નૃણાં સ્ત્રીણાં ચ સર્વેષાં નાન્યચ્છોકસ્ય કારણમ્
માણસ અને સ્ત્રીઓ — સૌ માટે દુઃખનું બીજું કોઈ કારણ નથી.
અપુત્રતા મહાદુઃખમતિદુઃખં કુપુત્રતા
પુત્ર ન હોવું મોટું દુઃખ છે; પણ ખરાબ પુત્ર હોવું એથી પણ વધુ દુઃખદ છે.
ધન્યાસ્તે યે સુતં પ્રાપ્તાઃ સર્વદુઃખવિવર્જિતમ્ । । શક્તં પ્રશાંતં બલિનં પરાં નિર્વૃતિમાગતમ્
સૌભાગ્યશાળી એ છે, જેમને દુઃખમુક્ત, શક્તિશાળી, શાંત, બલવાન અને પરમ સંતોષ પામેલો પુત્ર મળે છે.
સ્વકર્માભિરતં નિત્યં દેવદ્વિજપરાયણમ્
જે પોતાનાં કર્મમાં હંમેશા રત રહે છે, દેવ અને બ્રાહ્મણમાં ભક્તિ ધરાવે છે.
વિનિર્જિતારિસર્વસ્વં મનોહૃદયનન્દનમ્
શત્રુઓની સંપત્તિ જીત્યા પછી, એ મન અને હૃદયને આનંદ આપે છે.
મિત્રસ્વજનસન્માનલબ્ધં નિર્વાણમુત્તમમ્
મિત્રો અને સ્વજનોથી મળેલી ઇજ્જતથી, એ શ્રેષ્ઠ મુક્તિ મળે છે.
સોઽહમેવંવિધં શ્રોતું કર્મેચ્છામિ મહામતે
હે વિદ્વાન, હું આવું કાર્ય સાંભળવા અને કરવા ઇચ્છું છું.
દુઃખં પ્રયાત્યુપશમં તનયાન્નેહ કેનચિત્
સંતાન દ્વારા જ દુઃખ દૂર થાય છે અને શાંતિ મળે છે, બીજાં કોઈ રીતે નહીં.
અત્રાપિ શ્રૂયતાં વૃત્તં યત્પૂર્વમભવન્મુને 4.106.
હવે, એ કથા સાંભળો જે પહેલાં બની હતી, હે મુનિ.
કૃતવીર્યો મહીપાલો હૈહયો નામ વૈ પુરા
પહેલાં હૈહય વંશના કૃતવીર્ય નામના રાજા હતા.
પત્ની સહસ્રપ્રવરા મહિષી શીલમણ્ડના
એની મુખ્ય રાણી સહસ્રપ્રવા હતી, જે સદગુણોથી શોભિત હતી.
ગુણવત્પુત્રલાભાય કૃતાસનપરિગ્રહમ્
સારા પુત્રની ઇચ્છાથી, એણે નિયમિત આસન અને વ્રત ધારણ કર્યું.
કથયામાસ પરમં નામ્નાનન્તવ્રતં મહત્ તસ્યાઃ સુપુત્રલાભાય રાજપુત્ર્યાસ્તપસ્વિની
શ્રેષ્ઠ પુત્ર મેળવવા માટે, રાજકન્યાએ તપસ્યા કરીને અનંતવ્રત નામનું મહાન વ્રત કર્યું.
સ તં સમારાધ્ય વિભું સમાપ્નોતિ જનાર્દનાત્
એ ભગવાનની પૂજા કરીને, જનાર્દન પાસેથી મનચાહું ફળ મળે છે.
તસ્મિન્સંપ્રાશ્ય ગોમૂત્રં સ્નાતો નિયતમાનસઃ વામપાદમનંતસ્ય પૂજયેદ્વરવર્ણિનિ
ગાયનું મૂત્ર પીધા પછી, સ્નાન કરીને અને મન નિયંત્રિત કરીને, હે સુંદર, અનંતના ડાબા પગની પૂજા કરવી.
અનંતઃ સર્વકામાનામનંતં ભગવાન્ફલમ્
અનંત ભગવાન સર્વ ઇચ્છાઓના અનંત ફળ છે.
અનંતપુણ્યોપચયમનન્તં તુ મહાવ્રતમ્
અનંત છે અનંત પુણ્યનો સંગ્રહ, અને એ વ્રત પણ અનંત છે.
ઇત્યુચ્ચાર્યાભિપૂજ્યૈનં યથાવદ્વિધિના નરઃ 4.106.
આ શબ્દો ઉચ્ચારી અને યોગ્ય વિધિથી પૂજા કરીને, માણસે—
વિપ્રાય દક્ષિણાં દદ્યાદનંતઃ પ્રીયતામિતિ
—બ્રાહ્મણને દક્ષિણા આપવી, અને કહેવું: 'અનંત પ્રસન્ન થાય.'
તતશ્ચ પૌષે પુષ્યર્ક્ષે તથૈવ ભગવત્કટિમ્
પછી, પૌષ મહિનામાં પુષ્ય નક્ષત્રે, એ જ રીતે ભગવાનની કમરની પૂજા કરવી.
અનંતઃ સર્વકામાના મિતિ ચોચ્ચારયેત્પુનઃ
પછી ફરીથી કહેવું: 'અનંત સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે.'
માઘે મઘાસુ તદ્વચ્ચ બાહું દેવસ્ય પૂજયેત્
માઘ મહિનામાં, મઘા નક્ષત્રે, એ જ રીતે દેવના બાહુની પૂજા કરવી.
ચતુર્ષ્વેતેષુ ગોમૂત્રં પ્રાશયેન્નૃપનંદિનિ
મહારાજની ખુશી માટે, આ ચાર પ્રસંગોમાં ગાયનું મૂત્ર પીવડાવવું જોઈએ.
દેવસ્ય દક્ષિણં સ્કન્ધં ચૈત્રે ચિત્રાસુ પૂજયેત્ વિપ્રે પ્રવાચકે દદ્યાદ્યવાન્માસચતુષ્ટયમ્
ચૈત્ર મહિનામાં, ચિત્રા નક્ષત્ર દરમ્યાન, દેવના જમણા ખભા ની પૂજા કરવી; અને વિદ્વાન બ્રાહ્મણને ચાર મહિના સુધી યવ આપવું.
વૈશાખે ચ વિશાખાસુ બાહું સમ્પૂજ્ય દક્ષિણમ્
વૈશાખ મહિનામાં, વિશાખા નક્ષત્ર દરમ્યાન, દેવના જમણા હાથની પૂજા કરવી.
જ્યેષ્ઠાસુ કટિપૂજાં ચ જ્યેષ્ઠમાસિ શુભવ્રતે
જ્યેષ્ઠ મહિનામાં, જ્યેષ્ઠા નક્ષત્ર દરમ્યાન, શુભ વ્રત સાથે કમરની પૂજા કરવી.
પાદદ્વયં તુ શ્રવણે શ્રાવણે માસિ પૂજયેત્
શ્રાવણ મહિનામાં, શ્રવણ નક્ષત્ર દરમ્યાન, બંને પગની પૂજા કરવી.
શ્રાવણાદિષુ માસેષુ પ્રાશનં દાનમેવ ચ 4.106.
શ્રાવણથી શરૂ થતા મહિનાઓમાં, પ્રસાદ આપવો અને દાન કરવું બંને કરવું.
ગુહ્યં પ્રોષ્ઠપદાયોગે માસિ ભાદ્રપદેઽર્ચયેત્
ભાદ્રપદ મહિનામાં, પ્રોષ્ઠપદ નક્ષત્રના સંયોગ સમયે, ગુપ્ત અંગની પૂજા કરવી.
કુર્યાત્સમાહિતમનાઃ સ્નાનં પ્રાશનમર્ચનમ્
એકાગ્ર મનથી, સ્નાન, પ્રસાદ આપવો અને પૂજા કરવી.