સ્વયમુત્તીર્ય સામાત્યો લોકાન્પપ્રચ્છ સાદરમ્
પોતે અને પોતાના મંત્રીઓ સાથે પાર કરીને, તેણે લોકો પાસે આદરપૂર્વક પ્રશ્ન કર્યો.
કિમત્ર ક્રિયતે સભ્યા ભવદ્ભિર્લોકપૂજિતૈઃ
અહીં શું થઈ રહ્યું છે, એ લોકો, જેમને લોકો પૂજતા હોય, મને કહો.
પૂજ્યતે બંધુભિઃ સાર્ધં રાજ્ઞા લોકાનુકંપિના 3.2.28.
રાજા, જે લોકો પર દયાળુ છે, પોતાના સગાં સાથે મળીને, સન્માનિત થાય છે.
ધનાર્થી લભતે દ્રવ્યં પુત્રાર્થી સુતમુત્તમમ્
ધન માટે ઈચ્છનારને ધન મળે છે; સંતાન માટે ઈચ્છનારને ઉત્તમ સંતાન મળે છે.
સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ નરઃ સત્યસુરાર્ચ નાત્
સત્યવંત દેવોની પૂજા કરીને માણસને પોતાની બધી ઈચ્છાઓ મળે છે.
દંડવત્પ્રણિપત્યાહ કામં સભ્યાનમોદયત્
દંડવત પ્રણામ કરીને, તેણે સભામાં પોતાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી.
પુત્રં વા યદિ વા કન્યાં લભેયં ત્વત્પ્રસાદતઃ
તમારી કૃપાથી મને પુત્ર કે પુત્રી મળે એવી મારી ઈચ્છા છે.
શ્રુત્વા સભ્યા અબ્રુવંસ્તે કામનાસિદ્ધિરસ્તુ તે
આ સાંભળી, સભ્યોએ કહ્યું: તારી ઈચ્છા પૂર્ણ થાય.
જગામ સ્વાલયં સાધુર્મનસા ચિંતયન્હરિમ્
સારા માણસ પોતાના ઘરમાં ગયો અને મનમાં હરિનું ચિંતન કરતો રહ્યો.
મંગલાનિ વિચિત્રાણિ યથોચિતમકારયન્
તેને યોગ્ય રીતે અનેક શુભ કાર્ય કર્યા.
ઋતુસ્નાતા સતી લીલાવતી પર્યચરત્પતિમ્
લીલાવતી, ઋતુસ્નાન કર્યા પછી, પોતાના પતિની સેવા કરતી હતી.
કન્યાં કમલલોલાક્ષીં બાંધવામોદકારિણીમ્
કમળ જેવી ચંચળ આંખોવાળી પુત્રી જન્મી, જે સગાંઓને આનંદ આપતી હતી.
વિપ્રાનાહૂય વેદજ્ઞાન્કારયામાસ મંગલમ્ 3.2.28.
તેણે વિદ્વાન બ્રાહ્મણોને બોલાવીને શુભ કાર્ય કરાવ્યા.
કલાનિધિકલે વાસૌ વવૃધે સા કલાવતી
ચંદ્રના ઘરમાં, કલાવતી મોટી થઈ.
દશવર્ષા ભવેત્કન્યા તતઃ પ્રૌઢા રજસ્વલા
પુત્રી દસ વર્ષની થતાં, તે પુખ્ત થઈ અને ઋતુઆવૃત્ત બની.
નગરે કાંચનપુરે વણિક્છંખપતિઃ શ્રુતઃ
કાંચનપુર શહેરમાં, શંખપતિ નામના વેપારીની ખૂબ ખ્યાતિ હતી.
વરયામાસ તં સાધુર્દુહિતુઃ સદૃશં વરમ્
ઋષિએ પોતાની દીકરી માટે યોગ્ય વર પસંદ કર્યો.
વેદવાદિત્રનિનદૈર્દદૌ કન્યાં યથાવિધિ
વેદના મંત્રો અને વાદ્યોના અવાજ વચ્ચે, ઋષિએ વિધિ મુજબ દીકરીનું દાન કર્યું.
મહામોદમનાઃ સાધુર્મંગલાર્થં દદૌ ચ હ
ઋષિ ખૂબ આનંદિત મનથી શુભ કાર્ય માટે દીકરીનું દાન કર્યું.
તં મેને પુત્રવત્સાધુઃ સ ચ તં પિતૃવત્સુધીઃ
ઋષિએ તેને પુત્ર સમાન માન્યો અને તે બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ ઋષિને પિતા સમાન માન્યો.
વિસ્મૃત્ય સહ જામાત્રા વાણિજ્યાય યયૌ પુનઃ સૂત ઉવાચ અથ સાધુઃ સમાદાય રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
ભૂલીને, જમાઈ સાથે ફરીથી વેપાર માટે નીકળ્યો; પછી સૂતાએ કહ્યું: ઋષિએ વિવિધ રત્નો એકત્ર કર્યા.
નૌકાઃ સંસ્થાપ્ય સ યયૌ દેશાદ્દેશાન્તરં પ્રતિ
ઋષિએ નૌકાઓ તૈયાર કરી અને એક દેશથી બીજાં દેશમાં ગયો.
કુર્વન્ક્રયં વિક્રયં ચ ચિરં તસ્થૌ મહામનાઃ 3.2.28.
ખરીદી અને વેચાણમાં વ્યસ્ત રહીને, તે ત્યાં લાંબા સમય સુધી રહ્યો.
તતઃ કર્મવિપાકેન તાપમાપાચિરાદ્વણિક્
પછી કર્મના પરિણામે, વેપારીને જલદી દુઃખ અનુભવવું પડ્યું.
જ્ઞાત્વા નિદ્રાગતાન્સર્વાન્હૃતં ચૌરૈર્મહાધનમ્
તેને ખબર પડી કે બધા ઊંઘી રહ્યા હતા ત્યારે ચોરોએ મોટું ધન ચોરી લીધું.
પ્રાતઃકૃત્યં નૃપઃ કૃત્વા સદઃ સંપ્રાવિશચ્ચ સઃ
સવારના કામ કરી, રાજાએ સભામાં પ્રવેશ કર્યો.
ઉવાચ સ તદા વાક્યં શૃણુષ્વ ત્વં ધરા પતે
પછી તેણે કહ્યું: 'ધરાની રાજા, તમે સાંભળો.'
મુમુષુશ્ચૌરા ગતાસ્સર્વે ન જાનીમો વયં નૃપ
'બધા ચોરો ભાગી ગયા છે; અમને ખબર નથી, રાજા.'
ઉવાચ ક્રોધતામ્રાક્ષો યૂયં સંયાત મા ચિરમ્
કૃધ્ધ આંખો સાથે તેણે કહ્યું, 'તમે બધા તરત અહીં આવો.'
નો ચેદ્ધનિષ્યે સગણાનિતિ દૂતાન્સમાદિશત્
'નહી આવો તો, હું તમને અને તમારા સાથીઓને મારી નાખીશ,' એમ રાજાએ દૂતને આજ્ઞા આપી.