శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

దృష్ట్వా త్వరేణ నిజధోరణతోఽవతీర్య పృథ్వ్యాం వపుః కనకదణ్డమివాభిపాత్య । స్పృష్ట్వా చతుర్ముకుట కోటిభిరఙ్‌ఘ్రియుగ్మం నత్వా ముదశ్రుసుజలైః అకృతాభిషేకమ్

ఆయనను చూసి, బ్రహ్మ తన వాహనంపై నుండి త్వరగా దిగాడు. భూమిపై బంగారు దండం వేసినట్టు నమస్కరించి, నాలుగు తలల కిరీటాలతో ప్రభువు రెండు పాదాలను తాకి, ఆనందబాష్పాలతో అభిషేకం చేశాడు.

( అనుష్టుప్ ) ఉత్థాయోత్థాయ కృష్ణస్య చిరస్య పాదయోః పతన్ । ఆస్తే మహిత్వం ప్రాగ్దృష్టం స్మృత్వా స్మృత్వా పునః పునః

చాలా కాలం తరువాత, మళ్లీ మళ్లీ లేచి, కృష్ణుని పాదాలకు నమస్కరించి, ముందుగా చూసిన ఆయన మహిమను పదే పదే జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ అక్కడే కూర్చున్నాడు.

( వంశస్థా ) శనైరథోత్థాయ విమృజ్య లోచనే ముకున్దముద్వీక్ష్య వినమ్రకన్ధరః । కృతాఞ్జలిః ప్రశ్రయవాన్సమాహితః సవేపథుర్గద్‍గదయైలతేలయా

ఆయన నెమ్మదిగా లేచి, కన్నీళ్లు తుడుచుకుని, మెడ వంచి ముకుందుని దృష్టితో చూశాడు. రెండు చేతులు జోడించి, వినయంతో, మనసు స్థిరంగా, వణికుతూ, కన్నీళ్లతో కలిసిన గద్గద స్వరంతో మాట్లాడాడు.

సూత ఉవాచ । సమ్ప్రస్థితే ద్వారకాయాం జిష్ణౌ బన్ధుదిదృక్షయా । జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అర్జునుడు బంధువులను చూడాలని, పుణ్యశ్లోకుడైన కృష్ణుని కార్యాలను తెలుసుకోవాలని ద్వారకకు బయలుదేరాడు.

వ్యతీతాః కతిచిన్మాసాః తదా నాయాత్ తతోఽర్జునః । దదర్శ ఘోరరూపాణి నిమిత్తాని కురూద్వహః

కొన్ని నెలలు గడిచినా అర్జునుడు తిరిగి రాలేదు. అప్పుడు, కురువంశశ్రేష్ఠుడా, భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు కనబడటం మొదలయ్యాయి.

కాలస్య చ గతిం రౌద్రాం విపర్యస్తర్తుధర్మిణః । పాపీయసీం నృణాం వార్తాం క్రోధలోభానృతాత్మనామ్

కాలం భయంకరంగా మారిపోతున్నదని, ధర్మం తిరగబడుతున్నదని, మనుషులు కోపం, లోభం, అబద్ధంతో నిండిపోయి, వారి ప్రవర్తన చెడిపోతున్నదని గమనించాడు.

జిహ్మప్రాయం వ్యవహృతం శాఠ్యమిశ్రం చ సౌహృదమ్ । పితృమాతృసుహృద్‍భ్రాతృ దమ్పతీనాం చ కల్కనమ్

వ్యవహారాలు ఎక్కువగా వంకరగా మారాయి, స్నేహంలో కూడా మోసం కలిసింది, తల్లిదండ్రులు, స్నేహితులు, అన్నదమ్ములు, భార్యాభర్తల మధ్య కలహాలు మొదలయ్యాయి.

నిమిత్తాన్యత్యరిష్టాని కాలే తు అనుగతే నృణామ్ । లోభాది అధర్మప్రకృతిం దృష్ట్వోవాచానుజం నృపః

ఇలాంటి భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు ప్రజల్లో కనిపించేటప్పుడు, రాజు లోభం, అధర్మం పెరుగుతున్నదని చూసి తన తమ్ముడితో మాట్లాడాడు.

యుధిష్ఠిర ఉవాచ । సమ్ప్రేషితో ద్వారకాయాం జిష్ణుర్బన్ధు దిదృక్షయా । జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్

యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అన్నాడు: అర్జునుడు బంధువులను చూడాలని, పుణ్యశ్లోకుడైన కృష్ణుని కార్యాలను తెలుసుకోవాలని ద్వారకకు పంపించబడ్డాడు.

గతాః సప్తాధునా మాసా భీమసేన తవానుజః । నాయాతి కస్య వా హేతోః నాహం వేదేదమఞ్జసా

ఇప్పటికే ఏడు నెలలు గడిచిపోయాయి, నీ తమ్ముడు భీమసేనుడు ఇంకా రాలేదు. ఎందుకు రాలేదో నాకు అసలు తెలియడం లేదు.

అపి దేవర్షిణాఽఽదిష్టః స కాలోఽయముపస్థితః । యదాఽఽత్మనోఽఙ్‌గమాక్రీడం భగవాన్ ఉత్సిసృక్షతి

దేవర్షి చెప్పిన సమయం ఇప్పుడు వచ్చిందా? భగవంతుడు తన భూమిపై లీలను ముగించాలనుకుంటున్న సమయం ఇదేనా?

యస్మాన్నః సమ్పదో రాజ్యం దారాః ప్రాణాః కులం ప్రజాః । ఆసన్ సపత్‍నవిజయో లోకాశ్చ యదనుగ్రహాత్

ఆయన కృప వల్లే మనకు ధనం, రాజ్యం, భార్యలు, ప్రాణాలు, వంశం, ప్రజలు, శత్రువులపై విజయం, లోకాలు అన్నీ లభించాయి.

పశ్యోత్పాతాన్ నరవ్యాఘ్ర దివ్యాన్ భౌమాన్ సదైహికాన్ । దారుణాన్శంసతోఽదూరాద్ భయం నో బుద్ధిమోహనమ్

నరశార్దూలా! ఆకాశంలో, భూమిపై, మన శరీరంలో కూడా భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు దగ్గర్లోనే కనబడుతున్నాయి. ఇవన్నీ మనకు భయం, అయోమయం కలిగిస్తున్నాయి.

ఊర్వక్షిబాహవో మహ్యం స్ఫురన్త్యఙ్‌గ పునః పునః । వేపథుశ్చాపి హృదయే ఆరాత్ దాస్యన్తి విప్రియమ్

నా తొడలు, కళ్ళు, చేతులు మళ్లీ మళ్లీ వణికిపోతున్నాయి. హృదయం కూడా స్థిరంగా లేదు. ఏదో అశుభం దగ్గరపడుతున్నదని అనిపిస్తోంది.

శివైషోద్యన్తం ఆదిత్యం అభిరౌతి అనలాననా । మామఙ్‌గ సారమేయోఽయం అభిరేభత్యభీరువత్

అగ్ని వంటి నోటితో ఆ మేకపిల్ల నక్క ఉదయించే సూర్యుని వైపు అరుస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! ఈ కుక్క భయపడినట్టు నా మీద అరుస్తోంది.

శస్తాః కుర్వన్తి మాం సవ్యం దక్షిణం పశవోఽపరే । వాహాంశ్చ పురుషవ్యాఘ్ర లక్షయే రుదతో మమ

జంతువులు ఎడమవైపు, కుడివైపు నన్ను చుట్టుముట్టుతున్నాయి. నరశార్దూలా! నా గుర్రాలు కూడా ఏడుస్తున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి.

మృత్యుదూతః కపోతోఽయం ఉలూకః కమ్పయన్ మనః । ప్రత్యులూకశ్చ కుహ్వానైః అనిద్రౌ శూన్యమిచ్ఛతః

ఈ పావురం మరణదూతలా ఉంది. గుడ్లగూబ నా మనసును కలవరపెడుతోంది. రాత్రిపూట గుడ్లగూబ అరుపులు నిద్ర లేకుండా, శూన్యతను సూచిస్తున్నాయి.

ధూమ్రా దిశః పరిధయః కమ్పతే భూః సహాద్రిభిః । నిర్ఘాతశ్చ మహాంస్తాత సాకం చ స్తనయిత్‍నుభిః

దిక్కులు పొగతో నిండిపోయాయి, పర్వతాలతో కూడి భూమి కంపిస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! మేఘాలు ఉరుములతో కలిసి పెద్ద శబ్దాలు చేస్తున్నాయి.

వాయుర్వాతి ఖరస్పర్శో రజసా విసృజంస్తమః । అసృగ్ వర్షన్తి జలదా బీభత్సం ఇవ సర్వతః

గాలి బలంగా, రూక్షంగా వీయుతోంది. ధూళి, చీకటి చుట్టూ వ్యాపిస్తోంది. మేఘాలు చుట్టూ రక్తాన్ని వర్షిస్తున్నాయి, ఇది చాలా భయంకరంగా ఉంది.

సూర్యం హతప్రభం పశ్య గ్రహమర్దం మిథో దివి । ససఙ్‌కులైర్భూతగణైః జ్వలితే ఇవ రోదసీ

సూర్యుడు కాంతిని కోల్పోయినట్టు కనిపిస్తున్నాడు. గ్రహాలు ఆకాశంలో ఒకదానికొకటి ఢీకొంటున్నాయి. ఆకాశం అన్యజీవులతో నిండిపోయి, అగ్నిలా మండిపోతున్నట్టు ఉంది.

నద్యో నదాశ్చ క్షుభితాః సరాంసి చ మనాంసి చ । న జ్వలత్యగ్నిరాజ్యేన కాలోఽయం కిం విధాస్యతి

నదులు, వాగులు కలతచెందాయి; సరస్సులు, మనసులు కూడా చంచలంగా ఉన్నాయి. నిప్పు, నెయ్యి పోసినా మండడం లేదు. ఈ కాలం మనకు ఏమి తేచ్చుతుందో?

న పిబన్తి స్తనం వత్సా న దుహ్యన్తి చ మాతరః । రుదన్త్యశ్రుముఖా గావో న హృష్యన్తి ఋషభా వ్రజే

పిల్లదూడలు తల్లిపాలు తాగడం లేదు, ఆవులు పాలు ఇవ్వడం లేదు. ఆవులు కన్నీళ్లు కారుస్తూ ఏడుస్తున్నాయి, గొర్రెలు ఆనందపడడం లేదు.

దైవతాని రుదన్తీవ స్విద్యన్తి హ్యుచ్చలన్తి చ । ఇమే జనపదా గ్రామాః పురోద్యానాకరాశ్రమాః । భ్రష్టశ్రియో నిరానన్దాః కిమఘం దర్శయన్తి నః

దేవతలు ఏడుస్తున్నట్టు, చెమటలు కారుస్తున్నట్టు, వణికుతున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ పట్టణాలు, గ్రామాలు, తోటలు, చెరువులు, ఆశ్రమాలు—all their beauty and joy are gone. ఇవన్నీ మనకు ఏదో దురదృష్టాన్ని సూచిస్తున్నాయేమో?

మన్య ఏతైర్మహోత్పాతైః నూనం భగవతః పదైః । అనన్యపురుషశ్రీభిః హీనా భూర్హతసౌభగా

ఈ మహా అపశకునాల వల్ల, భూమి భగవంతుని పాదాల నుండి, ఆయన కృపతో ఉన్న మహానుభావుల నుండి వంచించబడింది, అందుకే అదృష్టాన్ని కోల్పోయింది అని నేను అనుకుంటున్నాను.

ఇతి చిన్తయతస్తస్య దృష్టారిష్టేన చేతసా । రాజ్ఞః ప్రత్యాగమద్ బ్రహ్మన్ యదుపుర్యాః కపిధ్వజః

ఈ అపశకునాలను చూసి మనసు కలతచెందిన రాజు ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, బ్రాహ్మణా! యదువంశపు నగరమైన ద్వారక నుండి కపిధ్వజుడు తిరిగి వచ్చాడు.

తం పాదయోః నిపతితం అయథాపూర్వమాతురమ్ । అధోవదనం అబ్బిన్దూన్ సృజన్తం నయనాబ్జయోః

ఆయన తన పాదాల వద్ద పడిపోయి, మునుపెన్నడూ లేని విధంగా బాధతో, తలవంచి, కన్నుల నుండి కన్నీటి బిందువులు కారుస్తూ ఉన్నాడు.

విలోక్య ఉద్విగ్నహృదయో విచ్ఛాయం అనుజం నృపః । పృచ్ఛతి స్మ సుహృత్ మధ్యే సంస్మరన్ నారదేరితమ్

తమ్ముడు బాధతో, ముఖంలో వెలుగు లేకుండా ఉన్నట్టుగా చూసి, రాజు మిత్రుల మధ్యలో నారదుడు చెప్పిన మాటలు గుర్తు చేసుకుంటూ ప్రశ్నించాడు.

యుధిష్ఠిర ఉవాచ । కచ్చిదానర్తపుర్యాం నః స్వజనాః సుఖమాసతే । మధుభోజదశార్హార్హ సాత్వతాన్ధకవృష్ణయః

యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు: అనర్తపురిలో మన బంధువులు—మధువులు, భోజులు, దశార్హులు, ఆహుకులు, సాత్వతులు, అంధకులు, వృష్ణులు—అందరూ సుఖంగా ఉన్నారా?

శూరో మాతామహః కచ్చిత్ స్వస్త్యాస్తే వాథ మారిషః । మాతులః సానుజః కచ్చిత్ కుశల్యానకదున్దుభిః

మన మామయ్య అయిన శూరుడు, ఆయన భార్య ఇద్దరూ క్షేమంగా ఉన్నారా? మన మేనమామ అనకదుండు, ఆయన తమ్ముళ్లు కూడా బాగున్నారా?