તપસ્યતા તત્ર તેષાં મુનીનાં દર્શનાર્થિનામ્
ત્યાં તે મુનિઓ તપ કરતાં હતાં, તેમને દર્શન મેળવવાની ઇચ્છા હતી.
બભૂવ બ્રાહ્મણો વૃદ્ધો જરાપાંડુરમૂર્દ્ધજઃ ઉમાપિ ચક્રે ગોરૂપં શૃણુ તત્પાર્થ યાદૃશમ્
વૃદ્ધ બ્રાહ્મણ દેખાયો, તેની વાળ વૃદ્ધાવસ્થાથી સફેદ હતી; અને ઉમાએ પણ ગાયનું રૂપ ધારણ કર્યું—પાર્થ, સાંભળ કેવું હતું.
ક્ષીરોદતોયસંભૂતા યાઃ પુરામૃતમંથને
જે ગાયો દૂધના સમુદ્રમાંથી જન્મી હતી, જૂના અમૃતમંથન સમયે,
નન્દા સુભદ્રા સુરભી સુશીલા બહુલા ઇતિ
નંદા, સુભદ્રા, સુરભી, સુશીલા અને બહુલા—આ,
જમદગ્નિભારદ્વાજવશિષ્ઠાસિતગૌતમાઃ
જમદગ્નિ, ભારદ્વાજ, વસિષ્ઠ, અશિત અને ગૌતમ,
ગોમયં રોચના મૂત્રં ક્ષીરં દધિ ઘૃતં ગવામ્
ગાયનું લોટ, રોચન, મૂત્ર, દૂધ, દહીં અને ઘી—આ બધું ગાયનું છે.
ગોમયાદુત્થિતઃ શ્રીમાન્બિલ્વવૃક્ષઃ શિવપ્રિયઃ બીજાન્યુત્પલપદ્માનાં પુનર્જાતાનિ ગોમયાત્ ।। 4.69.
ગાયના લોટમાંથી શુભ બિલ્વ વૃક્ષ ઉગ્યો, જે શિવને પ્રિય છે; અને ગાયના લોટમાંથી જ કમળ અને પદ્મના બીજ ફરીથી જન્મ્યા.
ગોરોચના ચ માંગલ્યા પવિત્રા સર્વસાધિકા આહારઃ સર્વદેવાનાં શિવસ્ય ચ વિશેષતઃ
ગાયમાંથી મળતી રોચન શુભ, પવિત્ર અને સર્વે કરતાં શ્રેષ્ઠ છે; એ બધા દેવતાઓનું ખોરાક છે, ખાસ કરીને શિવનું.
યદ્બીજં જગતઃ કિઞ્ચિત્તજ્જ્ઞેયં ક્ષીરસંભવમ્ ઘૃતાદમૃતમુત્પન્નં દેવાનાં તૃપ્તિકારણમ્
જગતમાં જે કોઈ બીજ છે, તે દૂધમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું માનવું; ઘીમાંથી અમૃત ઉત્પન્ન થયું, જે દેવતાઓને તૃપ્તિ આપે છે.
બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ ગાવશ્ચ કુલમેકં દ્વિધા કૃતમ્
બ્રાહ્મણો અને ગાયો એક જ કુટુંબ છે, બે ભાગમાં વહેંચાયેલું.
ગોષુ યજ્ઞાઃ પ્રવર્તંતે ગોષુ દેવાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ
યજ્ઞો ગાયોમાં થાય છે; ગાયોમાં દેવતાઓ સ્થિત છે.
શૃઙ્ગમૂલે ગવાં નિત્યં બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ સંસ્થિતૌ
ગાયના શિંગના મૂળમાં બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ હંમેશા હાજર છે.
શિવો મધ્યે મહાદેવઃ સર્વકારણકારણમ્
મધ્યમાં શિવ છે, મહાદેવ, બધા કારણોના કારણ.
કંબલાશ્વતરૌ નાગૌ નાસાપુટસમાશ્રિતૌ
કંબલ અને અશ્વતર, બે સાપ, ગાયની નાકમાં રહે છે.
દંતેષુ વસવઃ સર્વે જિહ્વાયાં વરુણઃ સ્થિતઃ
ગાયના દાંતમાં બધા વસુ છે, અને જીભ પર વરુણ સ્થિત છે.
સંધ્યાદ્વયં તથેષ્ટાભ્યાં ગ્રીવાયાં ચ પુરંદરઃ
બે સંધ્યા અને ઇચ્છિત દેવતાઓ ગાયની ગળામાં છે, અને પુરંદર પણ ત્યાં છે.
ચતુષ્પાત્સકલો ધર્મો નિત્યં જંઘાસુ તિષ્ઠતિ 4.69.
ચારે પગવાળી ગાયની જાંઘોમાં સદાય ધર્મ વસે છે.
ખુરાણાં પશ્ચિમે ભાગે રાક્ષસાઃ સંપ્રતિષ્ઠિતાઃ
ખુરના પાછળના ભાગમાં રાક્ષસો સ્થિત છે.
શ્રોણીતટસ્થાઃ પિતરઃ કપોલેષુ ચ માનવાઃ
કાંપના બાજુએ પિતૃઓ અને ગાલ પર મનુષ્યો સ્થિત છે.
આદિત્યા રશ્મયો વાલાઃ પિણ્ડીભૂતા વ્યવસ્થિતાઃ
સૂર્યની કિરણો એ વાળ છે, જે એકઠા થઈને ગોઠવાયેલા છે.
ત્રયસ્ત્રિંશદ્દેવકોટ્યો રોમકૂપે વ્યવસ્થિતાઃ
ત્રેત્રીસ કરોડ દેવતાઓ વાળના રંધ્રોમાં સ્થિત છે.
ચત્વારઃ સાગરાઃ પ્રોક્તા ગવાં યે તુ પયોધરાઃ
ચાર સમુદ્રો ગાયની દૂધની છાતી તરીકે કહેવાયા છે.
જઠરે ગાર્હપત્યોઽગ્નિર્દક્ષિણાગ્નિર્હૃદિસ્થિતઃ
પેટમાં ગૃહાગ્નિ છે; હૃદયમાં દક્ષિણાગ્નિ સ્થિત છે.
અસ્થિવ્યવસ્થિતાઃ શૈલા મજ્જાસુ ક્રતવઃ સ્થિતાઃ
હાડકાંમાં પર્વતો સ્થિત છે; મજ્જામાં યજ્ઞો સ્થિત છે.
સુરક્તપીતકૃષ્ણાદૌ ગવાં વર્ણે વ્યવસ્થિતાઃ
લાલ, સફેદ, પીળા અને કાળા રંગમાં ગાયના સ્વરૂપો સ્થિત છે.
સંસ્મૃત્ય તત્ક્ષણાદ્ગૌરી ઇયેષ સદૃશીં તનુમ્
એનું સ્મરણ કરતાં જ ગૌરીએ એ જ સ્વરૂપની ઈચ્છા કરી.
ષડુન્નતાં પઞ્ચનિમ્નાં મંડૂકાક્ષીં સુવાલધિમ્ 4.69.
છ ભાગ ઊંચા અને પાંચ ભાગ નીચા, દેડકાની જેમ આંખો અને સુંદર પૂંછના વાળ સાથે.
સુશીલાં ચ સુતસ્નેહાં સુક્ષીરાં સુપયોધરામ્
સારા સ્વભાવની, બચ્ચાને પ્રેમ કરતી, મીઠું દૂધ અને સુંદર છાતી ધરાવતી.
ચર્યયા પ્રતરન્હૃષ્ટો મહાદેવઃ સ્વચેતસિ
ગાયની ચાલથી મહાદેવ સવારમાં પોતાના મનમાં આનંદિત થયા.
દત્ત્વા કુલપતેઃ પાર્શ્વં ભૃગોસ્તાં ગાં ન્યવેદયત્
કુલપતિના બાજુએ ગાય આપી, મહાદેવે એ ગાય ભૃગુને સોંપી.