ભવિષ્યપુરાણમ્

બ્રાહ્મણં પૃજયિત્વૈકં વાચ્યઃ સંપમન્નમસ્તુ તે

એક બ્રાહ્મણને સન્માન આપ્યા પછી કહેવું જોઈએ: 'તમને સદા પૂરતું અન્ન મળે.'

કરોતિ સુન્દરં દેહં સૌભાગ્યં યચ્છતે પરમ્

તે સુંદર શરીર આપે છે અને ઉત્તમ સૌભાગ્ય પણ આપે છે.

શુક્તિં ગંધભૃતાં દત્ત્વા વિપ્રાય સિતવાસસી

સુગંધથી ભરેલી શંખ અને સફેદ વસ્ત્ર બ્રાહ્મણને આપવાથી,

વારુણં ચ પદં યાતિ તદેતદ્વરુણવ્રતમ્

તે વરુણના લોકને પામે છે; આ વરુણવ્રત કહેવાય છે.

માસાંતેઽથ તતો દદ્યાત્સવત્સાં ગાં દ્વિજાતયે ।। સ્થિત્વા વિષ્ણુપદે કલ્પં તતો રાજા ભવેદિહ

માસના અંતે, વત્સાવાળી ગાય દ્વિજને આપવી; પછી એક યુગ સુધી વિષ્ણુના લોકમાં રહી, એ પછી અહીં રાજા બને છે.

એતત્કાંતિવ્રતં નામ કાંતિકીર્તિપ્રદાયકમ્

આ કાંતિવ્રત કહેવાય છે, જે કાંતિ અને કીર્તિ આપે છે.

ત્ર્યહં તિલવ્રતી ભૂત્વા વહ્નિં સંતર્પયેદ્દ્વિજમ્ 4.121.

ત્રણ દિવસ તિલવ્રત રાખીને, અગ્નિ અને બ્રાહ્મણને તૃપ્ત કરવું જોઈએ.

શક્તિતસ્ત્રિપલાદૂર્ધ્વં વિશ્વાત્મા પ્રીયતામિતિ

શક્તિ પ્રમાણે, ત્રણ પળા કે તેથી વધુનું દાન આપવાથી વિશ્વાત્મા પ્રસન્ન થાય છે.

એતદ્બ્રહ્મવ્રતં નામ નિર્વાણફલદં નૃણામ્

આને બ્રહ્મવ્રત કહે છે, જે મનુષ્યને મોક્ષ ફળ આપે છે.

યશ્ચોભયમુખીં દદ્યાત્પ્રભૂતકનકાન્વિતામ્

જે વ્યક્તિ બંને બાજુ ખૂલ્લું એવું પાત્ર, ઘણાં સોનાથી ભરેલું આપે છે,

ત્ર્યહં પયોવ્રતઃ સ્થિત્વા કાઞ્ચનં કલ્પપાદપમ્

ત્રણ દિવસ સુધી દૂધનું વ્રત રાખી, પછી સોનાનું કલ્પવૃક્ષ દાન આપે છે,

છાદિતં વરવાસોભિઃ પુષ્પમાલાવિભૂષિતમ્ । દત્ત્વા સ્વર્ગે વસેત્કલ્પં કલ્પવ્રતમિદં સ્મૃતમ્

તે પાત્રને ઉત્તમ વસ્ત્રોથી ઢાંકી, ફૂલની માળાઓથી શોભિત કરી, દાન આપ્યા પછી, એક કલ્પ સુધી સ્વર્ગમાં વસે છે. આને કલ્પવ્રત કહે છે.

યસ્તુ વત્સતરીં ભવ્યાં કણ્ઠાભરણભૂષિતામ્

જે શ્રેષ્ઠ વત્સવાળી ગાય, ગળામાં હાર પહેરાવીને આપે છે,

મોદકોદકપાત્રેણ તાંબૂલેન સમન્વિતામ્

સાથે મીઠાઈ અને પાણીનું પાત્ર, તથા પાન પણ આપે છે,

ઈદૃગ્વિધાં વ્યતીપાતે ગ્રહણે ચાયનદ્વયે

આવું દાન ગ્રહણ કે અયનના બંને સમયે કરવું,

એતદ્વારવ્રતં નામ માર્ગખેદવિનાશનમ્

આને દ્વારવ્રત કહે છે, જે માર્ગની થાક દૂર કરે છે.

નક્તાશી ત્વષ્ટમીષુ સ્યાદ્વત્સરાંતેઽષ્ટગોપ્રદઃ 4.121.

અષ્ટમીના દિવસે રાત્રે ઉપવાસ રાખવો અને વર્ષના અંતે આઠ ગાયો દાન આપવી.

યશ્ચેન્ધનપ્રદો રાજન્હેમંતશિશિર વ્રતમ્

હેમંત અને શિશિર ઋતુમાં જે ઇંધણનું દાન કરે છે,

શરીરારોગ્યજનનં દ્યુતિકાંતિપ્રદાયકમ્

તે શરીરને આરોગ્ય અને તેજ આપે છે.

એકાદશ્યાં તુ નક્તાશી યશ્ચક્રં વિનિવેદયેત્

એકાદશી પર રાત્રે ઉપવાસ રાખી, ચક્રનું દાન કરે છે,

ય એતત્કુરુતે ભક્ત્યા સ વિષ્ણોઃ પદમાપ્નુયાત્

જે ભક્તિપૂર્વક આ કરે છે, તે વિષ્ણુનું સ્થાન પામે છે.

પયોવ્રતસ્તુ પઞ્ચમ્યાં વ્રતાંતે ગોયુગપ્રદઃ

પંચમીના દિવસે દૂધવ્રત પૂર્ણ કરીને, ગાયનું જોડી દાન કરવું.

સપ્તમ્યાં નક્તભુગ્દદ્યાત્સમાપ્તે ગાં પયસ્વિનીમ્

સપ્તમીના દિવસે રાત્રે ઉપવાસ રાખી, અંતે દૂધ આપતી ગાય દાન કરવી.

ચતુર્થ્યાં નક્તભુગ્દદ્યાદષ્ટ ગા હોમચારણમ્

ચતુર્થીના દિવસે રાત્રે ઉપવાસ રાખી, આઠ ગાયો અને હોમ કરવું.

મહાફલાનિ યસ્ત્યક્ત્વા ચાતુર્માસં દ્વિજાતયે

જે મહાન ફળો ત્યાગી, દ્વિજ માટે ચાતુર્માસનું વ્રત કરે છે,

યશ્ચોપવાસી સપ્તમ્યાં સમાંતે હેમપઙ્કજમ્ 4.121.

જે વ્યક્તિ સાતમના દિવસે ઉપવાસ રાખે છે અને અંતે સોનાનું કમળ અર્પણ કરે છે—

ભક્ત્યા રાજેન્દ્ર વિપ્રાય વાચકાય નિવેદયેત્

એ વ્યક્તિએ ભક્તિપૂર્વક શાસ્ત્રોનું પઠન કરનાર વિદ્વાન બ્રાહ્મણને તે કમળ અર્પણ કરવું જોઈએ, રાજા.

દ્વાદશ દ્વાદશીર્યસ્તુ નામ પ્રાશનસંયુતઃ

જે વ્યક્તિ બાર દિવસનું વ્રત રાખે છે અને નિયમિત રીતે નામગ્રહણ તથા ભોજન કરે છે—

દ્વાદશાત્ર પ્રદેયાશ્ચ સર્વકામપ્રસિદ્ધયે

એ વ્યક્તિએ બારમો દિવસે સર્વ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય તે માટે દાન કરવું જોઈએ.