સિનીવાલી કુહૂર્નામ તસ્યાં નષ્ટઃ ક્ષપાકરઃ
સિનિવાલી અને કુહૂ એ તેના નામ છે; તેમાં રાત દૂર કરનાર ગુમ થઈ ગયો છે.
રાકાં ચાનુમતિં પ્રાપ્ય વૃદ્ધિરસ્ય ભવિષ્યતિ બ્રાહ્મણૈર્હવ્યકવ્યાનિ દેવેભ્યઃ પ્રાપયિષ્યતિ
રાકા અને અનુમતિ પ્રાપ્ત કરીને, તેનું વૃદ્ધિ થશે; બ્રાહ્મણો દ્વારા કરેલી હવનની ભેટો તે દેવોને પહોંચાડશે.
વૃદ્ધિઃ કૃષ્ણેન ચૈવાસ્ય ન ચ જાતસ્ય ભૂયસી
તેની વૃદ્ધિ કૃષ્ણ દ્વારા થશે, પણ જે જન્મી ગઈ છે, એથી વધુ નહીં.
અમોઘસ્ય ન મોઘત્વં ભવિષ્યતિ કદાચન
અમોઘ માટે ક્યારેય નિષ્ફળતા નહીં આવે.
સુદર્શનસ્ય ચ પ્રીતિરેવમેવ ભવિષ્યતિ
સુદર્શનની પ્રીતિ પણ એ જ રીતે રહેશે.
બ્રહ્મા પ્રોવાચ સોમં તુ વિનીતવદુપસ્થિતમ્
બ્રહ્માએ વિનમ્રતાથી આવ્યા soma ને કહ્યું,
સ તથોક્તઃ સમાનીય દદૌ તારાં બૃહસ્પતેઃ
એ રીતે કહ્યા પછી, તેણે તારાને લાવીને બૃહસ્પતિને આપી.
અસ્યાં ગર્ભો મદીયોઽયં યદપત્યં મમૈવ તત્
તેમાં જે ગર્ભ છે, એ મારું છે; જે સંતાન જન્મે, એ પણ મારું જ છે.
ક્ષેત્રે મદીયે ચોત્પન્નસ્તસ્માત્સ મમ પુત્રકઃ 4.99.
મારા ખેતરમાં જન્મ્યો છે, એટલે એ મારું પુત્ર છે.
ઉપ્તં વાતાહૃતં બીજં યસ્ય ક્ષેત્રે પ્રરોહતિ
જે બીજ વાવવામાં આવે અને પવનથી લાવવામાં આવે, એ કયા ખેતરમાં ઉગે છે?
સમ્યગુક્તં ન ભવતા શશાંકઃ પ્રાહ તત્ત્વવિત્ ઇતિ પૌરાણિકાઃ પ્રાહુર્મુનયો નયચક્ષુષઃ
શશાંકે, જે સત્ય જાણે છે, કહ્યું: 'તમે યોગ્ય રીતે વાવ્યું નથી'; એ રીતે ન્યાય જાણનાર ઋષિઓએ પુરાણોમાં કહ્યું છે.
વિવદંતૌ નિવાર્યાથ બ્રહ્મા પ્રોવાચ તાં વધૂમ્
જ્યારે બંને વિવાદ કરતા હતા, બ્રહ્માએ તેમને રોકી અને વધૂને કહ્યું.
એવમુક્તા તુ સા તારા હ્રિયા નોવાચ કિંચન
એ રીતે કહ્યા પછી, તારાએ શરમથી કંઈ કહ્યું નહીં.
તમુવાચ તતો બ્રહ્મા પુત્ર કસ્ય સુતો ભવાન્
પછી બ્રહ્માએ તેને પૂછ્યું: 'પુત્ર, તું કોનો દીકરો છે?'
બુધોઽયં વિબુધાઃ પ્રાહુઃ સર્વજ્ઞાનવિદાં વરઃ
આ વ્યક્તિને બુધ કહેવામાં આવે છે, જેઓ બધું જાણે છે અને જ્ઞાનમાં સર્વશ્રેષ્ઠ છે, એવા વિદ્વાનો દ્વારા.
ગુરુર્ગૃહીત્વા સ્વાં ભાર્યાં જગામ ભવનં શનૈઃ
ગુરુએ પોતાની પત્નીને લઈને ધીમે ધીમે પોતાના ઘેર ગયો.
પૌર્ણમાસી સમાખ્યાતા પ્રાપ્તપૂર્ણમનોરથા
તેને પૌર્ણમાસી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેના મનમાં રહેલી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.
તસ્માદેનામુપાસિષ્યે વિધિના વ્રતતત્પરઃ
એટલા માટે, વ્રતમાં તલિન રહી, તેણે નિયમ પ્રમાણે તેની પૂજા કરી.
યો મામક્યાં તિથૌ ભક્ત્યા વિધિવત્પૂજયિષ્યતિ 4.99.
જે કોઈ મારા દિવસે ભક્તિપૂર્વક અને નિયમ પ્રમાણે પૂજા કરશે—
એવમેષા તિથિઃ પાર્થ સોમસ્ય દયિતા શુભા
પાર્થ, આ રીતે આ શુભ તિથિ સોમદેવને ખૂબ જ પ્રિય છે.
તદસ્યાં સ્રોતસિ સ્નાત્વા સંતર્પ્ય પિતૃદેવતાઃ
આ દિવસે, વહેતા પાણીમાં સ્નાન કરીને, પિતૃઓ અને દેવતાઓને તૃપ્ત કરી—
પૂજયેત્કુસુમૈર્હૃદ્યૈર્નૈવેદ્યૈર્ઘૃતપાચિતૈઃ શાકાહરણમુન્યન્નૈર્નક્તં ભુઞ્જીત વાગ્યતઃ
મનપસંદ ફૂલો અને ઘીમાં બનાવેલા ભોજનથી પૂજા કરવી જોઈએ; રાત્રે શાકભાજી કે સરળ ભોજન જ ખાવું, અને મૌન રાખવું.
વસંતબાંધવ વિધો શીતાંશો સ્વસ્તિ નઃ કુરુ
વસંતના મિત્ર, શીતલ ચાંદ્ર, અમને સુખ-શાંતિ આપો.
પક્ષેપક્ષે પૌર્ણમાસ્યાં વિધિરેષ પ્રકીર્તિતઃ
દરેક પખવાડિયાની પૌર્ણમાસી માટે આ વિધિ નિર્ધારિત છે.
તસ્યાપ્યેષ વિધિઃ પ્રોક્તઃ સર્વસૌખ્યપ્રદાયકઃ અસ્યાં દત્તં તપસ્તપ્તં પિતૄણામક્ષયં ભવેત્
આ જ વિધિ જણાવવામાં આવી છે, જે સર્વ સુખ આપે છે; આ દિવસે પિતૃઓ માટે જે કંઈ દાન કે તપ કરાય છે, તે કદી ખૂટતું નથી.
અમાવાસ્યા મહારાજ પ્રયત્નૈર્યૈરુપોષિતા
મહાન રાજા, અમાવાસ્યા ઉપવાસથી શ્રમપૂર્વક મનાવવામાં આવે છે.
યઃ કશ્ચિત્કુરુતે તસ્મિન્પિતૃપિણ્ડોદકક્રિયામ્
જે કોઈ એ દિવસે પિતૃઓને પાણી અને પિંડ અર્પણ કરે છે—
ભવેયુરક્ષયાસ્તસ્ય લોકાઃ પિતૃનિષેવિતાઃ
તેને પિતૃઓના ભોગવાયેલા લોક કદી ખૂટતા નથી.
બ્રાહ્મણઃ પિતૃભક્તશ્ચ સર્વવિદ્યાવિશારદઃ 4.99.
પિતૃભક્ત બ્રાહ્મણ, જે સર્વ જ્ઞાનમાં નિપુણ છે—
એવં સંવત્સરસ્યાંતે હૈમં કૃત્વા સુશોભનમ્
આ રીતે, વર્ષના અંતે, સોનાની વિધિ સુંદર રીતે કરવી જોઈએ.