીઓ ભેગા થયા હતા અને સુંદર પાંચમી સ્વરમાં સંગીત ગુંજતું હતું,
સાનંદં નંદનવને આર્દ્રયા સહિતો યથા
આનંદથી, નંદનવનમાં જેમ, અર્ધ્રા સાથે મળીને,
ઉન્માદયન્વને પુણ્યે વિદ્યાધરગણાન્બહૂન્
તે પવિત્ર વનમાં અનેક વિદ્યાધર સમૂહોને આનંદિત કરતા,
સંતાનપારિજાતોત્થાં બદ્ધ્વા સ માધવીલતામ્
સંતાન પારીજાતમાંથી ઉગેલી માધવી લતાની માળા બાંધીને,
ગીતમાંદોલકારૂઢસ્તદ્ગાયંત્યમર સ્ત્રિયઃ
પાલનામાં બેઠેલી દેવસ્ત્રીઓ ત્યાં ગીત ગાતી હતી.
તં દૃષ્ટ્વાષ્ટાપદનિભા ભવાની પ્રાહ શંકરમ્
તેને ચૌપડાની જેમ દેખાતો જોઈને, ભાવનીએ શંકરને કહ્યું:
આદોલકં મમ કૃતે કારયસ્વ સ્વલંકૃતમ્ 4.133.
મારા માટે સુંદર રીતે શોભાયમાન પાલના બનાવ.
તદ્ગૌરીવચનં રમ્યં શ્રુત્વા ગોવૃષભધ્વજઃ
ગૌરીના મોહક વચનો સાંભળી, વૃષભધ્વજ ભગવાન,
સ્તંભદ્વયં રોપયિત્વા ઇષ્ટાપૂર્તમયં દૃઢમ્
બે મજબૂત સ્તંભો, પુણ્ય અને ઇચ્છાપૂર્તિથી બનેલા, ઊભા કર્યા,
વાસુકિં દંડકસ્થાને બદ્ધ્વા તાંતવસપ્રભમ્
દંડના સ્થાન પર વસુકીને બાંધ્યો, જે તાંતણા જેવી તેજસ્વી હતી,
કૃમિકાર્પાસકૌશેયવસ્ત્રૈઃ સંવેષ્ટિતં નવૈઃ
નવી કાપડ, ઊન અને રેશમથી તેને આવરી દીધું,
રચયિત્વા વિચિત્રાં તાં દોલાં ચૈલાજિનોત્તરામ્
અનોખી એવી પાલના બનાવીને, ઉપરથી કપડાં અને મૃગચર્મથી ઢાંકી,
તત્રારૂઢસ્તુ યાવત્સ સૌમ્યસોમવિભૂષણઃ
ત્યાં, શાંત ચાંદનીથી શોભાયમાન થઈ, તે પાલનામાં બેઠા.
વામપાર્શ્વે તુ વિજયા દક્ષિણેન જયા ભવેત્
ડાબી બાજુ વિજયા છે અને જમણી બાજુ જયાં છે.
આદોલયંત્યા પાર્વત્યા સહિતં સ ગદાક્ષરમ્
પાર્વતીને ધીરે ધીરે ઝૂલાવવામાં આવે છે, અને સાથે 'ગડા' અક્ષર પણ છે.
જગુર્ગંધર્વપતયો નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
ગંધર્વોના રાજાઓએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.
ચેલુઃ કુલાચલાઃ સર્વે ચુક્ષુભુઃ સપ્ત સાગરાઃ 4.133.
બધા મહાન પર્વતો હલનચલન કરવા લાગ્યા અને સાતેય સાગરો ઉથલપાથલ થયા.
આલોક્ય વ્યાકુલં લોકં દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ
જ્યારે દેવતાઓએ, ઇન્દ્રની આગેવાની હેઠળ, દુનિયાને વ્યાકુળ જોઈ,
ઉપારમસ્વ ભગવન્ભવતઃ ક્રીડયાનયા
ત્યારે તેઓએ કહ્યું: 'હે ભગવાન, કૃપા કરીને તમારી આ રમતમાંથી વિરામ લો.'
ગીર્વાણગીર્ભિઃ સંહૃષ્ટઃ શંકરો લોકશંકરઃ
દેવતાઓના મધુર વચનો સાંભળી વિશ્વના કલ્યાણકર્તા શંકર આનંદિત થયા.
ઉવાચ વચનં પાર્થ સુરસાર્થસ્ય પશ્યતઃ
પાર્થ, જ્યારે બધા દેવતાઓ જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે શંકરે આ રીતે કહ્યું.