శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అమ్బా చ హతపుత్రాఽఽర్తా పితృవ్యః క్వ గతః సుహృత్ । అపి మయ్యకృతప్రజ్ఞే హతబన్ధుః స భార్యయా । ఆశంసమానః శమలం గఙ్‌గాయాం దుఃఖితోఽపతత్

'మా తల్లి, తన కుమారులు చనిపోయిన బాధతో ఉన్న ఆమె ఎక్కడ? మామయ్యగారు, మనకు మిత్రుడైన ఆయన ఎక్కడికి వెళ్లారు? నాలో జ్ఞానం లేదని, బంధువులెవరూ లేరని భావించి, భార్యతో కలిసి గంగానదిలోకి దుఃఖం పోవాలని వెళ్ళాడేమో' అని అనుకుంటూ, యుదిష్ఠిరుడు బాధలో మునిగిపోయాడు.

పితర్యుపరతే పాణ్డౌ సర్వాన్నః సుహృదః శిశూన్ । అరక్షతాం వ్యసనతః పితృవ్యౌ క్వ గతావితః

మన తండ్రి పాండువు మరణించిన తర్వాత, మామయ్యలు మన మిత్రులను, పిల్లలను అన్ని కష్టాల నుంచి కాపాడారు. ఇప్పుడు ఆ రక్షకులు మనలను వదిలేసి ఎక్కడికి వెళ్లిపోయారు?

సూత ఉవాచ । కృపయా స్నేహవైక్లవ్యాత్ సూతో విరహకర్శితః । ఆత్మేశ్వరమచక్షాణో న ప్రత్యాహాతిపీడితః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: మమకారం, దూరమైన బాధతో, లోపల ఉన్న భగవంతుడిని చూడలేక, విపరీతమైన దుఃఖంతో సూతుడు సమాధానం చెప్పలేకపోయాడు.

విమృజ్యాశ్రూణి పాణిభ్యాం విష్టభ్యాత్మానమాత్మనా । అజాతశత్రుం ప్రత్యూచే ప్రభోః పాదావనుస్మరన్

తన చేతులతో కన్నీళ్లు తుడుచుకుంటూ, మనసు స్థిరపర్చుకుని, యుదిష్ఠిరుని ప్రశ్నకు సంజయుడు భగవంతుని పాదాలను స్మరిస్తూ సమాధానం చెప్పాడు.

సఞ్జయ ఉవాచ । నాహం వేద వ్యవసితం పిత్రోర్వః కులనన్దన । గాన్ధార్యా వా మహాబాహో ముషితోఽస్మి మహాత్మభిః

సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ వంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడా! నీ తల్లిదండ్రులు, గాంధారి ఏమి నిర్ణయించారో నాకు తెలియదు మహాబాహువా! ఈ మహాత్ములు నన్ను మోసం చేశారు.'

అథాజగామ భగవాన్ నారదః సహతుమ్బురుః । ప్రత్యుత్థాయాభివాద్యాహ సానుజోఽభ్యర్చయన్ మునిమ్

అప్పుడు మహర్షి నారదుడు తుంబురు తో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు. యుదిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో లేచి, నమస్కరించి, మునిని గౌరవంగా ఆహ్వానించాడు.

యుధిష్ఠిర ఉవాచ । నాహం వేద గతిం పిత్రోః భగవన్ క్వ గతావితః । అమ్బా వా హతపుత్రార్తా క్వ గతా చ తపస్వినీ

యుదిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు: 'భగవంతుడా! నా తల్లిదండ్రులు ఎక్కడికి వెళ్లారో నాకు తెలియదు. నా కుమారులు చనిపోయిన బాధతో ఉండే తపస్సు చేసే తల్లి ఎక్కడికి వెళ్లిందో కూడా తెలియదు.'

కర్ణధార ఇవాపారే భగవాన్ పారదర్శకః । అథాబభాషే భగవాన్ నారదో మునిసత్తమః

అప్పుడు సముద్రాన్ని దాటి చూపించే నావికుడిలా, మునుల్లో శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు మాట్లాడాడు.

యథా గావో నసి ప్రోతాః తన్త్యాం బద్ధాః స్వదామభిః । వాక్తన్త్యాం నామభిర్బద్ధా వహన్తి బలిమీశితుః

ఎలా ఆవులు తాము కట్టుకున్న తాడులతో కట్టుబడి ఉంటాయో, మనుషులు కూడా మాటలతో, పేర్లతో పరమేశ్వరునికి బలి చెల్లిస్తూ బంధించబడి ఉంటారు.

యథా క్రీడోపస్కరాణాం సంయోగవిగమావిహ । ఇచ్ఛయా క్రీడితుః స్యాతాం తథైవేశేచ్ఛయా నృణామ్

ఎలా ఆటపాటలు ఆడే వస్తువులు యజమాని ఇష్టానుసారం కలిసిపోతాయో, విడిపోతాయో, అలాగే మనుషుల కలయికలు, విడిపోవడాలు కూడా భగవంతుని సంకల్పంతో జరుగుతాయి.

యన్మన్యసే ధ్రువం లోకం అధ్రువం వా న చోభయమ్ । సర్వథా న హి శోచ్యాస్తే స్నేహాత్ అన్యత్ర మోహజాత్

ఈ లోకంలో స్థిరంగా ఉందని, లేక అస్తిరంగా ఉందని నువ్వు భావించేది నిజంగా ఏదీ కాదు. మోహంతో పుట్టిన మమకారం తప్ప, ఎవరికీ దుఃఖపడాల్సిన అవసరం లేదు.

తస్మాజ్జహ్యఙ్‌గ వైక్లవ్యం అజ్ఞానకృతమాత్మనః । కథం త్వనాథాః కృపణా వర్తేరంస్తే చ మాం వినా

కాబట్టి, ప్రియమైనవాడా! అజ్ఞానంతో పుట్టిన ఈ మనస్సు బలహీనతను వదిలిపెట్టు. నేను లేకుండా ఆ దయనీయులు, దిక్కులేని వారు ఎలా బ్రతకగలరు?

కాలకర్మ గుణాధీనో దేహోఽయం పాఞ్చభౌతికః । కథమన్యాంస్తు గోపాయేత్ సర్పగ్రస్తో యథా పరమ్

ఈ శరీరం ఐదు భూతాలతో తయారై, కాలానికి, కర్మకి, గుణాలకు లోబడి ఉంటుంది. పాము పట్టుకున్నవాడు ఇంకొకరిని ఎలా కాపాడగలడు?

అహస్తాని సహస్తానాం అపదాని చతుష్పదామ్ । ఫల్గూని తత్ర మహతాం జీవో జీవస్య జీవనమ్

చేతులేని జీవులు చేతులున్నవారికి ఆహారం, కాళ్ళులేని జీవులు నలుగురు కాళ్లు ఉన్నవారికి ఆహారం. బలహీనులు బలవంతులకు ఆహారంగా ఉంటారు. జీవుడు జీవుడి మీద ఆధారపడి జీవిస్తాడు.

తదిదం భగవాన్ రాజన్ ఏక ఆత్మాత్మనాం స్వదృక్ । అన్తరోఽనన్తరో భాతి పశ్య తం మాయయోరుధా

ఓ రాజా, ఆ పరమాత్ముడు అందరి ఆత్మలకు ఒకే ఆత్మ, తనను తానే దర్శించువాడు. ఆయన లోపల, బయట అన్నీ చోట్ల ఉన్నాడు. ఆయనను తన మాయాశక్తితో కనిపిస్తున్నాడని చూడుము.

సోఽయమద్య మహారాజ భగవాన్ భూతభావనః । కాలరూపోఽవతీర్ణోఽస్యాం అభావాయ సురద్విషామ్

మహారాజా, ఆ భూతభావనుడు, సకల ప్రాణులకు కర్తా, పోషకుడు అయిన భగవంతుడు, ఇప్పుడు కాలరూపంగా అవతరించి, దేవతలకు శత్రువులను నాశనం చేయటానికి వచ్చాడు.

నిష్పాదితం దేవకృత్యం అవశేషం ప్రతీక్షతే । తావద్ యూయం అవేక్షధ్వం భవేద్ యావదిహేశ్వరః

దైవ కార్యం పూర్తయ్యింది; ఇప్పుడు మిగిలిన పని కోసం ఆయన ఎదురుచూస్తున్నాడు. ఇంతవరకు మీరు అందరూ, ఇక్కడ ఈశ్వరుడు ఉన్నంతవరకు, నిశ్చలంగా ఉండండి.

ధృతరాష్ట్రః సహ భ్రాత్రా గాన్ధార్యా చ స్వభార్యయా । దక్షిణేన హిమవత ఋషీణాం ఆశ్రమం గతః

ధృతరాష్ట్రుడు తన సోదరుడితో, గాంధారితో, తన భార్యతో కలిసి, హిమవంతపు దక్షిణ భాగంలో ఉన్న ఋషుల ఆశ్రమానికి వెళ్ళిపోయాడు.

స్రోతోభిః సప్తభిర్యా వై స్వర్ధునీ సప్తధా వ్యధాత్ । సప్తానాం ప్రీతయే నానా సప్తస్రోతః ప్రచక్షతే

ఆ స్వర్ధుని నది, ఏడుసార్లు విడిపోయి, ఏడుగురు ఋషులకు ఆనందం కలిగించేందుకు, ఏడుస్రోతస్సులుగా మారింది. అందుకే ఆమెను ఏడుస్రోతస్సుల గంగా అంటారు.

స్నాత్వానుసవనం తస్మిన్ హుత్వా చాగ్నీన్యథావిధి । అబ్భక్ష ఉపశాన్తాత్మా స ఆస్తే విగతైషణః

అక్కడ, సరిగ్గా సమయానికి స్నానం చేసి, విధిగా అగ్నికి హోమం చేసి, కేవలం నీరు మాత్రమే సేవిస్తూ, మనస్సు ప్రశాంతంగా, అన్ని కోరికలు విడిచిపెట్టి నివసిస్తున్నాడు.

జితాసనో జితశ్వాసః ప్రత్యాహృతషడిన్ద్రియః । హరిభావనయా ధ్వస్తః అజఃసత్త్వతమోమలః

ఆయన ఆసనాన్ని, శ్వాసను జయించి, ఆరు ఇంద్రియాలను వెనక్కు తీసుకొని, హరిధ్యానంతో రజోగుణం, తమోగుణం తొలగించి, శుద్ధమైన సత్వగుణంతో ఉన్నాడు.

విజ్ఞానాత్మని సంయోజ్య క్షేత్రజ్ఞే ప్రవిలాప్య తమ్ । బ్రహ్మణ్యాత్మానమాధారే ఘటామ్బరమివామ్బరే

విజ్ఞానంలో మనస్సును కలిపి, క్షేత్రజ్ఞుడిని ఆత్మలో లీనంచేసి, ఆ ఆత్మను బ్రహ్మంలో నిలిపి, గడిలోని ఆకాశం ఆకాశంలో కలిసినట్లు, ఆయన బ్రహ్మంలో నిలిచిపోయాడు.

ధ్వస్తమాయాగుణోదర్కో నిరుద్ధకరణాశయః । నివర్తితాఖిలాహార ఆస్తే స్థాణురివాచలః । తస్యాన్తరాయో మైవాభూః సన్న్యస్తాఖిలకర్మణః

మాయా గుణాల మిగిలిన ప్రభావం పోయి, ఇంద్రియాలు, మనస్సు నియంత్రించబడి, అన్నం పూర్తిగా వదిలి, స్థిరంగా, కదలకుండా నిలిచిపోయాడు. అన్ని కర్మలు వదిలిన వానికి ఎలాంటి అడ్డంకులు రాకూడదు.

స వా అద్యతనాద్ రాజన్ పరతః పఞ్చమేఽహని । కలేవరం హాస్యతి స్వం తచ్చ భస్మీభవిష్యతి

రాజా, ఈ రోజు నుండి ఐదవ రోజు ఆయన తన శరీరాన్ని విడిచిపెడతాడు. ఆ శరీరం బూడిదగా మారిపోతుంది.

దహ్యమానేఽగ్నిభిర్దేహే పత్యుః పత్‍నీ సహోటజే । బహిః స్థితా పతిం సాధ్వీ తమగ్నిమను వేక్ష్యతి

పతికి శరీరం అగ్నిలో కాలుతున్నప్పుడు, సతీమణి తన మరిది తో కలిసి బయట నిలబడి, తన భర్తను అగ్నిలోకి వెళ్ళుతున్నట్లు చూస్తుంది.

విదురస్తు తదాశ్చర్యం నిశామ్య కురునన్దన । హర్షశోకయుతస్తస్మాద్ గన్తా తీర్థనిషేవకః

ఈ ఆశ్చర్యకరమైన వార్త విని, ఓ కురునందన, విదురుడు ఆనందం, దుఃఖం కలగలిపిన హృదయంతో అక్కడి నుండి తీర్థయాత్రకు బయలుదేరతాడు.

ఇత్యుక్త్వాథారుహత్ స్వర్గం నారదః సహతుమ్బురుః । యుధిష్ఠిరో వచస్తస్య హృది కృత్వాజహాచ్ఛుచః

ఇలా చెప్పి, నారదుడు తుంబురుతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయాడు. యుధిష్ఠిరుడు ఆయన మాటలను హృదయంలో ఉంచుకుని, దుఃఖాన్ని విడిచిపెట్టాడు.

కిమేతద్ అద్‍భుతమివ వాసుదేవేఽఖిలాత్మని । వ్రజస్య సాత్మనస్తోకేషు అపూర్వం ప్రేమ వర్ధతే

ఇది ఎంత ఆశ్చర్యంగా ఉంది! వాసుదేవుడు అన్నింటికీ ఆత్మ అయినవాడు. వ్రజవాసులు, వారి పిల్లల్లో ఆయనపై ఇంతకు ముందెన్నడూ లేని ప్రేమ పెరుగుతోంది.

యత్ర నైసర్గదుర్వైరాః సహాసన్ నృమృగాదయః । మిత్రాణీవాజితావాస ద్రుతరుట్తర్షకాదికమ్

అక్కడ, సహజ శత్రువులైన మనుషులు, జంతువులు కూడా, అజేయుడైన ప్రభువు నివసిస్తున్న ఆ భూమిలో, మిత్రుల్లా కలిసిమెలిసి జీవించేవారు. వేగంగా పరుగెత్తే జింకలు, ఇతర జంతువులు కూడా అక్కడ ఉండేవారు.