બલવાનજિતો દૈત્યો બલિર્નામા મહાબલઃ તતો દેવા મહાવિષ્ણું ગત્વા વચનમૂચિરે
અજેય દૈત્ય, બલિ નામે શક્તિશાળી હતો; ત્યારે દેવતાઓ મહા વિષ્ણુ પાસે જઈને કહ્યું.
જહિ દૈત્યં મહાબાહો બલિં બલનિષૂદન
'હે મહાબાહુ, હે બલનાશક, બલિ દૈત્યને સંહાર કરો.'
ઉવાચ વાક્યં કાલજ્ઞો દેવાનાં હિતકામ્યયા
તે, યોગ્ય સમય જાણતા, દેવતાઓના હિત માટે વાત કરી.
તપસા ભાવિતાત્માનં શાન્તં દાન્તં જિતેન્દ્રિયમ્ તપસોન્તઃ સુબહુના કાલે નાસ્ય ભવિષ્યતિ
જેનો આત્મા તપથી શુદ્ધ, શાંત, સંયમી અને ઇન્દ્રિયજિત છે— ઘણાં તપથી, યોગ્ય સમયે, તેનો અંત આવશે.
યદા વિનયસમ્પન્નં જ્ઞાસ્યે કાલેન કેનચિત્
જ્યારે સમયની સાથે કોઈ વિનયથી ભરપૂર વ્યક્તિને ઓળખીશ,
અદિતિર્માં પ્રપન્ના વૈ પુત્રાર્થે પુત્રલોભિની
અદિતી મને પુત્રની ઇચ્છાથી, સંતાનની લાલચમાં, મળવા આવી હતી.
તદ્દેવાનાં હિતં સર્વે ચાહિતં તુ સુરદ્વિષામ્ 4.76.
આ બધાં દેવતાઓ માટે હિતરૂપ અને દેવદ્વેષીઓ માટે અહિતરૂપ બનશે.
એવમુક્તા ગતા દેવાઃ કાર્યં વિષ્ણુરચિંતયત્ અદિતિર્વરયામાસ વાંછિતં મે ભવિષ્યતિ
આ રીતે કહીને દેવતાઓ ચાલ્યા ગયા; विष्णુએ કાર્ય વિશે વિચાર્યું, અને અદિતીએ મનમાં કહ્યું, 'મારી ઇચ્છા પૂરી થશે.'
અથ કાલે બહુતિથે ગતે સા ગર્ભિણી હ્યભૂત્
પછી ઘણો સમય પસાર થયા પછી, અદિતી ગર્ભવતી બની.
હ્રસ્વપાદં હ્રસ્વકાયં મહચ્છિરસમર્ભકમ્
એક બાળક જન્મ્યું, જેના પગ નાના, શરીર નાનું અને માથું મોટું હતું.
દૃષ્ટ્વા તુ વામનં જાતં યદિ સા વક્તુમુદ્યતા
જ્યારે વામન જન્મ્યો, ત્યારે અદિતી બોલવા માટે તૈયાર થઈ.
એકાદશ્યાં ભાદ્રપદે શ્રવણેન નરોત્તમ
ભાદરવા મહિનાની એકાદશી, શ્રવણ નક્ષત્રમાં, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ,
ભયં બભૂવ દૈત્યાનાં દેવાનાં તોષ આભવત્
દૈત્યોમાં ભય પેદા થયો અને દેવતાઓમાં આનંદ છવાયો.
ચકાર કશ્યપો ધીમાન્પ્રજાપતિરનુદ્યતઃ
કશ્યપ, બુદ્ધિશાળી પ્રજાપતિ, વિલંબ કર્યા વિના વિધિ કરી.
કુશસ્વચ્છોદકધરઃ કમંડલુવિભૂષિતઃ
પવિત્ર પાણી લઈને, કમંડલથી સજ્જ, પવિત્ર કુશ પર ઊભા રહ્યા.
દૃષ્ટ્વા બલિમથોવાચ વામનોઽભ્યેત્ય તત્ક્ષણમ્
બલિને જોઈને, વામન તત્કાળ આગળ આવ્યો અને બોલ્યો.
પાદત્રયપ્રમાણેન પઠનાર્થે સ્થિતો હ્યસિ 4.76.
તમે ત્રણ પગલાંની માપથી પાઠ માટે અહીં ઊભા છો.
તતો વર્દ્ધિતુમારબ્ધો વામનોઽનંતવિક્રમઃ
પછી અનંત પગલાંવાળા વામને વધવા શરૂ કર્યું.
તાભ્યામિંદ્રાદિકાઁલ્લોકાઁલ્લલાટે બ્રહ્મણઃ પદમ્
એ બે પગલાંથી, તેણે ઇન્દ્ર અને અન્ય લોકોથી બ્રહ્માના લલાટ સુધી પહોંચ્યું.
તદ્દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યં સિદ્ધા દેવર્ષયસ્તથા
એ મહાન અચંબો જોઈને, સિદ્ધો અને દેવર્ષિઓ પણ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા.
તતો દૈત્યગણાન્સર્વાઞ્જિત્વા ત્રિભુવનં વશી
પછી બધા દૈત્યગણોને જીતીને, ત્રણેય લોકનો સ્વામી બન્યો.
તત્ર ત્વમીપ્સિતાન્ભોગાન્ભુક્ત્વા મદ્બાહુપાલિતઃ
ત્યાં, મારી ભુજાઓની રક્ષા હેઠળ, ઇચ્છિત ભોગોનો આનંદ માણ્યો.
એવમુક્તો બલિઃ પ્રાયાન્નમસ્કૃત્ય નરોત્તમમ્
બલીએ એમ કહીને શ્રેષ્ઠ પુરુષને વંદન કરી, ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
સ્વાનિ ધિષ્ણ્યાનિ ગચ્છધ્વં તિષ્ઠધ્વં વિગત જ્વરાઃ
તમારે તમારાં સ્થાન પર પાછા જવું, અને ચિંતા વિના ત્યાં રહેવું.
દેવઃ કૃત્વા જગત્કાર્યં તત્રૈવાંતર્દ્ધિમાગમત્ । તેનેષ્ટા દેવદેવસ્ય સર્વદા વિજયા તિથિઃ
દેવતાએ જગતનું કાર્ય પૂર્ણ કરી, ત્યાં જ અદૃશ્ય થયો; ત્યારથી એ દિવસ ભગવાનની પૂજા માટે હંમેશા શુભ માનવામાં આવે છે.
એષા વૈ ફાલ્ગુને માસિ પુષ્યેણ સહિતા નૃપ
હે રાજા, આ ફાગણ મહિનામાં પુષ્ય નક્ષત્ર સાથે આવે છે.
એકાદશ્યાં સોપવાસો રાત્રૌ સંપૂજયેદ્ધરિમ્ 4.76.
એકાદશી દિવસે ઉપવાસ રાખવો અને રાત્રે હરિની પૂજા કરવી.
કુંડિકાં સ્થાપયેત્પાર્શ્વે છત્રં વૈ પાદુકે તથા
પાણીની કુંડી બાજુમાં રાખવી, છત્રી અને પાદુકા પણ મૂકવી.
આચ્છાદ્ય પાત્રં વાસોભિઃ ફલૈશ્ચાપિ સુશોભનૈઃ
પાત્રને કપડાંથી ઢાંકી દો અને સુંદર ફળોથી પણ સજાવો.
તિલાઢકેન વિત્તાઢ્યઃ પ્રસ્થેન કુડવેન વા
જે ધનવાન હોય તે તલનું માપ, પ્રસ્થ કે કૂડવાં અર્પણ કરે.