અષ્ટપુત્રા જીવવત્સા સર્વબ્રાહ્મગુણૈર્વૃતા
તેને આઠ પુત્રો હતા, બધા જીવતા અને બ્રાહ્મણોના સર્વ ગુણોથી યુક્ત હતા.
એવં તસ્ય સભાર્યસ્ય યોગાભ્યાસરતસ્ય વા
આ રીતે, પત્ની સાથે તે યોગાભ્યાસમાં તત્પર રહ્યો.
બ્રહ્મલબ્ધપ્રસાદેન દ્રુતં ગત્વામરાવતીમ્
બ્રહ્માજીનો આશીર્વાદ મળતાં, તેણે તરત જ અમરાવતી પહોંચી ગયો.
દૈત્યદાનવસંયોગે પાતાલાદેત્ય ભારત
હે ભારત, દૈત્ય અને દાનવો એકઠા થતાં, તેઓ પાતાળમાંથી ઉપર આવ્યા.
તેન નિર્ણાશિતા દેવાઃ સેંદ્રચંદ્રમરુદ્ગણાઃ
તેના કારણે દેવતાઓ, ઇન્દ્ર, ચંદ્ર અને મરુદગણો બધાં નાશ પામ્યા.
અગ્રતઃ પ્રલયં યાંતઃ સેન્દ્રા દેવા ભયાર્દિતાઃ
ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓ ડરથી વ્યાકુળ થઈને વિનાશ તરફ આગળ વધ્યા.
યુધ્યંતઃ શરસંઘાતૈર્ગદામુસલમુદ્ગરૈઃ 4.58.
તેઓએ તીરોની વરસાત, ગદા, મુસળ અને ઉદગરીથી યુદ્ધ કર્યું.
શરભૈર્ગંડકૈર્વ્યાઘ્રૈર્વાનરૈ રભસૈર્દ્રુતાઃ
ભયાનક શરભ, ગંડક, વાઘ અને વાનરોએ તેમને જોરથી હાંકી કાઢ્યા.
યાવદ્વિન્ધ્યગિરિં પ્રાપ્તાસ્તત્તસ્યાશ્રમમણ્ડલમ્
તેઓ વિંધ્ય પર્વત સુધી, તે આશ્રમમંડળ સુધી પહોંચી ગયા.
તયોઃ સમીપં સંપ્રાપ્તાસ્તે નરાઃ શરણાર્થિનઃ
શરણ માટે ઇચ્છુક એ મનુષ્યો તેમના નજીક આવ્યા.
અભ્યંતરે પ્રવિશ્યાથ તિષ્ઠધ્વં વિગતજ્વરાઃ
પછી અંદર આવીને, નિર્ભય રહીને અહીં રોકાવ.
દૈત્યા અપિ દ્રુતં પ્રાપ્તા ઘ્નંતઃ પ્રહરણૈરરીન્
દૈત્યોએ પણ ઝડપથી આવીને, શસ્ત્રોથી પોતાના શત્રુઓને માર્યા.
દ્રુતં દ્રુમાનાક્ષિપધ્વં પુષ્પોપગફલોપગાન્
ઝડપથી ફૂલ અને ફળવાળા વૃક્ષોને ઉખેડી નાખો.
તત્ક્ષણાચ્ચાપિ દૈત્યાનાં શ્રીર્બભૂવ શિરોગતા નિસ્તેજસો બભૂવુર્હિઃ નિઃશ્રીકા મદપંડિતાઃ
એ જ ક્ષણે દૈત્યોની લક્ષ્મી તેમના માથા પર ચડી ગઈ; તેઓ શક્તિહીન, તેજહીન, ઘમંડમાં અને મોહમાં પડી ગયા.
દેવૈરપિ ગૃહીતાસ્તે દૈત્યાશ્ચ હરણે રણે
યુદ્ધમાં પણ દેવતાઓએ દૈત્યોને પકડી લઈ ગયા.
ઋષ્ટિભિઃ કરણૈઃ શૂલૈસ્ત્રિશૂલૈઃ પરિઘૈર્ઘનૈઃ
ભાલા, શસ્ત્રો, શૂળ, ત્રિશૂળ અને ભારે ગદાઓથી,
અસુરા દેવશસ્ત્રૌઘૈર્જિતા ઇન્દ્રેણ ઘાતિતાઃ સુરૈરપિ મુનેસ્તસ્ય દેવર્ષેર્મહિમાઽભવત્ ।। 4.58.
અસુરો દેવશસ્ત્રોના પ્રહારથી જીતાઈ ગયા, ઇન્દ્રે તેમને સંહાર્યા; દેવતાઓ દ્વારા પણ એ મુનિ, દેવર્ષિની મહિમા પ્રગટ થઈ.
તતઃ સ સર્વલોકાનાં ભવાય સતતોત્થિતઃ
પછી તે સર્વ લોકના કલ્યાણ માટે હંમેશા તત્પર રહ્યો.
કાષ્ઠકુડયશિલાભૂત ઊર્ધ્વબાહુર્મહાતપાઃ
તે મહાતપસ્વી, હાથ ઉપર ઉંચા રાખીને, કઠ્ઠા, કુંડાળ અથવા પથ્થર જેવો સ્થિર થઈ ગયો.
નેત્રે હ્યનિમિષે કૃત્વા ભ્રુવોર્મધ્યે વિલોકયન્
તેણે આંખો ઝપકાવ્યા વિના, ભ્રૂમધ્યમાં દૃષ્ટિ કેન્દ્રિત કરી.
તથોર્દ્ધ્વરેતસસ્તસ્ય સ્થિતસ્યાનિમિષસ્ય હિ
પછી, જ્યારે તે સ્થિર અને ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખીને ઊભો રહ્યો,
એકાહાદ્દ્રુતમભ્યેત્ય કાર્તવીર્યોર્જુનો નૃપઃ
એક જ દિવસે રાજા કાર્તવીર્ય અર્જુન ઝડપથી તેની પાસે આવી પહોંચ્યો.
ગાત્રસંવાહનં પૂજાં મનસા ચિંતિતં તથા
તેણે મનમાં જ તેની સેવા, પૂજા અને અંગમસાજ કર્યું.
તસ્યૈ દદૌ વરાન્પુષ્ટાંશ્ચતુરો ભૂરિતેજસઃ
તે મહાપ્રભાવશાળી એ તેને ચાર ઉત્તમ અને તેજસ્વી વરદાન આપ્યાં.
અધર્માદ્ધીયમાનસ્ય સદ્ભિસ્તસ્માન્નિવારણમ્
આ વરદાનમાં અધર્મ કરતા લોકોને સારા લોકો હોવા છતાં રોકવાની શક્તિ પણ હતી.
સંગ્રામાન્સુબહૂઞ્જિત્વા હત્વા વીરાન્સહસ્રશઃ
તેણે અનેક યુદ્ધો જીતીને હજારો વીરોને મારેા.
ચક્રવર્તિપદં ચૈવ અષ્ટસિદ્ધિસમન્વિતમ્ ।। 4.58.
તેને અષ્ટ સિદ્ધિઓ સાથે ચક્રવર્તી પદ પ્રાપ્ત થયું.
તેનાપિ પૃથિવી કૃત્સ્ના સપ્તદ્વીપા સપર્વતા
તે મહાન પુરુષે આખી ધરતી, સાતેય દ્વીપો અને પર્વતો સહિત શાસન કરી.
તસ્ય બાહુસહસ્રં તુ પ્રભાવાત્કિલ ધીમતઃ
કહેવામાં આવે છે કે, તેની શક્તિથી એ વિદ્વાનને હજાર હાથ મળ્યા હતા.
દશયજ્ઞસહસ્રાણિ તેષુ દ્વીપેષુ સપ્તસુ
સાતેય દ્વીપોમાં તેણે દસ હજાર યજ્ઞો કર્યા.