નારી વા પુરુષો વાપિ કૃત્વા કૃષ્ણાષ્ટમીવ્રતમ્
સ્ત્રી હોય કે પુરુષ, જે કોઈ કૃષ્ણાષ્ટમીનું વ્રત કરે છે,
સૂર્યકોટિપ્રતીકાશૈર્વિમાનૈઃ સર્વકામિકૈઃ
તેને કરોડો સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી અને સર્વ ઇચ્છા પૂર્ણ કરતી વિમાનોમાં બેસવાની પ્રાપ્તિ થાય છે.
નૃત્યવાદિત્રસંયુક્તૈરુત્કૃષ્ટધ્વનિનાદિતૈઃ
નૃત્ય અને વાદ્યયંત્રો સાથે, ઉત્તમ ધ્વનિથી ગુંજતા તે વિમાનોમાં,
ત્રિનેત્રઃ શૂલપાણિશ્ચ શિવૈશ્વર્યસમન્વિતઃ
ત્રણે આંખો ધરાવતો, ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર અને શિવના ઐશ્વર્યથી યુક્ત બનીને,
ઇત્યેતત્તે સમાખ્યાતં પાર્થ કૃષ્ણાષ્ટમીવ્રતમ્
હે પાર્થ, આ રીતે કૃષ્ણાષ્ટમી વ્રત તને સમજાવ્યું.
કૃષ્ણાષ્ટમીવ્રતમિદં શિવભાવિતાત્મા સત્યાશનૈરુદિતનામયુતૈરુપોષ્ય 5.57.
શિવભક્તિથી ભરેલા મનથી, સત્ય ઉપવાસ અને શુદ્ધ ભાવથી કરાયેલું આ કૃષ્ણાષ્ટમી વ્રત સર્વમંગલદાયી છે.
ઇતિ શ્રીભવિષ્યે મહાપુરાણ ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે કૃષ્ણાષ્ટમીવ્રતવર્ણનં નામ સપ્તપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીમદ્ ભવિષ્ય મહાપુરાણના ઉત્તરપર્વમાં શ્રીકૃષ્ણ અને યુધિષ્ઠિરના સંવાદમાં કૃષ્ણાષ્ટમી વ્રતનું વર્ણન કરતો સત્તાવનમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અનઘાષ્ટમીવ્રતવર્ણનમ્ તસ્ય પત્ની મહાભાગ અનસૂયા પતિવ્રતા
અનઘાષ્ટમી વ્રતનું વર્ણન: તેની પત્ની અનસૂયા અતિ શુભભાગ્યશાળી અને પતિવ્રતા હતી.
તયોઃ કાલેન મહતા જાતઃ પુત્રો મહા તપાઃ
સમય જતાં, લાંબા સમય પછી, તેમને એક પુત્ર થયો, જે મહાન તપસ્વી હતો.
દ્વિતીયો નામ લોકેસ્મિન્નનઘશ્ચેતિ વિશ્રુતઃ
તે પુત્ર આ જગતમાં અનઘ તરીકે, બીજા નામે પ્રસિદ્ધ થયો.
અષ્ટપુત્રા જીવવત્સા સર્વબ્રાહ્મગુણૈર્વૃતા
તેને આઠ પુત્રો હતા, બધા જીવતા અને બ્રાહ્મણોના સર્વ ગુણોથી યુક્ત હતા.
એવં તસ્ય સભાર્યસ્ય યોગાભ્યાસરતસ્ય વા
આ રીતે, પત્ની સાથે તે યોગાભ્યાસમાં તત્પર રહ્યો.
બ્રહ્મલબ્ધપ્રસાદેન દ્રુતં ગત્વામરાવતીમ્
બ્રહ્માજીનો આશીર્વાદ મળતાં, તેણે તરત જ અમરાવતી પહોંચી ગયો.
દૈત્યદાનવસંયોગે પાતાલાદેત્ય ભારત
હે ભારત, દૈત્ય અને દાનવો એકઠા થતાં, તેઓ પાતાળમાંથી ઉપર આવ્યા.
તેન નિર્ણાશિતા દેવાઃ સેંદ્રચંદ્રમરુદ્ગણાઃ
તેના કારણે દેવતાઓ, ઇન્દ્ર, ચંદ્ર અને મરુદગણો બધાં નાશ પામ્યા.
અગ્રતઃ પ્રલયં યાંતઃ સેન્દ્રા દેવા ભયાર્દિતાઃ
ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓ ડરથી વ્યાકુળ થઈને વિનાશ તરફ આગળ વધ્યા.
યુધ્યંતઃ શરસંઘાતૈર્ગદામુસલમુદ્ગરૈઃ 4.58.
તેઓએ તીરોની વરસાત, ગદા, મુસળ અને ઉદગરીથી યુદ્ધ કર્યું.
શરભૈર્ગંડકૈર્વ્યાઘ્રૈર્વાનરૈ રભસૈર્દ્રુતાઃ
ભયાનક શરભ, ગંડક, વાઘ અને વાનરોએ તેમને જોરથી હાંકી કાઢ્યા.
યાવદ્વિન્ધ્યગિરિં પ્રાપ્તાસ્તત્તસ્યાશ્રમમણ્ડલમ્
તેઓ વિંધ્ય પર્વત સુધી, તે આશ્રમમંડળ સુધી પહોંચી ગયા.
તયોઃ સમીપં સંપ્રાપ્તાસ્તે નરાઃ શરણાર્થિનઃ
શરણ માટે ઇચ્છુક એ મનુષ્યો તેમના નજીક આવ્યા.
અભ્યંતરે પ્રવિશ્યાથ તિષ્ઠધ્વં વિગતજ્વરાઃ
પછી અંદર આવીને, નિર્ભય રહીને અહીં રોકાવ.
દૈત્યા અપિ દ્રુતં પ્રાપ્તા ઘ્નંતઃ પ્રહરણૈરરીન્
દૈત્યોએ પણ ઝડપથી આવીને, શસ્ત્રોથી પોતાના શત્રુઓને માર્યા.
દ્રુતં દ્રુમાનાક્ષિપધ્વં પુષ્પોપગફલોપગાન્
ઝડપથી ફૂલ અને ફળવાળા વૃક્ષોને ઉખેડી નાખો.
તત્ક્ષણાચ્ચાપિ દૈત્યાનાં શ્રીર્બભૂવ શિરોગતા નિસ્તેજસો બભૂવુર્હિઃ નિઃશ્રીકા મદપંડિતાઃ
એ જ ક્ષણે દૈત્યોની લક્ષ્મી તેમના માથા પર ચડી ગઈ; તેઓ શક્તિહીન, તેજહીન, ઘમંડમાં અને મોહમાં પડી ગયા.
દેવૈરપિ ગૃહીતાસ્તે દૈત્યાશ્ચ હરણે રણે
યુદ્ધમાં પણ દેવતાઓએ દૈત્યોને પકડી લઈ ગયા.
ઋષ્ટિભિઃ કરણૈઃ શૂલૈસ્ત્રિશૂલૈઃ પરિઘૈર્ઘનૈઃ
ભાલા, શસ્ત્રો, શૂળ, ત્રિશૂળ અને ભારે ગદાઓથી,
અસુરા દેવશસ્ત્રૌઘૈર્જિતા ઇન્દ્રેણ ઘાતિતાઃ સુરૈરપિ મુનેસ્તસ્ય દેવર્ષેર્મહિમાઽભવત્ ।। 4.58.
અસુરો દેવશસ્ત્રોના પ્રહારથી જીતાઈ ગયા, ઇન્દ્રે તેમને સંહાર્યા; દેવતાઓ દ્વારા પણ એ મુનિ, દેવર્ષિની મહિમા પ્રગટ થઈ.
તતઃ સ સર્વલોકાનાં ભવાય સતતોત્થિતઃ
પછી તે સર્વ લોકના કલ્યાણ માટે હંમેશા તત્પર રહ્યો.
કાષ્ઠકુડયશિલાભૂત ઊર્ધ્વબાહુર્મહાતપાઃ
તે મહાતપસ્વી, હાથ ઉપર ઉંચા રાખીને, કઠ્ઠા, કુંડાળ અથવા પથ્થર જેવો સ્થિર થઈ ગયો.
નેત્રે હ્યનિમિષે કૃત્વા ભ્રુવોર્મધ્યે વિલોકયન્
તેણે આંખો ઝપકાવ્યા વિના, ભ્રૂમધ્યમાં દૃષ્ટિ કેન્દ્રિત કરી.