શ્રુત્વાષ્ટમી બુધસ્યાપિ માહાત્મ્યં ભોજનં ત્યજેત્
બુધની અષ્ટમીનું મહાત્મ્ય સાંભળીને, ભોજન કરવું ટાળવું જોઈએ.
તથા ભુક્ત્વા બુધસ્યાગ્રે આચમ્ય ચ પુનઃપુનઃ
તે જ રીતે, બુધની સામે ભોજન કર્યા પછી, વારંવાર મુખ ધોવું જોઈએ.
સાક્ષતં સહિરણ્યં ચ જાતરૂપમયં શુભમ્
સોનાં અને ચાંદીના, તેમજ સોનાથી બનેલા શુભ વસ્તુઓ સાથે, સીધા હાજર રાખવું.
પીતવસ્ત્રૈઃ સમાચ્છન્નં બુધં સોમાત્મજાકૃતિમ્
પીતવસ્ત્રોથી ઢંકીને, બુધને સોમના પુત્રરૂપે સ્થાપિત કરવું.
ૐ બુધાય નમઃ ૐ દુર્બુદ્ધિનાશનાય નમઃ ૐ તારાજાતાય નમઃ ૐ સર્વસૌખ્યપ્રદાય નમઃ અષ્ટમી તુ યદા પૂર્ણા તદા રાજર્ષિસત્તમ
ૐ બુધને નમન. ૐ દુર્ભુદિનો નાશ કરનારને નમન. ૐ તારા જન્મેલા ને નમન. ૐ સર્વ સુખ આપનારને નમન. અષ્ટમી પૂર્ણ થાય ત્યારે, હે રાજર્ષિ શ્રેષ્ઠ,
વસ્ત્રાલંકરણૈઃ સર્વૈર્ભૂષણૈર્વિવિધૈરપિ મન્ત્રેણાનેન કૌંતેય દદ્યાદેવં સમાચરન્ ।। 4.54.
વિવિધ વસ્ત્રો, આભૂષણો અને રત્નો સાથે, હે કુંતીપુત્ર, આ મંત્રથી વિધિ કરી, દાન આપવું જોઈએ.
બુધોઽયં પ્રતિગૃહ્ણાતુ દ્રવ્યસ્થોઽયં બુધઃ સ્વયમ્
બુધ આ દાન સ્વીકારે; બુધ પોતે જ આ દ્રવ્યમાં હાજર છે.
(ઇતિ દાનમંત્ર ।) બુધઃ સૌમ્યસ્તારકેયો રાજપુત્ર ઇલાપતિઃ
બુધ સૌમ્ય છે, તારા જન્મેલા છે, રાજપુત્ર અને ઇલાના સ્વામી છે.
( ઇતિ પ્રતિગ્રહણમંત્રઃ ।) સૌખ્યં ચ સૌમનસ્યં ચ કરોતુ શશિનંદનઃ
શશિના પુત્ર સુખ અને મનની શાંતિ આપે.
ઇત્યુચ્ચાર્ય ગૃહીત્વા તુ દદ્યાન્મંત્રપુરઃસરમ્
આ રીતે ઉચ્ચારી, દાન લઈને, મંત્રપૂર્વક દાન આપવું.
ધનધાન્યસમાયુક્તઃ. પુત્રપૌત્રપ્રવર્દ્ધનઃ
તેને ધન-ધાન્ય મળે છે અને તેના પુત્ર-પૌત્રો વધે છે.
તતઃ સુતીર્થે મરણં ધ્યાત્વા નારાયણં વિભુમ્
પછી પવિત્ર તીર્થમાં, મૃત્યુનું ધ્યાન કરીને, નારાયણ ભગવાનનું સ્મરણ કરવું.
વસતે યાવદાસૃષ્ટેઃ પુનરાભૂતસંપ્લવમ્
તે સૃષ્ટિ રહે ત્યાં સુધી, ફરી વિસર્જન થાય ત્યાં સુધી વસે છે.
એષૈવં ચ મયાખ્યાતા ગુહ્યા પાર્થ બુધાષ્ટમી
હે પાર્થ, મેં તને ગુપ્ત બુધ અષ્ટમીની વાત કહી.
યશ્ચાષ્ટમીં બુધયુતાં સમવાપ્ય ભક્ત્યા સમ્પૂજયેદ્વિધુસુતં કનપૃષ્ઠસં સ્થમ્
જે કોઈ ભક્તિથી બુધ સાથેની અષ્ટમી પ્રાપ્ત કરીને, ચાંદના પુત્રને, સોનાની કાંડીના ટોચે સ્થાપિત કરી પૂજે,
જન્માષ્ટમીવર્ણનમ્ કસ્મિન્કાલે સમુત્પન્નં કિં પુણ્યં કો વિધિઃ સ્મૃતઃ
જન્માષ્ટમીનું વર્ણન: કયા સમયે જન્મી, શું પુણ્ય આપે છે, અને કયો વિધિ માનવામાં આવે છે?
દેવકી માં પરિષ્વજ્ય કૃત્વોત્સંગે રુરોદ હ
દેવકીએ મને ગળે લગાવી, કોડમાં બેસાડી, રડી પડી.
તત્રૈવ રંગવાઢેન મંચારૂઢજનોત્સવે
ત્યાં, રંગમંચ અને મંચ પર બેઠેલા લોકોની ઉજવણી વચ્ચે,
સ્વજનૈર્બંધુભિઃ સ્નિગ્ધૈઃ સસ્ત્રીભિઃ સમાવૃતે
પ્રેમાળ સગાંઓ અને તેમની પત્નીઓથી ઘેરાયેલો હતો.
સમાકૃષ્ય પરિષ્વજ્ય પુત્રપુત્રેત્યુવાચ હ
મને નજીક ખેંચી, ગળે લગાવી, 'મારો દીકરો, મારો બાળક' કહી બોલી.
બલભદ્રં ચ માં ચૈવ પરિષ્વજ્ય મુદા પુનઃ
દેવકીએ આનંદથી ફરીથી બલભદ્ર અને મને ગળે લગાવ્યા.
યદુભાભ્યાં સુપુ ત્રાભ્યાં સમુદ્ભૂતઃ સમાગમઃ
યદુવંશના બે ઉત્તમ પુત્રોમાં ફરીથી મિલન થયું.
પ્રણિપત્ય જનાઃ સર્વે બભૂવુસ્તે પ્રહર્ષિતાઃ
બધા લોકો વંદન કરી ખુશીથી ભરાઈ ગયા.
પ્રસાદઃ ક્રિયતાં નાથ લોકસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ
હે સ્વામી, તમારા કૃપાથી આ જગતમાં સૌને અનુકંપા મળે.
તદ્દિને દેહિ વૈકુંઠં કુર્મસ્તેત્ર નમોનમઃ 4.55.
એ દિવસે વૈકુંઠ આપો; અમે અહીં શ્રદ્ધાપૂર્વક નમન કરીએ છીએ.
એવમુક્તે જનૌઘેન વસુદેવોઽતિવિસ્મિતઃ એવમસ્ત્વિતિ લોકાનાં કથયસ્વ યથા તથા
જ્યારે લોકોના સમૂહે આ શબ્દો કહ્યા, ત્યારે વસુદેવ ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થયો. 'એવું જ હોય,' એમ કહ્યું; લોકોએ જેવું છે તેમ કહો.
તતશ્ચ પિતુરાદેશાત્તથા જન્માષ્ટમીવ્રતમ્
પિતાના આદેશથી જન્માષ્ટમીનું વ્રત મનાયું.
પૌરજના જન્મદિનં વર્ષેવર્ષે મમોદિતમ્ ક્ષત્રિયા વૈશ્યજાતીયાઃ શૂદ્રા યેન્યેઽપિ ધાર્મિકાઃ
પુરીના લોકો દર વર્ષે મારા જન્મદિવસની ઉજવણી કરતા—ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્ર અને ધર્મી લોકો પણ.
સિંહરાશિગતે સૂર્યે ગગને જલદાકુલે વૃષરાશિસ્થિતે ચન્દ્રે નક્ષત્રે રોહિણીયુતે
જ્યારે સૂર્ય સિંહ રાશિમાં જાય, આકાશમાં વાદળો હોય, અને ચંદ્ર વૃષભ રાશિમાં રોહિણી નક્ષત્ર સાથે હોય,
વસુદેવેન દેવક્યામહં જાતો જનાઃ સ્વયમ્
મારું જન્મ વસુદેવ અને દેવકીના ઘરમાં થયું; લોકો પોતે જાણે છે.