મૃત્યુકાલે દ્વિજસુતો વિહસ્યોચ્ચૈ રુરોદ હ
મૃત્યુ સમયે, બ્રાહ્મણપુત્રે ઉંચે હસ્યો અને પછી રડી પડ્યો.
ઇતિ શ્રુત્વા નૃપઃ પ્રાહ શૃણુ વૈતાલિક દ્વિજ
આ સાંભળીને રાજાએ કહ્યું, 'સાંભળો, વેતાળ અને બ્રાહ્મણ.'
જ્ઞાત્વા સ મધ્યમઃ પુત્રો રાજાનં શરણં યયૌ
આ જાણીને, મધ્યમ પુત્ર રાજા પાસે આશ્રય લેવા ગયો.
ખઙ્ગહસ્તં નૃપં જ્ઞાત્વા જહાસ શિવતત્પરઃ
રાજાને હાથમાં તલવાર અને શિવભક્તિમાં તલિન જોઈને, તે હસ્યો.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણે પ્રતિસર્ગપર્વણિ ચતુર્યુગખંડાપરપર્યાયે કલિયુગીયેતિહાસસમુચ્ચય એકોનવિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના પ્રતિસર્ગ પર્વમાં, ચતુરયુગના અન્ય ચક્રોની વાતમાં, કળિયુગના ઇતિહાસના સંક્ષિપ્ત વર્ણનનો ઉનાવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
વિશાલનગરે રમ્યે વિપુલેશો મહીપતિઃ
વિશાળ શહેરમાં, સુંદર અને વિશાળ, વિપુલેશ નામનો મહાન રાજા હતો.
તસ્ય ગ્રામેવસદ્વૈશ્યોર્થદત્તોવિપણે રતઃ
તેના ગામમાં એક વેપારી રહેતો હતો, જે હંમેશા ફાયદા માટે વેપારમાં વ્યસ્ત રહેતો.
સુવર્ણનામ્ને વૈશ્યાય પિતા વૈ દત્તવાન્સ્વયમ્ દ્રવ્યલાભાય ન્યવસચ્ચિરં કાલં સ લુબ્ધવાન્
સુવર્ણ નામના વેપારીને તેના પિતાએ પોતે જ સંપત્તિ આપી હતી; વધુ ધન મેળવવાની ઈચ્છાથી, તે લાંબા સમય સુધી ત્યાં રહ્યો અને લોભી રહ્યો.
અનંગમંજરીગેહે દૈવયોગાદ્દ્વિજોત્તમઃ
અનંગમંજરીના ઘરમાં, ભાગ્યના યોગથી, એક પ્રતિષ્ઠિત બ્રાહ્મણ આવ્યો.
હોમાંતે સુન્દરી નારી માર્જનાર્થે સુતા ગતા
યજ્ઞ પૂર્ણ થયા પછી, સુંદર સ્ત્રી, એટલે કે પુત્રી, સફાઈ માટે ગઈ.
સુતાપિ મદઘૂર્ણાક્ષી વિપ્રાય સમયં દદૌ
પુત્રી, નશામાં આંખો ફેરવી, બ્રાહ્મણને મળવાનો સમય નક્કી કર્યો.
ઇતિ શ્રુત્વા દ્વિજો વાક્યં તસ્યા ધ્યાનં તદાકરોત્
તેના શબ્દો સાંભળી, બ્રાહ્મણે ત્યારે તેના વિશે ધ્યાન કર્યું.
અર્દ્ધરાત્રે તુ સા નારી દ્વિજાગમનતત્પરા
મધ્યરાત્રિએ, તે સ્ત્રી બ્રાહ્મણના આવવાની રાહ જોઈ રહી હતી.
નાગતઃ સ દ્વિજો દૈવાત્તદા સા મરણં ગતા
પણ બ્રાહ્મણ ભાગ્યવશે આવ્યો નહીં, અને એ સમયે તે સ્ત્રીનું મૃત્યુ થયું.
દૃષ્ટ્વા મૃત્યુવશાં સુભ્રૂં સ્વયં મરણમાગતઃ 3.2.20.
મૃત્યુના વશમાં આવેલી સુંદર ભમ્બી સ્ત્રીને જોઈ, તે પોતે પણ મૃત્યુ તરફ ગયો.
સુવર્ણશ્ચ તદાગત્ય વિલલાપ પ્રિયાં પ્રતિ
પછી સુવર્ણ ત્યાં આવ્યો અને પોતાની પ્રિય માટે રડ્યો.
ઇત્યુક્ત્વા સ તુ વૈતાલો નૃપતિં પ્રાહ વિક્રમમ્
આ રીતે કહીને, વૈતાળે રાજા વિક્રમને સંબોધન કર્યું.
દ્વિજસ્નેહેન સા નારી મૃતા સ્વર્ગપુરં યયૌ
તે સ્ત્રી, બ્રાહ્મણ માટેના પ્રેમથી, મૃત્યુ પામી અને દેવોના શહેરમાં ગઈ.
વૈશ્યવર્ણૈઃ સદા પૂજ્યો બ્રાહ્મણો બ્રહ્મમૂર્તિમાન્
બ્રાહ્મણ, જે બ્રહ્માની મૂર્તિ ધરાવે છે, તેને વેપારી વર્ગ દ્વારા હંમેશા પૂજવામાં આવે છે.
દ્વિજોઽપિ નાપ્તવાન્નારીં તદા સ્વર્ગગતિં હરિમ્
બ્રાહ્મણે સ્ત્રીને પ્રાપ્ત કરી નહોતી; એ સમયે, હરીએ તેને સ્વર્ગની માર્ગ આપ્યો.
સુવર્ણો હૃદિ સંજ્ઞાય મત્પ્રિયા બ્રહ્મવત્સલા
સુવર્ણે પોતાના હૃદયમાં સમજ્યું કે તેની પ્રિય બ્રહ્માને પ્રિય છે.
ઇતિ શ્રીભીવિષ્યે મહાપુરાણે પ્રતિસર્ગપર્વણિ ચતુર્યુગખણ્ડાપરપર્યાયે કલિયુ ગીયેતિહાસમુચ્ચયે વિંશોઽધ્યાય
આ રીતે શ્રી ભવિષ્ય મહાપુરાણના પ્રતિસર્ગ પર્વમાં, ચતુરયુગના અન્ય ચક્રોની વાતમાં, કળિયુગના ઇતિહાસના સંક્ષિપ્ત વર્ણનનો વીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
સૂત ઉવાચ જયસ્થલપુરે રમ્યે વર્ધમાનો નૃપોભવત્
સૂતાએ કહ્યું: જયસ્થલાની સુંદર નગરમાં વર્ધમાન નામનો રાજા હતો.
તસ્ય ગ્રામેવસદ્વિપ્રો વેદવેદાંગપારગઃ
તેના ગામમાં એક બ્રાહ્મણ રહેતો હતો, જે વેદ અને તેના અંગોમાં પારંગત હતો.
ચત્વારશ્ચાત્મજાસ્તસ્ય ચતુર્ભાગપરાયણાઃ
તે બ્રાહ્મણને ચાર પુત્રો હતા, અને દરેક પોતપોતાના શાસ્ત્રમાં નિમગ્ન હતો.
કદાચિદ્દૈવયોગેન નિર્દ્ધનત્વં ચ તે ગતાઃ
ક્યારેક દૈવયોગે તેઓ બધા ગરીબીમાં પડી ગયા.
ઊચૂ રમા કથં નષ્ટા તદ્વદસ્વ પિતઃ પ્રિય
પુત્રોએ કહ્યું, 'પિતાજી, અમારું ધન કેવી રીતે ગુમાયું તે કહો.'
દ્યૂતો ધનવ્યયકરઃ પાપમૂલો મહાખલઃ દ્યૂતકર્મપ્રભાવેણ ત્વદીયદ્રવ્યસંક્ષયઃ
જૂવું પાપનું મૂળ છે અને મોટું દુષ્ટ છે; જૂવાની અસરથી તમારું સંપત્તિ નષ્ટ થઈ ગયું છે.
ધનોપાયેન ભોઃ પિત્રોર્વાક્યં કુરુ મતિં પ્રતિ
પુત્રો, ધન મેળવવાનો ઉપાય શોધો અને માતાપિતાની વાત સમજદારીથી અનુસરો.
હે પુત્ર કુલટ ત્વં વૈ વેશ્યાસંગં મહાશુભમ્
પુત્ર, તું કળટા છે, વેશ્યાઓ સાથે સંબંધ રાખે છે, જે અત્યંત અશુભ છે.