గతాః సప్తాధునా మాసా భీమసేన తవానుజః । నాయాతి కస్య వా హేతోః నాహం వేదేదమఞ్జసా
ఇప్పటికే ఏడు నెలలు గడిచిపోయాయి, నీ తమ్ముడు భీమసేనుడు ఇంకా రాలేదు. ఎందుకు రాలేదో నాకు అసలు తెలియడం లేదు.
అపి దేవర్షిణాఽఽదిష్టః స కాలోఽయముపస్థితః । యదాఽఽత్మనోఽఙ్గమాక్రీడం భగవాన్ ఉత్సిసృక్షతి
దేవర్షి చెప్పిన సమయం ఇప్పుడు వచ్చిందా? భగవంతుడు తన భూమిపై లీలను ముగించాలనుకుంటున్న సమయం ఇదేనా?
యస్మాన్నః సమ్పదో రాజ్యం దారాః ప్రాణాః కులం ప్రజాః । ఆసన్ సపత్నవిజయో లోకాశ్చ యదనుగ్రహాత్
ఆయన కృప వల్లే మనకు ధనం, రాజ్యం, భార్యలు, ప్రాణాలు, వంశం, ప్రజలు, శత్రువులపై విజయం, లోకాలు అన్నీ లభించాయి.
పశ్యోత్పాతాన్ నరవ్యాఘ్ర దివ్యాన్ భౌమాన్ సదైహికాన్ । దారుణాన్శంసతోఽదూరాద్ భయం నో బుద్ధిమోహనమ్
నరశార్దూలా! ఆకాశంలో, భూమిపై, మన శరీరంలో కూడా భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు దగ్గర్లోనే కనబడుతున్నాయి. ఇవన్నీ మనకు భయం, అయోమయం కలిగిస్తున్నాయి.
ఊర్వక్షిబాహవో మహ్యం స్ఫురన్త్యఙ్గ పునః పునః । వేపథుశ్చాపి హృదయే ఆరాత్ దాస్యన్తి విప్రియమ్
నా తొడలు, కళ్ళు, చేతులు మళ్లీ మళ్లీ వణికిపోతున్నాయి. హృదయం కూడా స్థిరంగా లేదు. ఏదో అశుభం దగ్గరపడుతున్నదని అనిపిస్తోంది.
శివైషోద్యన్తం ఆదిత్యం అభిరౌతి అనలాననా । మామఙ్గ సారమేయోఽయం అభిరేభత్యభీరువత్
అగ్ని వంటి నోటితో ఆ మేకపిల్ల నక్క ఉదయించే సూర్యుని వైపు అరుస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! ఈ కుక్క భయపడినట్టు నా మీద అరుస్తోంది.
శస్తాః కుర్వన్తి మాం సవ్యం దక్షిణం పశవోఽపరే । వాహాంశ్చ పురుషవ్యాఘ్ర లక్షయే రుదతో మమ
జంతువులు ఎడమవైపు, కుడివైపు నన్ను చుట్టుముట్టుతున్నాయి. నరశార్దూలా! నా గుర్రాలు కూడా ఏడుస్తున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి.
మృత్యుదూతః కపోతోఽయం ఉలూకః కమ్పయన్ మనః । ప్రత్యులూకశ్చ కుహ్వానైః అనిద్రౌ శూన్యమిచ్ఛతః
ఈ పావురం మరణదూతలా ఉంది. గుడ్లగూబ నా మనసును కలవరపెడుతోంది. రాత్రిపూట గుడ్లగూబ అరుపులు నిద్ర లేకుండా, శూన్యతను సూచిస్తున్నాయి.
ధూమ్రా దిశః పరిధయః కమ్పతే భూః సహాద్రిభిః । నిర్ఘాతశ్చ మహాంస్తాత సాకం చ స్తనయిత్నుభిః
దిక్కులు పొగతో నిండిపోయాయి, పర్వతాలతో కూడి భూమి కంపిస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! మేఘాలు ఉరుములతో కలిసి పెద్ద శబ్దాలు చేస్తున్నాయి.
వాయుర్వాతి ఖరస్పర్శో రజసా విసృజంస్తమః । అసృగ్ వర్షన్తి జలదా బీభత్సం ఇవ సర్వతః
గాలి బలంగా, రూక్షంగా వీయుతోంది. ధూళి, చీకటి చుట్టూ వ్యాపిస్తోంది. మేఘాలు చుట్టూ రక్తాన్ని వర్షిస్తున్నాయి, ఇది చాలా భయంకరంగా ఉంది.
సూర్యం హతప్రభం పశ్య గ్రహమర్దం మిథో దివి । ససఙ్కులైర్భూతగణైః జ్వలితే ఇవ రోదసీ
సూర్యుడు కాంతిని కోల్పోయినట్టు కనిపిస్తున్నాడు. గ్రహాలు ఆకాశంలో ఒకదానికొకటి ఢీకొంటున్నాయి. ఆకాశం అన్యజీవులతో నిండిపోయి, అగ్నిలా మండిపోతున్నట్టు ఉంది.
నద్యో నదాశ్చ క్షుభితాః సరాంసి చ మనాంసి చ । న జ్వలత్యగ్నిరాజ్యేన కాలోఽయం కిం విధాస్యతి
నదులు, వాగులు కలతచెందాయి; సరస్సులు, మనసులు కూడా చంచలంగా ఉన్నాయి. నిప్పు, నెయ్యి పోసినా మండడం లేదు. ఈ కాలం మనకు ఏమి తేచ్చుతుందో?
న పిబన్తి స్తనం వత్సా న దుహ్యన్తి చ మాతరః । రుదన్త్యశ్రుముఖా గావో న హృష్యన్తి ఋషభా వ్రజే
పిల్లదూడలు తల్లిపాలు తాగడం లేదు, ఆవులు పాలు ఇవ్వడం లేదు. ఆవులు కన్నీళ్లు కారుస్తూ ఏడుస్తున్నాయి, గొర్రెలు ఆనందపడడం లేదు.
దైవతాని రుదన్తీవ స్విద్యన్తి హ్యుచ్చలన్తి చ । ఇమే జనపదా గ్రామాః పురోద్యానాకరాశ్రమాః । భ్రష్టశ్రియో నిరానన్దాః కిమఘం దర్శయన్తి నః
దేవతలు ఏడుస్తున్నట్టు, చెమటలు కారుస్తున్నట్టు, వణికుతున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ పట్టణాలు, గ్రామాలు, తోటలు, చెరువులు, ఆశ్రమాలు—all their beauty and joy are gone. ఇవన్నీ మనకు ఏదో దురదృష్టాన్ని సూచిస్తున్నాయేమో?
మన్య ఏతైర్మహోత్పాతైః నూనం భగవతః పదైః । అనన్యపురుషశ్రీభిః హీనా భూర్హతసౌభగా
ఈ మహా అపశకునాల వల్ల, భూమి భగవంతుని పాదాల నుండి, ఆయన కృపతో ఉన్న మహానుభావుల నుండి వంచించబడింది, అందుకే అదృష్టాన్ని కోల్పోయింది అని నేను అనుకుంటున్నాను.
ఇతి చిన్తయతస్తస్య దృష్టారిష్టేన చేతసా । రాజ్ఞః ప్రత్యాగమద్ బ్రహ్మన్ యదుపుర్యాః కపిధ్వజః
ఈ అపశకునాలను చూసి మనసు కలతచెందిన రాజు ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, బ్రాహ్మణా! యదువంశపు నగరమైన ద్వారక నుండి కపిధ్వజుడు తిరిగి వచ్చాడు.
తం పాదయోః నిపతితం అయథాపూర్వమాతురమ్ । అధోవదనం అబ్బిన్దూన్ సృజన్తం నయనాబ్జయోః
ఆయన తన పాదాల వద్ద పడిపోయి, మునుపెన్నడూ లేని విధంగా బాధతో, తలవంచి, కన్నుల నుండి కన్నీటి బిందువులు కారుస్తూ ఉన్నాడు.
విలోక్య ఉద్విగ్నహృదయో విచ్ఛాయం అనుజం నృపః । పృచ్ఛతి స్మ సుహృత్ మధ్యే సంస్మరన్ నారదేరితమ్
తమ్ముడు బాధతో, ముఖంలో వెలుగు లేకుండా ఉన్నట్టుగా చూసి, రాజు మిత్రుల మధ్యలో నారదుడు చెప్పిన మాటలు గుర్తు చేసుకుంటూ ప్రశ్నించాడు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ । కచ్చిదానర్తపుర్యాం నః స్వజనాః సుఖమాసతే । మధుభోజదశార్హార్హ సాత్వతాన్ధకవృష్ణయః
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు: అనర్తపురిలో మన బంధువులు—మధువులు, భోజులు, దశార్హులు, ఆహుకులు, సాత్వతులు, అంధకులు, వృష్ణులు—అందరూ సుఖంగా ఉన్నారా?
శూరో మాతామహః కచ్చిత్ స్వస్త్యాస్తే వాథ మారిషః । మాతులః సానుజః కచ్చిత్ కుశల్యానకదున్దుభిః
మన మామయ్య అయిన శూరుడు, ఆయన భార్య ఇద్దరూ క్షేమంగా ఉన్నారా? మన మేనమామ అనకదుండు, ఆయన తమ్ముళ్లు కూడా బాగున్నారా?
సప్త స్వసారస్తత్పత్న్యో మాతులాన్యః సహాత్మజాః । ఆసతే సస్నుషాః క్షేమం దేవకీప్రముఖాః స్వయమ్
ఏడు సోదరీమణులు, వారి భర్తలు, ఇతర మేనమామలు, వారి కుమారులు, వారి కోడళ్లు, దేవకీ మొదలైనవారు అందరూ క్షేమంగా ఉన్నారా?
కచ్చిత్ రాజాఽఽహుకో జీవతి అసత్పుత్రోఽస్య చానుజః । హృదీకః ససుతోఽక్రూరో జయన్తగదసారణాః
అహుకుడనే రాజు బతికే ఉన్నాడా? అతని దుష్ట కుమారుడు, తమ్ముడు బాగున్నారా? హృదికుడు, అతని కుమారుడు, అక్రూరుడు, జయంతుడు, గద, సారణ—all are they well?
ఆసతే కుశలం కచ్చిత్ యే చ శత్రుజిదాదయః । కచ్చిదాస్తే సుఖం రామో భగవాన్ సాత్వతాం ప్రభుః
శత్రుజిత్ మొదలైన వారు క్షేమంగా ఉన్నారా? సాత్వతుల ప్రభువు అయిన రాముడు సుఖంగా ఉన్నాడా?
ప్రద్యుమ్నః సర్వవృష్ణీనాం సుఖమాస్తే మహారథః । గమ్భీరరయోఽనిరుద్ధో వర్ధతే భగవానుత
వృష్ణివంశపు మహారథి అయిన ప్రద్యుమ్నుడు బాగున్నాడా? లోతైన మనసున్న అనిరుద్ధుడు అభివృద్ధి చెందుతూ, భగవంతుని కృపతో ఉన్నాడా?
సుషేణశ్చారుదేష్ణశ్చ సామ్బో జామ్బవతీసుతః । అన్యే చ కార్ష్ణిప్రవరాః సపుత్రా ఋషభాదయః
సుషేణుడు, చారుదేశుడు, జాంబవతీ కుమారుడు సాంబుడు, ఇంకా కర్ష్ణులలో ప్రముఖులు అయిన ఋషభుడు మొదలైన వారు, వారి కుమారులు—all are they well?
తథైవానుచరాః శౌరేః శ్రుతదేవోద్ధవాదయః । సునన్దనన్దశీర్షణ్యా యే చాన్యే సాత్వతర్షభాః
అలాగే, శౌరి అనుచరులు అయిన శ్రుతదేవుడు, ఉద్ధవుడు, సునందుడు, నందుడు, శీర్షణ్యుడు, ఇంకా ఇతర సాత్వతులలో ప్రముఖులు—all are they well?
అపి స్వస్త్యాసతే సర్వే రామకృష్ణ భుజాశ్రయాః । అపి స్మరన్తి కుశలం అస్మాకం బద్ధసౌహృదాః
రామకృష్ణుల భుజబలంపై ఆధారపడినవారు అందరూ క్షేమంగా ఉన్నారా? మనతో మైత్రీ కలిగిన వారు మన క్షేమాన్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నారా?
భగవానపి గోవిన్దో బ్రహ్మణ్యో భక్తవత్సలః । కచ్చిత్పురే సుధర్మాయాం సుఖమాస్తే సుహృద్వృతః
బ్రాహ్మణులను ఆదరించే, భక్తులకు ప్రీతిపాత్రుడైన భగవంతుడు గోవిందుడు, సుధర్మ అనే నగరంలో స్నేహితులతో కూడి సుఖంగా ఉన్నాడా?
మఙ్గలాయ చ లోకానాం క్షేమాయ చ భవాయ చ । ఆస్తే యదుకులామ్భోధౌ ఆద్యోఽనన్తసఖః పుమాన్
ప్రపంచాల మంగళానికి, క్షేమానికి, అభివృద్ధికి, ఆదికవి, అనంతుని మిత్రుడు అయిన పురుషుడు యదువంశ సముద్రంలో ఉన్నాడా?
యద్బాహుదణ్డగుప్తాయాం స్వపుర్యాం యదవోఽర్చితాః । క్రీడన్తి పరమానన్దం మహాపౌరుషికా ఇవ
తమ స్వగ్రామంలో, బలమైన భుజాలతో రక్షించబడుతూ, యాదవులు గౌరవించబడి, పరమానందంతో, మహా వీరుల్లా ఆనందంగా ఆడుకుంటారు.