તતસ્તે મુનયઃ ક્રુદ્ધા બ્રહ્મદત્તાં મહાસ્વનામ્
પછી મુનિઓ ક્રોધિત થઈ બ્રહ્માની દયાથી ઉદ્ભવેલો મોટો અવાજ કર્યો.
શબ્દેન તેન વ્યાઘ્રોઽપિ મુક્ત્વા ગાવં સવ ત્સિકામ્ તં પ્રપશ્યંતિ યે પાર્થ તે રુદ્રા નાત્ર સંશયઃ
એ અવાજથી વાઘે ગાય અને તેના બચ્ચાને છોડ્યા; પાર્થે, જે તેને જુએ છે, તેઓ રુદ્ર છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
અથ પ્રત્યક્ષતાં શ્રેષ્ઠસ્તેષાં દેવો મહેશ્વરઃ
પછી તેમના વચ્ચે શ્રેષ્ઠ દેવ મહેશ્વર પ્રગટ થયા.
ઉમાસહાયો વરદઃ સસ્વામી સવિનાયકઃ
ઉમા સાથે, આશીર્વાદ આપનાર, સ્વામી અને વિનાયક સાથે આવ્યા.
વીરભદ્રા ચ ચામુંડા ઘંટાકર્ણાદિભિર્વૃતા દેવદાનવગન્ધર્વમુનિવિદ્યાધરોરગૈઃ
વીરભદ્ર અને ચામુંડા, ઘંટાકર્ણ અને અન્ય સાથે, દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, મુનિઓ, વિદ્યાધરો અને સર્પો સાથે ઘેરાયેલા હતા.
પ્રણમ્ય દેવદેવાય પત્નીભિઃ સહિતૈરુમા
ઉમાએ પોતાની પત્નીઓ સાથે દેવોના દેવને વંદન કર્યું.
કાર્તિકે શુક્લપક્ષે તુ દ્વાદશ્યાં નંદિનીવ્રતમ્ 4.69.
કાર્તિક મહિનામાં, શુકલપક્ષની દ્વાદશી પર નંદિની વ્રત રાખવામાં આવે છે.
ઉત્તાનપાદેન તથા વ્રતં ચીર્ણમિદં શૃણુ
ઉત્તાનપાદે પણ આ વ્રત કર્યું હતું; સાંભળો.
તસ્ય ભાર્યા દ્વયં ચાસીદ્રુચિશુઘ્નીતિ વિશ્રુતમ્
તેની બે પત્નીઓ હતી, જેનું નામ રૂચિ અને શુઘ્ની પ્રસિદ્ધ છે.
રુચ્યાઃ સમર્પિતઃ શુઘ્ન્યા ધ્રુવોઽયં રક્ષ્યતાં સખિ
રૂચિએ ધ્રુવને શુઘ્નીને સોંપ્યો: 'મિત્ર, તેને રક્ષા કર.'
રુચી રસવતીં નિત્યં પ્રત્યહં કુરુતે ગૃહે
રૂચિ દરરોજ ઘરમાં સ્વાદિષ્ટ ખોરાક બનાવે છે.
કદાચિત્ક્રોધમાત્સર્યાત્સાપત્ન્યં દર્શિતં તયા
ક્યારેક ક્રોધ અને ઈર્ષ્યાથી, તેણે સહપત્ની સાથે સ્પર્ધા બતાવી.
તાપિકાયાં તથા સ્થાલ્યાં પક્વસિદ્ધઃ સુસં સ્કૃતઃ
તાપેલી કડાઈ અને વાસણમાં, ખોરાક સારી રીતે પકવવામાં આવ્યો હતો.
તં વૈ ભક્ષયિતું દુષ્ટા સામિષં ભોજનં કિલ
તે ખાવા માટે, દુષ્ટએ ખોરાકમાં માંસ ભેળવી દીધું.
તથૈવ પ્રહસન્બાલો માતુરુત્સંગજોઽભવત્
એ રીતે જ, બાળક હસતો હતો અને પોતાની માતાની ગોદમાં બેઠો હતો.
કિમેતદ્બ્રૂહિ વૃત્તાંતં કસ્યેયં વ્યુષ્ટિરુત્તમા
આ શું છે? મને આ વાર્તા કહો—આ ઉત્તમ જાગૃતિ કોણની છે?
સત્યંસત્યં પુનઃ સત્યં યેન જીવતિ તે સુતઃ 4.69.
સાચું, સાચું, ફરીથી સાચું, તમારા પુત્ર કેવી રીતે જીવતો રહે છે?
પક્વઃ સ્વયં કૃતઃ સ્થાલ્યાં વ્યઞ્જનૈઃ સહ ભોજનૈઃ
તે પાત્રમાં મસાલા અને ભોજન સાથે સારી રીતે રાંધવામાં આવ્યો હતો.
કિં તે સિદ્ધા મહાવિદ્યા મૃતસઞ્જીવની શુભા
શું તમારી પાસે મહાન વિદ્યા, શુભ મૃતસંજીવની છે?
કથયસ્વ મહાભાગે સત્યંસત્યં ભગિન્યસિ
મહાન ભાગ્યવતી, મને સાચું કહો, કારણ કે તમે મારી બહેન છો.
કાર્ત્તિકે ચૈવ દ્વાદશ્યાં યથા ચાનુષ્ઠિતં પુરા
કાર્તિક મહિનાની દ્વાદશી પર, જેમ પહેલાં કરવામાં આવ્યું હતું, તેમ જ કરવામાં આવ્યું.
વત્સો મે વત્સવેલાયાં મૃતોઽર્થં લભતે પુનઃ
મારો વાછરડો, વાછરડા આપવાની વેળાએ મૃત્યુ પામ્યો હતો, પણ ફરીથી જીવતો થયો.
યથાર્થમેતદ્વ્યાખ્યાતં તે ચ ગોદ્વાદશીવ્રતમ્
જેમ થયું તેમ આ બધું સમજાવ્યું છે, અને ગોદ્વાદશીનું વ્રત પણ.
એવમુક્તં વ્રતં ચીર્ણં રુચ્યા પુત્રાઃ સુખં ધનમ્
એ રીતે, વ્રત પાળવામાં આવ્યું; રુચિ દ્વારા પુત્રો, સુખ અને ધન મળ્યું.
બ્રહ્મણા સૃષ્ટિકારેણ રુચિર્ભર્ત્રા સહાસિતા ધુવર્ક્ષે ચ યદા દૃષ્ટે લોકઃ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
બ્રહ્મા, સર્જનહાર, અને રુચિ તેના પતિ સાથે હસ્યા; અને જ્યારે ધૂવ વૃક્ષને જોવામાં આવે છે, ત્યારે લોકો પાપોથી મુક્ત થાય છે.
યત્કૃતં શુઘ્નિવચનાદ્રુચ્યા યદુકુલોદ્ભવ
યાદુ કુળમાં જન્મેલી રુચિએ, શૂઘ્નીના કહ્યા પ્રમાણે જે કર્યું હતું—
સંપ્રાપ્તે કાર્તિકે માસિ શુક્લપક્ષે કુરૂત્તમ નરો વા યદિ વા નારી એકભક્તં પ્રકલ્પયેત્ ।।4.69.
કાર્તિક મહિનો આવે, શુક્લ પક્ષમાં, હે કુરુમાં શ્રેષ્ઠ, જો પુરુષ કે સ્ત્રી એક વખત જ ભોજન કરે—
તતો મધ્યાહ્નસમયે દૃષ્ટ્વા ધેનું સવત્સિકામ્
પછી, મધ્યાહ્ન સમયે, ગાય અને તેના વાછરડા ને જોઈને—
બ્રાહ્મણક્ષત્રિયવિશાં શૂદ્રાણાં સ્ત્રીજનેશ્વર
બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો માટે, હે સ્ત્રીઓના સ્વામી—
કુંકુમાલક્તકૈર્દીપૈર્માષાન્નવટકૈઃ શુભૈઃ
કુંકુમ, લાલ રંગ, દીવો અને શુભ મશના ભાતના વટકા સાથે—