યદુપોષ્ય ન દુઃખાનાં ભાજનો જાયતે જનઃ
કઈ રીતે જીવ દુ:ખનો ભાગીદાર બને નહીં, એ જણાવો.
માઘમાસે સિતે પક્ષે દ્વાદશી પાવની સ્મૃતા
માઘ મહિનાના શુક્લ પક્ષમાં, દ્વાદશી પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
વિધિના કેન વિપ્રેન્દ્ર તન્મે બ્રૂહિ યથાક્રમમ્
વિપ્રશ્રેષ્ઠ, કઈ રીતથી એનું પાલન કરવું જોઈએ? ક્રમવાર કહો.
તવ શુશ્રૂષણાદ્વાચ્યં મમાપ્યેતન્ન સંશયઃ ।। 4.74.
તમારી સેવા કારણે, હું નિશ્ચયથી તમને આ કહું છું.
અદીક્ષિતાય નો દેયા નાશિષ્યાય કદાચન
જે દીક્ષિત નથી કે શિષ્ય નથી, તેને ક્યારેય આ આપવું નહીં.
વાચ્યમેતન્મહારાજ ભવતાન્યસ્ય ન ક્વચિત્
મહારાજ, આ વાત તમે બીજાને ક્યારેય કહેવી નહીં.
કૃતઘ્નો મિત્રધ્રુક્ચૌરઃ ક્ષુદ્રો ભગ્નવ્રતસ્તથા
અકૃતજ્ઞ, મિત્રદ્રોહી, ચોર, નીચ કે વ્રત તોડનાર—
શુદ્ધે તિથૌ મુહૂર્તે ચ મંડપં કારયેત્તતઃ
શુદ્ધ તિથિ અને શુભ મુહૂર્તે, પછી મંડપ બનાવવો જોઈએ.
તન્મધ્યે પઞ્ચહસ્તાં તુ વેદિકાં પરિકલ્પયેત્
તેના મધ્યમાં પાંચ હાથ જેટલી વેદિકા બનાવવી.
વિલિખેન્મંડલં તત્ર પંચવર્ણૈર્વિધાનતઃ
ત્યાં નિયમ પ્રમાણે પાંચ રંગોથી મંડળ દોરવું.
પઞ્ચવિંશતિતત્ત્વજ્ઞઃ સ્વાચારાભિરતસ્તથા
પંચવિંશતિ તત્વોને જાણનારો અને પોતાના આચરણમાં રત એવો વ્યક્તિ—
બ્રાહ્મણાંસ્તેષુ યુંજીત ચાતુશ્ચરણિકાઞ્છુભાન્
ત્યાં ચાર શুদ্ধ સંહિતાવાળા બ્રાહ્મણોને જોડવા જોઈએ.
પ્રત્યઙ્મુખં ન્યસેદ્દેવં ચતુર્બાહુમરિંદમ
શત્રુઓને જીતનારા, દેવતાને પશ્ચિમ દિશામાં મુખ રાખી અને ચાર ભુજાવાળા રાખવા.
ગન્ધૈઃ પુષ્પૈસ્તથા ધૂપૈર્નૈવેદ્યૈર્વિવિધૈરપિ 4.74.
સુગંધ, ફૂલો, ધૂપ અને વિવિધ પ્રકારના ભોજનના નૈવેદ્યથી પૂજા કરવી.
ન્યસેત્સ્તંભદ્વયં પશ્ચાત્તિષ્ઠન્કાષ્ઠસમન્વિતમ્
પછી લાકડાના બે સ્તંભ એકસાથે ઊભા રાખવા.
ષટ્ત્રિંશદંગુલં શ્રેષ્ઠં ચતુરસ્રં સમંતતઃ
શ્રેષ્ઠ સ્તંભ છત્રીસ અંગુલના અને ચારે બાજુથી સમચોરસ હોવા જોઈએ.
આરોપયેદ્ધટં તત્ર યાદૃશં તચ્છૃણુષ્વ મે
ત્યાં એક ઘડો મૂકવો; તે કેવો હોવો જોઈએ, એ હવે સાંભળો.
સર્વલક્ષણસંયુક્તં દૃઢં વ્યંગવિવર્જિતમ્
ઘડામાં બધા શુભ લક્ષણો હોવા જોઈએ, મજબૂત અને નિર્વિકાર હોવો જોઈએ.
કુશલત્વાનુરૂપેણ પાશૈકચ્છિદ્રમેવ વા
કૌશલ્ય પ્રમાણે, દોરી માટે એક જ છિદ્ર હોય અથવા યોગ્ય રીતે બનાવવો.
હોમાર્થં કલ્પયેચ્ચાપિ પાલાશ્યઃ સમિધઃ શુભાઃ
હવન માટે શુભ પલાશની સમિદ્ધ પણ તૈયાર કરવી.
વેદ્યાઃ પૂર્વોત્તરે ભાગે ગ્રહપીઠં પ્રકલ્પયેત્
વેદિકાના પૂર્વોત્તર ભાગમાં ગ્રહપીઠ ગોઠવવું.
પૂર્વસ્યાં દિશિ શક્રસ્ય પૂજાં કુર્વીત યત્નતઃ ૩૮ કુબેરસ્ય તથોદીચ્યાં બલિં કુર્યાત્ફલાક્ષતૈઃ
પૂર્વ દિશામાં ઇન્દ્રની પૂજા કાળજીપૂર્વક કરવી અને ઉત્તર દિશામાં કુબેરને ફળ અને અક્ષતથી બલિ અર્પણ કરવી.
સમાલભ્ય શુભૈર્ગંધૈર્દ્દર્ભપાણિરતંદ્રિતઃ 4.74.
શુભ સુગંધોથી અંલકાર કરીને, હાથમાં દર્ભા લઈને, એકાગ્રતાપૂર્વક કરવું.
યજમાનોઽપિ દેવસ્ય સંમુખઃ પ્રયતઃ શુચિઃ
યજમાન પણ દેવતાની સામે, ધ્યાનપૂર્વક અને શુદ્ધ મનથી ઊભો રહે.
નમસ્તે દેવદેવેશ નમસ્તે ભુવને શ્વર
"હે દેવદેવેશ, તમને નમસ્કાર; હે ભુવનેશ્વર, તમને નમસ્કાર."
તતોદકસ્ય ધારાસ્તાઃ પ્રત્યંગષુ સમન્વિતાઃ
પછી પાણીની ધારાઓ દરેક અંગને સ્પર્શે તેમ વહેવી.
હોમં કુર્યુસ્તતો વિપ્રા દિક્ષુ સર્વાસુ તત્પરાઃ
પછી, ભક્તિપૂર્વક બ્રાહ્મણોએ ચારેય દિશામાં અગ્નિહોમ કરવો જોઈએ.
વાદિત્રૈસ્તાડ્યમાનૈશ્ચ શંખગેય સ્વનૈસ્તથા
ત્યાં વાદ્યયંત્રોની ધ્વનિ, શંખના ગુંજન અને ગીતોની મીઠી તાલ સાથે,
મંગલૈઃ સ્તુતિસંયુક્તૈઃ કારયેત્તન્મહોત્સવમ્
મંગળ ગીતો અને સ્તુતિઓ સાથે એ મહોત્સવ ઉજવવો જોઈએ.
હરિવંશાદિકં સર્વં શ્રાવયેદ્બ્રાહ્મણો વરઃ
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે આખું હરિવંશ અને અન્ય ગ્રંથોનું પઠન કરાવવું જોઈએ.