ગોષુ યજ્ઞાઃ પ્રવર્તંતે ગોષુ દેવાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ
યજ્ઞો ગાયોમાં થાય છે; ગાયોમાં દેવતાઓ સ્થિત છે.
શૃઙ્ગમૂલે ગવાં નિત્યં બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ સંસ્થિતૌ
ગાયના શિંગના મૂળમાં બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ હંમેશા હાજર છે.
શિવો મધ્યે મહાદેવઃ સર્વકારણકારણમ્
મધ્યમાં શિવ છે, મહાદેવ, બધા કારણોના કારણ.
કંબલાશ્વતરૌ નાગૌ નાસાપુટસમાશ્રિતૌ
કંબલ અને અશ્વતર, બે સાપ, ગાયની નાકમાં રહે છે.
દંતેષુ વસવઃ સર્વે જિહ્વાયાં વરુણઃ સ્થિતઃ
ગાયના દાંતમાં બધા વસુ છે, અને જીભ પર વરુણ સ્થિત છે.
સંધ્યાદ્વયં તથેષ્ટાભ્યાં ગ્રીવાયાં ચ પુરંદરઃ
બે સંધ્યા અને ઇચ્છિત દેવતાઓ ગાયની ગળામાં છે, અને પુરંદર પણ ત્યાં છે.
ચતુષ્પાત્સકલો ધર્મો નિત્યં જંઘાસુ તિષ્ઠતિ 4.69.
ચારે પગવાળી ગાયની જાંઘોમાં સદાય ધર્મ વસે છે.
ખુરાણાં પશ્ચિમે ભાગે રાક્ષસાઃ સંપ્રતિષ્ઠિતાઃ
ખુરના પાછળના ભાગમાં રાક્ષસો સ્થિત છે.
શ્રોણીતટસ્થાઃ પિતરઃ કપોલેષુ ચ માનવાઃ
કાંપના બાજુએ પિતૃઓ અને ગાલ પર મનુષ્યો સ્થિત છે.
આદિત્યા રશ્મયો વાલાઃ પિણ્ડીભૂતા વ્યવસ્થિતાઃ
સૂર્યની કિરણો એ વાળ છે, જે એકઠા થઈને ગોઠવાયેલા છે.
ત્રયસ્ત્રિંશદ્દેવકોટ્યો રોમકૂપે વ્યવસ્થિતાઃ
ત્રેત્રીસ કરોડ દેવતાઓ વાળના રંધ્રોમાં સ્થિત છે.
ચત્વારઃ સાગરાઃ પ્રોક્તા ગવાં યે તુ પયોધરાઃ
ચાર સમુદ્રો ગાયની દૂધની છાતી તરીકે કહેવાયા છે.
જઠરે ગાર્હપત્યોઽગ્નિર્દક્ષિણાગ્નિર્હૃદિસ્થિતઃ
પેટમાં ગૃહાગ્નિ છે; હૃદયમાં દક્ષિણાગ્નિ સ્થિત છે.
અસ્થિવ્યવસ્થિતાઃ શૈલા મજ્જાસુ ક્રતવઃ સ્થિતાઃ
હાડકાંમાં પર્વતો સ્થિત છે; મજ્જામાં યજ્ઞો સ્થિત છે.
સુરક્તપીતકૃષ્ણાદૌ ગવાં વર્ણે વ્યવસ્થિતાઃ
લાલ, સફેદ, પીળા અને કાળા રંગમાં ગાયના સ્વરૂપો સ્થિત છે.
સંસ્મૃત્ય તત્ક્ષણાદ્ગૌરી ઇયેષ સદૃશીં તનુમ્
એનું સ્મરણ કરતાં જ ગૌરીએ એ જ સ્વરૂપની ઈચ્છા કરી.
ષડુન્નતાં પઞ્ચનિમ્નાં મંડૂકાક્ષીં સુવાલધિમ્ 4.69.
છ ભાગ ઊંચા અને પાંચ ભાગ નીચા, દેડકાની જેમ આંખો અને સુંદર પૂંછના વાળ સાથે.
સુશીલાં ચ સુતસ્નેહાં સુક્ષીરાં સુપયોધરામ્
સારા સ્વભાવની, બચ્ચાને પ્રેમ કરતી, મીઠું દૂધ અને સુંદર છાતી ધરાવતી.
ચર્યયા પ્રતરન્હૃષ્ટો મહાદેવઃ સ્વચેતસિ
ગાયની ચાલથી મહાદેવ સવારમાં પોતાના મનમાં આનંદિત થયા.
દત્ત્વા કુલપતેઃ પાર્શ્વં ભૃગોસ્તાં ગાં ન્યવેદયત્
કુલપતિના બાજુએ ગાય આપી, મહાદેવે એ ગાય ભૃગુને સોંપી.
ન્યાસરૂપાં દદૌ ધેનું રક્ષિત્વા તાં દિનદ્વયમ્
બે દિવસ ગાયની રક્ષા કરીને, એ ગાયને જમા તરીકે આપી.
અન્તર્દ્ધિમગમદ્દેવઃ પુનર્વ્યાઘ્રો બભૂવ હ
દેવ અદૃશ્ય થઈ ગયા અને ફરીથી વાઘનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું.
વજ્રચક્રનખો દેવીં જ્વલત્પિંગલલોચનઃ
વજ્ર અને ચક્ર જેવા નખ, તેજસ્વી પીળા આંખો સાથે, એ દેવીએ પાસે આવ્યા.
સંપ્રાયાદાશ્રમપદં તાં ચ ધેનું સવત્સિકામ્
એ આશ્રમમાં ગયા અને એ ગાયને બચ્ચા સાથે લઈ ગયા.
હાહેત્યુચ્ચૈઃ કેચિદૂચુર્હુંહુંકારૈસ્તથાપરે
કેટલાંક ઉંચી અવાજે 'હા!' બોલ્યા; બીજા 'હુંહું' અવાજ કર્યા.
તાલાસ્ફોટાન્દદુઃ કેચિદ્વ્યાઘ્રં દૃષ્ટ્વાતિભૈરવમ્
કેટલાંક એ ભયાનક વાઘને જોઈને હાથ ફટકાર્યા.
તસ્યા વ્યાઘ્રભયાર્તાયાઃ કપિલાયા યુધિષ્ઠિર 4.69.
યુધિષ્ઠિર, કપિલા ગાય વાઘના ભયથી ડરી ગઈ હતી.
વ્યાઘ્રવત્સકયોસ્તત્ર વંદિતં સુરકિન્નરૈઃ
ત્યાં વાઘ અને તેના બચ્ચાને દેવો અને કિનરોએ પૂજ્યા હતા.
સજલં શિવલિંગં ચ શમ્ભોસ્તીર્થં તદુત્તમમ્
ત્યાં ભેજવાળું શિવલિંગ અને શંભુનું શ્રેષ્ઠ તીર્થ છે.
તત્ર સ્નાત્વા મહાતીર્થે જંબૂમાર્ગે નરાધિપ
મહારાજ, જાંબૂ માર્ગ પર આવેલા એ મહાન તીર્થમાં સ્નાન કર્યા પછી,