శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

జితాసనో జితశ్వాసః ప్రత్యాహృతషడిన్ద్రియః । హరిభావనయా ధ్వస్తః అజఃసత్త్వతమోమలః

ఆయన ఆసనాన్ని, శ్వాసను జయించి, ఆరు ఇంద్రియాలను వెనక్కు తీసుకొని, హరిధ్యానంతో రజోగుణం, తమోగుణం తొలగించి, శుద్ధమైన సత్వగుణంతో ఉన్నాడు.

విజ్ఞానాత్మని సంయోజ్య క్షేత్రజ్ఞే ప్రవిలాప్య తమ్ । బ్రహ్మణ్యాత్మానమాధారే ఘటామ్బరమివామ్బరే

విజ్ఞానంలో మనస్సును కలిపి, క్షేత్రజ్ఞుడిని ఆత్మలో లీనంచేసి, ఆ ఆత్మను బ్రహ్మంలో నిలిపి, గడిలోని ఆకాశం ఆకాశంలో కలిసినట్లు, ఆయన బ్రహ్మంలో నిలిచిపోయాడు.

ధ్వస్తమాయాగుణోదర్కో నిరుద్ధకరణాశయః । నివర్తితాఖిలాహార ఆస్తే స్థాణురివాచలః । తస్యాన్తరాయో మైవాభూః సన్న్యస్తాఖిలకర్మణః

మాయా గుణాల మిగిలిన ప్రభావం పోయి, ఇంద్రియాలు, మనస్సు నియంత్రించబడి, అన్నం పూర్తిగా వదిలి, స్థిరంగా, కదలకుండా నిలిచిపోయాడు. అన్ని కర్మలు వదిలిన వానికి ఎలాంటి అడ్డంకులు రాకూడదు.

స వా అద్యతనాద్ రాజన్ పరతః పఞ్చమేఽహని । కలేవరం హాస్యతి స్వం తచ్చ భస్మీభవిష్యతి

రాజా, ఈ రోజు నుండి ఐదవ రోజు ఆయన తన శరీరాన్ని విడిచిపెడతాడు. ఆ శరీరం బూడిదగా మారిపోతుంది.

దహ్యమానేఽగ్నిభిర్దేహే పత్యుః పత్‍నీ సహోటజే । బహిః స్థితా పతిం సాధ్వీ తమగ్నిమను వేక్ష్యతి

పతికి శరీరం అగ్నిలో కాలుతున్నప్పుడు, సతీమణి తన మరిది తో కలిసి బయట నిలబడి, తన భర్తను అగ్నిలోకి వెళ్ళుతున్నట్లు చూస్తుంది.

విదురస్తు తదాశ్చర్యం నిశామ్య కురునన్దన । హర్షశోకయుతస్తస్మాద్ గన్తా తీర్థనిషేవకః

ఈ ఆశ్చర్యకరమైన వార్త విని, ఓ కురునందన, విదురుడు ఆనందం, దుఃఖం కలగలిపిన హృదయంతో అక్కడి నుండి తీర్థయాత్రకు బయలుదేరతాడు.

ఇత్యుక్త్వాథారుహత్ స్వర్గం నారదః సహతుమ్బురుః । యుధిష్ఠిరో వచస్తస్య హృది కృత్వాజహాచ్ఛుచః

ఇలా చెప్పి, నారదుడు తుంబురుతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయాడు. యుధిష్ఠిరుడు ఆయన మాటలను హృదయంలో ఉంచుకుని, దుఃఖాన్ని విడిచిపెట్టాడు.

కిమేతద్ అద్‍భుతమివ వాసుదేవేఽఖిలాత్మని । వ్రజస్య సాత్మనస్తోకేషు అపూర్వం ప్రేమ వర్ధతే

ఇది ఎంత ఆశ్చర్యంగా ఉంది! వాసుదేవుడు అన్నింటికీ ఆత్మ అయినవాడు. వ్రజవాసులు, వారి పిల్లల్లో ఆయనపై ఇంతకు ముందెన్నడూ లేని ప్రేమ పెరుగుతోంది.

యత్ర నైసర్గదుర్వైరాః సహాసన్ నృమృగాదయః । మిత్రాణీవాజితావాస ద్రుతరుట్తర్షకాదికమ్

అక్కడ, సహజ శత్రువులైన మనుషులు, జంతువులు కూడా, అజేయుడైన ప్రభువు నివసిస్తున్న ఆ భూమిలో, మిత్రుల్లా కలిసిమెలిసి జీవించేవారు. వేగంగా పరుగెత్తే జింకలు, ఇతర జంతువులు కూడా అక్కడ ఉండేవారు.

( వసంతతిలకా ) తత్రోద్వహత్పశుపవంశశిశుత్వనాట్యం బ్రహ్మాద్వయం పరమనన్త-మగాధబోధమ్ । వత్సాన్ సఖీనివ పురా పరితో విచిన్వద్ ఏకం సపాణికవలం పరమేష్ఠ్యచష్ట

అక్కడ, పరమానంతుడు, ద్వైతరహితుడు, అపారమైన జ్ఞానంతో ఉన్నవాడు, చిన్నపిల్లగా గొర్రెల కాపరిపిల్ల ఆటలు ఆడి, పూర్వంలా దూడలు, స్నేహితులను వెతుకుతూ, చేతిలో ముద్ద పట్టుకుని, పరమేశ్వరుడిగా బ్రహ్మకు దర్శనమిచ్చాడు.

దృష్ట్వా త్వరేణ నిజధోరణతోఽవతీర్య పృథ్వ్యాం వపుః కనకదణ్డమివాభిపాత్య । స్పృష్ట్వా చతుర్ముకుట కోటిభిరఙ్‌ఘ్రియుగ్మం నత్వా ముదశ్రుసుజలైః అకృతాభిషేకమ్

ఆయనను చూసి, బ్రహ్మ తన వాహనంపై నుండి త్వరగా దిగాడు. భూమిపై బంగారు దండం వేసినట్టు నమస్కరించి, నాలుగు తలల కిరీటాలతో ప్రభువు రెండు పాదాలను తాకి, ఆనందబాష్పాలతో అభిషేకం చేశాడు.

( అనుష్టుప్ ) ఉత్థాయోత్థాయ కృష్ణస్య చిరస్య పాదయోః పతన్ । ఆస్తే మహిత్వం ప్రాగ్దృష్టం స్మృత్వా స్మృత్వా పునః పునః

చాలా కాలం తరువాత, మళ్లీ మళ్లీ లేచి, కృష్ణుని పాదాలకు నమస్కరించి, ముందుగా చూసిన ఆయన మహిమను పదే పదే జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ అక్కడే కూర్చున్నాడు.

( వంశస్థా ) శనైరథోత్థాయ విమృజ్య లోచనే ముకున్దముద్వీక్ష్య వినమ్రకన్ధరః । కృతాఞ్జలిః ప్రశ్రయవాన్సమాహితః సవేపథుర్గద్‍గదయైలతేలయా

ఆయన నెమ్మదిగా లేచి, కన్నీళ్లు తుడుచుకుని, మెడ వంచి ముకుందుని దృష్టితో చూశాడు. రెండు చేతులు జోడించి, వినయంతో, మనసు స్థిరంగా, వణికుతూ, కన్నీళ్లతో కలిసిన గద్గద స్వరంతో మాట్లాడాడు.

సూత ఉవాచ । సమ్ప్రస్థితే ద్వారకాయాం జిష్ణౌ బన్ధుదిదృక్షయా । జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అర్జునుడు బంధువులను చూడాలని, పుణ్యశ్లోకుడైన కృష్ణుని కార్యాలను తెలుసుకోవాలని ద్వారకకు బయలుదేరాడు.

వ్యతీతాః కతిచిన్మాసాః తదా నాయాత్ తతోఽర్జునః । దదర్శ ఘోరరూపాణి నిమిత్తాని కురూద్వహః

కొన్ని నెలలు గడిచినా అర్జునుడు తిరిగి రాలేదు. అప్పుడు, కురువంశశ్రేష్ఠుడా, భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు కనబడటం మొదలయ్యాయి.

కాలస్య చ గతిం రౌద్రాం విపర్యస్తర్తుధర్మిణః । పాపీయసీం నృణాం వార్తాం క్రోధలోభానృతాత్మనామ్

కాలం భయంకరంగా మారిపోతున్నదని, ధర్మం తిరగబడుతున్నదని, మనుషులు కోపం, లోభం, అబద్ధంతో నిండిపోయి, వారి ప్రవర్తన చెడిపోతున్నదని గమనించాడు.

జిహ్మప్రాయం వ్యవహృతం శాఠ్యమిశ్రం చ సౌహృదమ్ । పితృమాతృసుహృద్‍భ్రాతృ దమ్పతీనాం చ కల్కనమ్

వ్యవహారాలు ఎక్కువగా వంకరగా మారాయి, స్నేహంలో కూడా మోసం కలిసింది, తల్లిదండ్రులు, స్నేహితులు, అన్నదమ్ములు, భార్యాభర్తల మధ్య కలహాలు మొదలయ్యాయి.

నిమిత్తాన్యత్యరిష్టాని కాలే తు అనుగతే నృణామ్ । లోభాది అధర్మప్రకృతిం దృష్ట్వోవాచానుజం నృపః

ఇలాంటి భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు ప్రజల్లో కనిపించేటప్పుడు, రాజు లోభం, అధర్మం పెరుగుతున్నదని చూసి తన తమ్ముడితో మాట్లాడాడు.

యుధిష్ఠిర ఉవాచ । సమ్ప్రేషితో ద్వారకాయాం జిష్ణుర్బన్ధు దిదృక్షయా । జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్

యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అన్నాడు: అర్జునుడు బంధువులను చూడాలని, పుణ్యశ్లోకుడైన కృష్ణుని కార్యాలను తెలుసుకోవాలని ద్వారకకు పంపించబడ్డాడు.

గతాః సప్తాధునా మాసా భీమసేన తవానుజః । నాయాతి కస్య వా హేతోః నాహం వేదేదమఞ్జసా

ఇప్పటికే ఏడు నెలలు గడిచిపోయాయి, నీ తమ్ముడు భీమసేనుడు ఇంకా రాలేదు. ఎందుకు రాలేదో నాకు అసలు తెలియడం లేదు.

అపి దేవర్షిణాఽఽదిష్టః స కాలోఽయముపస్థితః । యదాఽఽత్మనోఽఙ్‌గమాక్రీడం భగవాన్ ఉత్సిసృక్షతి

దేవర్షి చెప్పిన సమయం ఇప్పుడు వచ్చిందా? భగవంతుడు తన భూమిపై లీలను ముగించాలనుకుంటున్న సమయం ఇదేనా?

యస్మాన్నః సమ్పదో రాజ్యం దారాః ప్రాణాః కులం ప్రజాః । ఆసన్ సపత్‍నవిజయో లోకాశ్చ యదనుగ్రహాత్

ఆయన కృప వల్లే మనకు ధనం, రాజ్యం, భార్యలు, ప్రాణాలు, వంశం, ప్రజలు, శత్రువులపై విజయం, లోకాలు అన్నీ లభించాయి.

పశ్యోత్పాతాన్ నరవ్యాఘ్ర దివ్యాన్ భౌమాన్ సదైహికాన్ । దారుణాన్శంసతోఽదూరాద్ భయం నో బుద్ధిమోహనమ్

నరశార్దూలా! ఆకాశంలో, భూమిపై, మన శరీరంలో కూడా భయంకరమైన అశుభ సూచకాలు దగ్గర్లోనే కనబడుతున్నాయి. ఇవన్నీ మనకు భయం, అయోమయం కలిగిస్తున్నాయి.

ఊర్వక్షిబాహవో మహ్యం స్ఫురన్త్యఙ్‌గ పునః పునః । వేపథుశ్చాపి హృదయే ఆరాత్ దాస్యన్తి విప్రియమ్

నా తొడలు, కళ్ళు, చేతులు మళ్లీ మళ్లీ వణికిపోతున్నాయి. హృదయం కూడా స్థిరంగా లేదు. ఏదో అశుభం దగ్గరపడుతున్నదని అనిపిస్తోంది.

శివైషోద్యన్తం ఆదిత్యం అభిరౌతి అనలాననా । మామఙ్‌గ సారమేయోఽయం అభిరేభత్యభీరువత్

అగ్ని వంటి నోటితో ఆ మేకపిల్ల నక్క ఉదయించే సూర్యుని వైపు అరుస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! ఈ కుక్క భయపడినట్టు నా మీద అరుస్తోంది.

శస్తాః కుర్వన్తి మాం సవ్యం దక్షిణం పశవోఽపరే । వాహాంశ్చ పురుషవ్యాఘ్ర లక్షయే రుదతో మమ

జంతువులు ఎడమవైపు, కుడివైపు నన్ను చుట్టుముట్టుతున్నాయి. నరశార్దూలా! నా గుర్రాలు కూడా ఏడుస్తున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి.

మృత్యుదూతః కపోతోఽయం ఉలూకః కమ్పయన్ మనః । ప్రత్యులూకశ్చ కుహ్వానైః అనిద్రౌ శూన్యమిచ్ఛతః

ఈ పావురం మరణదూతలా ఉంది. గుడ్లగూబ నా మనసును కలవరపెడుతోంది. రాత్రిపూట గుడ్లగూబ అరుపులు నిద్ర లేకుండా, శూన్యతను సూచిస్తున్నాయి.

ధూమ్రా దిశః పరిధయః కమ్పతే భూః సహాద్రిభిః । నిర్ఘాతశ్చ మహాంస్తాత సాకం చ స్తనయిత్‍నుభిః

దిక్కులు పొగతో నిండిపోయాయి, పర్వతాలతో కూడి భూమి కంపిస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! మేఘాలు ఉరుములతో కలిసి పెద్ద శబ్దాలు చేస్తున్నాయి.

వాయుర్వాతి ఖరస్పర్శో రజసా విసృజంస్తమః । అసృగ్ వర్షన్తి జలదా బీభత్సం ఇవ సర్వతః

గాలి బలంగా, రూక్షంగా వీయుతోంది. ధూళి, చీకటి చుట్టూ వ్యాపిస్తోంది. మేఘాలు చుట్టూ రక్తాన్ని వర్షిస్తున్నాయి, ఇది చాలా భయంకరంగా ఉంది.