વાક્પૂજ્યા રોહિણીયોગે નમો વાચસ્પતેતિ ચ
રોહિતી સંયોગમાં વાણીની પૂજા કરો; વાચસ્પતિને વંદન છે.
આર્દ્રાસુ પૂજ્યાવધરૌ સ્થાણવેતિ યુધિષ્ઠિર
આર્દ્રા નક્ષત્રમાં, બંને હોઠને સ્થાણુ તરીકે પૂજવા જોઈએ, યુધિષ્ઠિર.
પુષ્યે નેત્રત્રયં પૂજ્યં નમસ્તે સર્વદર્શિને
પુષ્ય નક્ષત્રમાં ત્રણ આંખોની પૂજા કરો; સર્વદર્શી તને વંદન છે.
મઘાસુ ચ જટાજૂટં પૂજયેદંધકારયે
મઘા નક્ષત્રમાં, જટાજૂટને અંધકારના સ્વામી તરીકે પૂજવું.
નમોઽસ્તુ પાશાંકુશપદ્મશૂલકપાલસર્પેન્દુધનુર્દ્ધરાય
પાશ, અંકુશ, કમળ, શૂળ, કપાળ, સાપ, ચંદ્ર અને ધનુષ ધારણ કરનારને વંદન છે.
શિરઃ સમ્પૂજયેદ્દદ્યાત્તતો ધૂપવિલેપનમ્
માથાની પૂજા કરી, પછી ધૂપ અને લિપન અર્પણ કરો.
શાલિતણ્ડુલકપ્રસ્થં ઘૃતપાત્રેણ સંયુતમ્ 4.109.
શાલી અને જવનો એક પ્રસ્થ, ઘીથી ભરેલા પાત્ર સાથે.
શક્ત્યભાવે ન દોષઃ સ્યાદધિકે ચાધિકં ફલમ્
શક્તિ ન હોવા પર કોઈ દોષ નથી; વધુ હોય તો વધુ ફળ મળે.
સૂતકાશૌચદોષે તુ પુનરન્યદુપોષયેત્
સૂતક અથવા અશૌચના દોષમાં, ફરીથી બીજું ઉપવાસ રાખવું.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેદ્ભક્ત્યા ગુડક્ષીર ઘૃતાદિભિઃ
ભક્તિપૂર્વક બ્રાહ્મણોને ગોળ, દૂધ, ઘી અને અન્ય વસ્તુઓથી ભોજન કરાવો.
શય્યાં સુલક્ષણાં કૃત્વા વિરુદ્ધગ્રંથિવર્જિતામ્
શુભ ચિહ્નોવાળી, વિરુદ્ધ ગાંઠો વગરની શય્યા તૈયાર કરો.
ભાજનોપાનહચ્છત્રચામરાસનદર્પણૈઃ
ભાંડો, પગરખાં, છત્રી, ચામર, આસન અને દર્પણ સાથે.
તસ્યાં નિધાય તં દેવમલંકૃત્ય ગુણાન્વિતમ્
ત્યાં એ દેવતાને ગૂણોથી સજ્જ અને સુંદર રીતે શણગાર કરી સ્થાપિત કરો.
સુવર્ણશૃંગીં રૌપ્યખુરાં સવત્સાં કાંસ્યદોહનામ્
સોનાની શિંગો, ચાંદીના ખુરા, વાછરડા અને કાંસાના દુધ કાઢવાના પાત્રવાળી ગાય રાખવી.
યથા ન દેવશયનં તવ પર્વતજાતયા
જેમ તમારી માટે પર્વતમાંથી બનેલ દેવતા માટેનું શયન નથી, તેમ...
યથા દેવ ન શ્રેયોઽર્થસ્ત્વદન્યો વિદ્યતે ક્વચિત્
હે દેવ, તમારી સિવાય ક્યાંય કોઈ શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ નથી.
તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રણિપત્ય વિસર્જયેત્ 4.109.
પછી દેવતાની પરિક્રમા કરી, વંદન કરીને, વિદાય આપવી.
નૈતદ્વિશીલાય ન દાંભિકાય કુતર્કદુષ્ટાય વિનિંદકાય
આ વિધિ અશિસ્ત, દંભી, ખોટી તર્કથી ભ્રષ્ટ, અથવા નિંદક વ્યક્તિને આપવી નહીં.
ભક્તાય દાંતાય ગુણાન્વિતાય પ્રદેયમેતચ્છિવભક્તિયુક્તૈઃ
આ શ્રદ્ધાળુ, સંયમિત, ગુણવંત અને શિવભક્તિથી ભરેલા વ્યક્તિને આપવું.
યા વાથ નારી કુરુતેઽતિભક્ત્યા ભર્તારમાશ્રિત્ય શુભં ગુરું વા
અથવા કોઈ સ્ત્રી, ખૂબ ભક્તિથી, પતિ અથવા શુભ ગુરુના આશ્રયે આ કરે તો...
ઇદં વશિષ્ઠેન પુરાઽર્જુનેન કૃતં કુબેરેણ પુરંદરેણ
આ પૂર્વે વશિષ્ઠ, અર્જુન, કુબેર અને પુરંદરે આ વિધિ કરી હતી.
ઇતિ પઠતિ શૃણોતિ વા ય ઇત્થં શિવપુરુષં પુરુહૂતવલ્લભઃ સ્યાત્
જે આ રીતે વાંચે અથવા સાંભળે, તે શિવ અને પુરુહૂત (ઇન્દ્ર)ને પ્રિય બને છે.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણ ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે શિવનક્ષત્રપુરુષવ્રતવર્ણનં નામ નવોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીભવિષ્ય મહાપુરાણના ઉત્તરપર્વમાં શ્રીકૃષ્ણ અને યુધિષ્ઠિરના સંવાદમાં 'શિવ નક્ષત્ર પુરુષ વ્રત વર્ણન' નામના એકસો નવમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.
સમ્પૂર્ણવ્રતવર્ણનમ્ ગૃહીતં રભસા કૃષ્ણ હ્યન્યદ્વા વ્રતમુત્તમમ્
સંપૂર્ણ વ્રતનું વર્ણન—હે કૃષ્ણ, બીજું ઉત્તમ વ્રત ઉત્સાહપૂર્વક ગ્રહણ કરવામાં આવ્યું છે.
સંપૂર્ણં જાયતે યેન યદચીર્ણં પુરા સ્થિતમ્
જેના દ્વારા અગાઉ જે કંઈ અધૂરૂં રહી ગયું હતું, તે સંપૂર્ણ થાય છે.
રહસ્યાનાં રહસ્યં તે કથયામિ વ્રતોત્તમમ્
હું તને સર્વ શ્રેષ્ઠ વ્રત, રહસ્યમાંથી રહસ્ય કહું છું.
સમ્પૂર્ણં નામ તચ્ચાપિ વ્રતં સમ્યક્ફલપ્રદમ્
તે વ્રત 'સંપૂર્ણ' નામે ઓળખાય છે અને સંપૂર્ણ ફળ આપે છે.
અવશ્યં તચ્ચ કર્તવ્યમક્ષીણફલકાંક્ષિભિઃ તત્સંપૂર્ણં ભવેત્સર્વં વ્રતેનાનેન પાણ્ડવ
અખૂટ ફળની ઇચ્છા રાખનારને એ જરૂર કરવું જોઈએ; પાંડવ, આ વ્રતથી બધું પૂર્ણ થાય છે.
ઉપદ્રવૈર્બહુવિધૈર્મદાન્મોહાચ્ચ પાર્થિવ તત્સંપૂર્ણં ભવેત્પાર્થ સત્યંસત્યં ન સંશયઃ
અનેક પ્રકારના દુઃખો, અહંકાર અને મોહથી, હે પાર્થ, એ વ્રતથી બધું પૂર્ણ થાય છે; સાચું છે, કોઈ શંકા નથી.
કાંચનં રૌપ્યકં રૂપં શિલ્પિના તદ્ધટાપયેત્
સોનું, ચાંદી અને મૂર્તિ શિલ્પીને બનાવી લેવા.