ષષ્ઠે ચેક્ષુયન્ત્રગતાં મસ્તકે મુદ્ગરાહતામ્
છઠ્ઠા જન્મમાં, તે એક યંત્રમાં હતી, અને તેના માથા પર હથોડાથી મારવામાં આવી હતી.
સપ્તમે પઞ્જરે ચીર્ણસ્વનાં પૂતિકગંધિનીમ્ શ્યામલા મ્લાનવદના કિંચિન્નોવાચ ભામિની
સાતમા જન્મમાં, તે પાંજરામાં હતી, ધીમા અવાજો કરતી, દુર્ગંધ ફેલાવતી, કાળી અને મલિન ચહેરાવાળી; તે સ્ત્રીએ થોડું બોલ્યું.
અથાગતં યમં પ્રાહ સરોષા શ્યામલા પતિમ્ યેનેયં વિવિધૈર્ઘાતૈર્વધ્યતે બહુધા ત્વયા
પછી, યમ આવ્યા ત્યારે, કાળી અને ગુસ્સે ભરેલી સ્ત્રીએ પોતાના પતિને કહ્યું: "તમે તેને અનેક રીતે, વિવિધ કષ્ટોથી માર્યા છો."
યમઃ પ્રાહ પ્રિયાં દૃષ્ટ્વા ભદ્રે હ્યુદ્ઘાટિતાસ્ત્વયા
યમએ પોતાની પ્રિયાને જોઈને કહ્યું: "ભલામણ, તું આ બધું ખુલ્લું કરી દીધું છે."
તવ માત્રા સુતસ્નેહાદ્ગોધૂમા યે હૃતાઃ કિલ
તારી માતાએ પોતાના પુત્ર માટેના પ્રેમથી ઘઉં લીધાં હતાં.
બ્રહ્મસ્વં પ્રણયાદ્ભુક્તં દહત્યાસપ્તમં કુલમ્ 4.54.
બ્રાહ્મણની મિલકત પ્રેમથી ભોગવવી સાત પેઢી સુધી દુઃખ આપે છે.
ગોધૂમાસ્ત ઇમે ભૂતાઃ કૃમિરૂપાઃ સુદારુણાઃ
આ ઘઉંના દાણા ભયાનક કીડા બની ગયા છે.
તથાપિ ત્વાં સમાસાદ્ય સા ચ જામાતરં શુભમ્
ત્યાં છતાં, તને મળીને, તે અને તેનો સારા ગુણો ધરાવતો જમાઈ—
તચ્છ્રુત્વા ચિન્તયાવિષ્ટશ્ચિરં સ્થિત્વા જગાદ તામ્
આ સાંભળીને, તે લાંબા સમય સુધી વિચારમાં પડ્યો, અને પછી તેને કહ્યું.
ઇતશ્ચ સપ્તમેઽતીતે જન્મનિ બ્રાહ્મણી શુભા બુધાષ્ટમી સુસંપૂર્ણા યથોક્તફલદાયિની
અહીંથી સાતમા ગયા જન્મમાં, તે એક સારા બ્રાહ્મણ સ્ત્રી હતી; બુધવારની પૂર્ણ અષ્ટમીના દિવસે, તેણે કહેલા ફળ આપ્યા.
તત્ફલં યદ્દદાસ્યસ્યૈ સત્યં કૃત્વા મમાગ્રતઃ
તે જે ફળ આપશે, તે મારા સામે સાચા હૃદયથી આપવું.
ઊર્મિલા રૂપસંપન્ના દિવ્યદેહધરા શુભા
ઉર્મિલા, સુંદરતા અને દિવ્ય શરીર ધરાવતી, શુભ—
ભર્તુઃ સમીપે સ્વર્ગસ્થા દૃશ્યતેઽદ્યાપિ સા જનૈઃ વિસ્ફુરંતી મહારાજ બુધાષ્ટમ્યાઃ પ્રભાવતઃ
તે આજે પણ સ્વર્ગમાં પોતાના પતિની નજીક, લોકો દ્વારા જોવા મળે છે, મહારાજ, બુધ અષ્ટમીની શક્તિથી તેજસ્વી છે.
તસ્યા એવ વિધિં બ્રૂહિ યદિ તુષ્ટોસિ મે પ્રભો
પ્રભુ, જો તમે મારે ખુશ છો તો, તેની વ્રતની રીત કહો.
યદાયદા સિતાષ્ટમ્યાં બુધવારો ભવેદ્યદિ
જ્યારે-જ્યારે અષ્ટમી બુધવારે આવે—
સ્નાત્વા નદ્યાં તુ પૂર્વાહ્ને ગૃહીત્વા કલશં નવમ્ 4.54.
પહેલા નદીમાં સ્નાન કરીને, નવા કળશા લેવું.
અષ્ટવારાન્પ્રકર્તવ્યા વિધાનૈસ્તુ પૃથક્પૃથક્
આ વ્રત આઠ વખત, અલગ અલગ રીતથી કરવું.
તૃતીયા ઘૃતપૂપૈશ્ચ ચતુર્થી વટકૈર્નૃપ
ત્રીજા દિવસે ઘીથી બનાવેલા પૌઆ, અને ચોથા દિવસે વટકા ધરાવા, રાજા.
અશોકવર્તિભિઃ શુભ્રૈઃ સપ્તમી ખંડસંયુતૈઃ એવં ક્રમેણ કર્તવ્યા સુહૃત્સ્વજનબાંધવૈઃ
પવિત્ર અશોકની ડાળીઓ અને સાતમું ભાગ સાથે, આ વિધિ મિત્રો, સ્નેહી, અને સંબંધીઓમાં ક્રમવાર કરવી જોઈએ.
સહ કૃત્વા સ્થિતૈર્ભોજ્યં ભોક્તવ્યં સ્વસ્થમાનસૈઃ
બધા સાથે એકત્ર થઈને, મન શાંત રાખીને ભોજન કરવું જોઈએ.
શ્રુત્વાષ્ટમી બુધસ્યાપિ માહાત્મ્યં ભોજનં ત્યજેત્
બુધની અષ્ટમીનું મહાત્મ્ય સાંભળીને, ભોજન કરવું ટાળવું જોઈએ.
તથા ભુક્ત્વા બુધસ્યાગ્રે આચમ્ય ચ પુનઃપુનઃ
તે જ રીતે, બુધની સામે ભોજન કર્યા પછી, વારંવાર મુખ ધોવું જોઈએ.
સાક્ષતં સહિરણ્યં ચ જાતરૂપમયં શુભમ્
સોનાં અને ચાંદીના, તેમજ સોનાથી બનેલા શુભ વસ્તુઓ સાથે, સીધા હાજર રાખવું.
પીતવસ્ત્રૈઃ સમાચ્છન્નં બુધં સોમાત્મજાકૃતિમ્
પીતવસ્ત્રોથી ઢંકીને, બુધને સોમના પુત્રરૂપે સ્થાપિત કરવું.
ૐ બુધાય નમઃ ૐ દુર્બુદ્ધિનાશનાય નમઃ ૐ તારાજાતાય નમઃ ૐ સર્વસૌખ્યપ્રદાય નમઃ અષ્ટમી તુ યદા પૂર્ણા તદા રાજર્ષિસત્તમ
ૐ બુધને નમન. ૐ દુર્ભુદિનો નાશ કરનારને નમન. ૐ તારા જન્મેલા ને નમન. ૐ સર્વ સુખ આપનારને નમન. અષ્ટમી પૂર્ણ થાય ત્યારે, હે રાજર્ષિ શ્રેષ્ઠ,
વસ્ત્રાલંકરણૈઃ સર્વૈર્ભૂષણૈર્વિવિધૈરપિ મન્ત્રેણાનેન કૌંતેય દદ્યાદેવં સમાચરન્ ।। 4.54.
વિવિધ વસ્ત્રો, આભૂષણો અને રત્નો સાથે, હે કુંતીપુત્ર, આ મંત્રથી વિધિ કરી, દાન આપવું જોઈએ.
બુધોઽયં પ્રતિગૃહ્ણાતુ દ્રવ્યસ્થોઽયં બુધઃ સ્વયમ્
બુધ આ દાન સ્વીકારે; બુધ પોતે જ આ દ્રવ્યમાં હાજર છે.
(ઇતિ દાનમંત્ર ।) બુધઃ સૌમ્યસ્તારકેયો રાજપુત્ર ઇલાપતિઃ
બુધ સૌમ્ય છે, તારા જન્મેલા છે, રાજપુત્ર અને ઇલાના સ્વામી છે.
( ઇતિ પ્રતિગ્રહણમંત્રઃ ।) સૌખ્યં ચ સૌમનસ્યં ચ કરોતુ શશિનંદનઃ
શશિના પુત્ર સુખ અને મનની શાંતિ આપે.
ઇત્યુચ્ચાર્ય ગૃહીત્વા તુ દદ્યાન્મંત્રપુરઃસરમ્
આ રીતે ઉચ્ચારી, દાન લઈને, મંત્રપૂર્વક દાન આપવું.