તતઃ સંવત્સરસ્યાંતે સુખસુપ્તોત્થિતેઽચ્યુતે
પછી વર્ષના અંતે, જ્યારે અચ્યુત સુખદ નિદ્રા પછી જાગે છે—
શક્તિતો દક્ષિણાં દદ્યાદચ્યુતઃ પ્રીયતામિતિ
પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દક્ષિણ આપવી જોઈએ અને કહેવું કે અચ્યુત પ્રસન્ન થાય.
કાર્યા ચૈવાચ્યુતસ્યાર્ચા શક્ત્યા સ્વર્ણમયી નૃપ
હે રાજા, અચ્યુતની પૂજા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સોનાની પ્રતિમાથી કરવી જોઈએ.
મહાસતી રૌપ્યમયી સમાનાર્હા સદેવતા
મહાન અને સતી સ્ત્રી, ચાંદીની બનાવેલી, દેવતાઓ સાથે સમાન માન્ય હોય.
મંત્રેણાનેન રાજેન્દ્ર પ્રણિપત્ય વિધાનતઃ 4.107.
હે રાજેન્દ્ર, આ મંત્રથી નિયમ પ્રમાણે વંદન કરવું જોઈએ.
તદેવહેલયા દદ્યાત્સહિરણ્યાશ્વસંયુતમ્
એzelfde દાન, જો અપ્રમાણે પણ આપો, તો તે સોનાં અને ઘોડાં સાથે આપવું જોઈએ.
એકાં વા શક્તિતો દદ્યાદ્ભક્ત્યા તુષ્યતિ કેશવઃ
અથવા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે એક પ્રતિમા પણ ભક્તિથી આપો તો કેશવ પ્રસન્ન થાય.
છત્રોપાનદ્યુગૈઃ સાર્ધમેવં દત્ત્વા વિસર્જયેત્
છત્રી, પગરખાં અને જોડીઓ સાથે એ રીતે આપીને, દાન ગ્રહીતાને વિદાય આપવી.
શ્રિયા ચ સહ વિષ્ણું ચ પૂજયેદ્ભૂષયેત્પ્રભુમ્
શ્રી સાથે મળીને, ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા અને શણગાર કરવો.
કૃતેનાનેન રાજેન્દ્ર ચ્યુતિં નાપ્નોતિ માનવઃ યદ્વાભિમતમન્યચ્ચ તતો ન ચ્યવતે નરઃ
હે રાજેન્દ્ર, આ રીતે કરવાથી માણસને પતન નથી થાય; અથવા અન્ય ઇચ્છિત રીતે પણ, માણસ પતન પામતો નથી.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન માસનક્ષત્રપૂજનૈઃ
એથી, સર્વ પ્રયત્નથી, માસ અને નક્ષત્રની પૂજા કરવી જોઈએ.
નારી તપોધના ભૂત્વા પ્રખ્યાતા સાંભરાયણી
એક સ્ત્રી, તપથી સંપન્ન થઈ, સાંભરાયણી તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય દેવરાજઃ શતક્રતુઃ
પછી, એક સમયે, દેવોના રાજા, શતક્રતુ (ઇન્દ્ર)—
પૂર્વેન્દ્રાત્પરતઃ પૂર્વે યે બભૂવુઃ સુરેશ્વરાઃ
પહેલા ઇન્દ્રથી પણ પહેલાં, જે દેવોના સ્વામી હતા, અને એથી પણ પહેલાં—
એવમુક્તસ્તદા તેન દેવેન્દ્રેણામલદ્યુતિઃ 4.107.
એ સમયે દેવોના રાજાએ, જે નિર્મળ તેજથી ઝળહળતો હતો, આ રીતે કહ્યું.
નાહં ચિરંતનાન્વેદ્મિ દેવરાજ સુરેશ્વરાન્
હું પ્રાચીન દેવોના રાજાઓને ઓળખતો નથી, હે દેવરાજ.
તતઃ પપ્રચ્છ દેવેન્દ્રઃ કોસ્માભિર્મુનિપુંગવઃ
પછી ઇન્દ્રે પુછ્યું, મુનિમાં શ્રેષ્ઠ, તમે કઈ રીતે જાણો છો?
બૃહસ્પતિશ્ચિરં ધ્યાત્વા તતઃ પ્રાહ શચીપતિમ્
બૃહસ્પતિએ લાંબા સમય સુધી ધ્યાન કરીને, પછી શચીપતિને કહ્યું.
ઇત્યુક્તસ્તેન દેવેન્દ્રઃ કૌતૂહલસમન્વિતઃ
તેના કહેવા પર ઇન્દ્રમાં ઉત્સુકતા ભરાઈ ગઈ.
સા તૌ દૃષ્ટ્વા સમાયાંતૌ દેવરાજબૃહસ્પતી
તે સ્ત્રીએ, ઇન્દ્ર અને બૃહસ્પતિને આવ્યા જોઈને,
યદ્વાં કાર્યં મહાભાગૌ સકલં તદિહોચ્યતામ્
હે મહાભાગ્યશાળી, તમારું જે કામ છે, તે અહીં સંપૂર્ણ રીતે કહો.
યદિ કર્તું મયા શક્યં તત્કરિષ્યે વિમૃશ્ય ચ
જો હું એ કામ કરી શકું, તો વિચાર કરીને જરૂર કરું.
યચ્ચ કાર્યં મહાભાગે પૃષ્ટં તત્કથયસ્વ નઃ
હે મહાભાગ્યશાળી, જે વિષયમાં તમને પુછવામાં આવ્યું છે, તે અમને કહો.
યદિ સ્મરસિ કલ્યાણિ પૂર્વેન્દ્રચરિતાનિ વૈ
હે કલ્યાણી, જો તમને પૂર્વ ઇન્દ્રોના કાર્યો યાદ હોય,
તસ્માત્પૂર્વતરો યસ્ય તસ્યાપિ પ્રથમશ્ચ યઃ ।। 4.107.
તો એમાં જે સૌથી પહેલો છે, અને જે પહેલાં થયો છે, એ પણ કહો.
તેષાં પૂર્વતરા યે ચ વેદ્મિ તાનખિલાનહમ્
જે પહેલાંના છે, એમાંથી કેટલાંકને હું ઓળખું છું, પણ બધાને નહીં.
મન્વંતરાણ્યનેકાનિ સૃષ્ટીશ્ચ ત્રિદિવૌકસામ્
અનેક મનવંતરો અને સ્વર્ગમાં વસતા લોકોની સર્જનાઓ,
એવમુક્ત્વા તતસ્તાભ્યાં સુહૃષ્ટા સાંભરાયણી
આ રીતે કહીને, એ બંને સાથે, સાંભરાયણી ખુશ થઈ.
સ્વાયંભુવે યસ્તુ મનૌ મનૌ સ્વારોચિષે ચ યઃ
જે સ્વાયંભુવ મનુમાં અને સ્વારોચિષ મનુમાં હતો,
યે બભૂવુર્હિ દેવેન્દ્રાસ્તસ્ય તસ્ય તપસ્વિની
જે-જે સમયે દેવેન્દ્ર બન્યા, એ તપસ્વી માટે,