રુચી રસવતીં નિત્યં પ્રત્યહં કુરુતે ગૃહે
રૂચિ દરરોજ ઘરમાં સ્વાદિષ્ટ ખોરાક બનાવે છે.
કદાચિત્ક્રોધમાત્સર્યાત્સાપત્ન્યં દર્શિતં તયા
ક્યારેક ક્રોધ અને ઈર્ષ્યાથી, તેણે સહપત્ની સાથે સ્પર્ધા બતાવી.
તાપિકાયાં તથા સ્થાલ્યાં પક્વસિદ્ધઃ સુસં સ્કૃતઃ
તાપેલી કડાઈ અને વાસણમાં, ખોરાક સારી રીતે પકવવામાં આવ્યો હતો.
તં વૈ ભક્ષયિતું દુષ્ટા સામિષં ભોજનં કિલ
તે ખાવા માટે, દુષ્ટએ ખોરાકમાં માંસ ભેળવી દીધું.
તથૈવ પ્રહસન્બાલો માતુરુત્સંગજોઽભવત્
એ રીતે જ, બાળક હસતો હતો અને પોતાની માતાની ગોદમાં બેઠો હતો.
કિમેતદ્બ્રૂહિ વૃત્તાંતં કસ્યેયં વ્યુષ્ટિરુત્તમા
આ શું છે? મને આ વાર્તા કહો—આ ઉત્તમ જાગૃતિ કોણની છે?
સત્યંસત્યં પુનઃ સત્યં યેન જીવતિ તે સુતઃ 4.69.
સાચું, સાચું, ફરીથી સાચું, તમારા પુત્ર કેવી રીતે જીવતો રહે છે?
પક્વઃ સ્વયં કૃતઃ સ્થાલ્યાં વ્યઞ્જનૈઃ સહ ભોજનૈઃ
તે પાત્રમાં મસાલા અને ભોજન સાથે સારી રીતે રાંધવામાં આવ્યો હતો.
કિં તે સિદ્ધા મહાવિદ્યા મૃતસઞ્જીવની શુભા
શું તમારી પાસે મહાન વિદ્યા, શુભ મૃતસંજીવની છે?
કથયસ્વ મહાભાગે સત્યંસત્યં ભગિન્યસિ
મહાન ભાગ્યવતી, મને સાચું કહો, કારણ કે તમે મારી બહેન છો.
કાર્ત્તિકે ચૈવ દ્વાદશ્યાં યથા ચાનુષ્ઠિતં પુરા
કાર્તિક મહિનાની દ્વાદશી પર, જેમ પહેલાં કરવામાં આવ્યું હતું, તેમ જ કરવામાં આવ્યું.
વત્સો મે વત્સવેલાયાં મૃતોઽર્થં લભતે પુનઃ
મારો વાછરડો, વાછરડા આપવાની વેળાએ મૃત્યુ પામ્યો હતો, પણ ફરીથી જીવતો થયો.
યથાર્થમેતદ્વ્યાખ્યાતં તે ચ ગોદ્વાદશીવ્રતમ્
જેમ થયું તેમ આ બધું સમજાવ્યું છે, અને ગોદ્વાદશીનું વ્રત પણ.
એવમુક્તં વ્રતં ચીર્ણં રુચ્યા પુત્રાઃ સુખં ધનમ્
એ રીતે, વ્રત પાળવામાં આવ્યું; રુચિ દ્વારા પુત્રો, સુખ અને ધન મળ્યું.
બ્રહ્મણા સૃષ્ટિકારેણ રુચિર્ભર્ત્રા સહાસિતા ધુવર્ક્ષે ચ યદા દૃષ્ટે લોકઃ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
બ્રહ્મા, સર્જનહાર, અને રુચિ તેના પતિ સાથે હસ્યા; અને જ્યારે ધૂવ વૃક્ષને જોવામાં આવે છે, ત્યારે લોકો પાપોથી મુક્ત થાય છે.
યત્કૃતં શુઘ્નિવચનાદ્રુચ્યા યદુકુલોદ્ભવ
યાદુ કુળમાં જન્મેલી રુચિએ, શૂઘ્નીના કહ્યા પ્રમાણે જે કર્યું હતું—
સંપ્રાપ્તે કાર્તિકે માસિ શુક્લપક્ષે કુરૂત્તમ નરો વા યદિ વા નારી એકભક્તં પ્રકલ્પયેત્ ।।4.69.
કાર્તિક મહિનો આવે, શુક્લ પક્ષમાં, હે કુરુમાં શ્રેષ્ઠ, જો પુરુષ કે સ્ત્રી એક વખત જ ભોજન કરે—
તતો મધ્યાહ્નસમયે દૃષ્ટ્વા ધેનું સવત્સિકામ્
પછી, મધ્યાહ્ન સમયે, ગાય અને તેના વાછરડા ને જોઈને—
બ્રાહ્મણક્ષત્રિયવિશાં શૂદ્રાણાં સ્ત્રીજનેશ્વર
બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો માટે, હે સ્ત્રીઓના સ્વામી—
કુંકુમાલક્તકૈર્દીપૈર્માષાન્નવટકૈઃ શુભૈઃ
કુંકુમ, લાલ રંગ, દીવો અને શુભ મશના ભાતના વટકા સાથે—
ૐ માતા રુદ્રાણાં દુહિતા વસૂનાં સ્વસાદિત્યાનામમૃતસ્ય નાભિઃ
ઐં: રુદ્રોની માતા, વસુઓની દિકરી, આદિત્યોની બહેન, અમૃતની નાભિ—
ઇત્થં સંપૂજ્ય ગાં પૃષ્ટ્વા પશ્ચાત્તાં ચ ક્ષમાપયેત્ માતર્મમાભિલષિતં સફલં કુરુ નંદિનિ
આ રીતે ગાયની પૂજા કરીને, પૃથ્વી પર નમન કરીને, પછી ગાયને ક્ષમા માંગવી: 'માતા, નંદિની, મારી ઈચ્છા પૂર્ણ કરો.'
એવમભ્યર્ચયેદેકાં ગામેતદ્ધિ ગવાહ્નિકમ્
આ રીતે, કોઈએ એક ગાયની પૂજા કરવી જોઈએ; આ ગાય માટેનું રોજનું કર્તવ્ય છે.
તદ્દિને તાપિકાપક્વં સ્થાલીપાકં ચ વર્જયેત્
એ દિવસે, સૂર્યની ગરમીથી પકવેલું અને વાસણમાં ઉકાળેલું ભોજન ટાળવું જોઈએ.
યાવંતિ ગાત્રે રોમાણિ ગવાં કૌરવનંદન
કૌરવોની ખુશી, ગાયના શરીર પર જેટલા વાળ છે, એટલી ગાયો છે.
મેરોઃ પુર્યષ્ટકં રમ્યમિંદ્રાગ્નિયમરક્ષસામ્ તાસામુપરિ ગોલોકસ્તત્ર યાતિ સ ગોવ્રતી
મેરુની આઠ સુંદર નગરો, જે ઇન્દ્ર, અગ્નિ, યમ અને રાક્ષસોનું છે, તેના ઉપર ગોલોક છે; ત્યાં ગાયના વ્રત રાખનાર જાય છે.
ઊર્જે સિતે દ્વિદશમેઽહનિ ગાં સવત્સાં યાઃ પૂજયંતિ કુસુમૈર્વટકૈશ્ચ હૃદ્યૈઃ 4.69.
ઊર્જા મહિનાની શુક્લ પક્ષની બારમી તારીખે, જે લોકો ગાય અને તેના વાછરાને ફૂલો અને સુંદર વણાયેલા હારથી પૂજે છે—
દેવશયનોત્થાપનદ્વાદશીવ્રતવર્ણનમ્ કટદાનં સમુત્થાનં ચાતુર્માસ્યવ્રતક્રમમ્
દેવશયન અને ઉત્થાપન દ્વાદશી વ્રતનું વર્ણન: ચટાઈ દાન, ઉઠવું અને ચાતુર્માસ્ય વ્રતની ક્રમબદ્ધ રીત.
દેવઃ કિમર્થં સ્વપિતિ કિં વિધાનં સદા વદ
દેવતા શા માટે ઊંઘે છે? કઈ રીતથી કરવું જોઈએ? મને હંમેશા કહો.
કે મંત્રાઃ કે ચ નિયમા વ્રતાન્યથ ક્રિયા ચ કા
કયા મંત્રો છે, કયા નિયમો છે, કયા વ્રતો છે અને યોગ્ય રીત શું છે?