శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సిద్ధామృతరసస్పృష్టా వజ్రసారా మహౌజసః। ఉత్తస్థుర్మేఘదలనా వైద్యుతా ఇవ వహ్నయః

అమృతరసం తాకడంతో, వారు వజ్రంలా బలంగా, అపారశక్తితో, మేఘాలను చీల్చుకుంటూ మెరుపుల్లా పైకి లేచారు.

విలోక్య భగ్నసఙ్కల్పం విమనస్కం వృషధ్వజమ్। తదాయం భగవాన్విష్ణుస్తత్రోపాయమకల్పయత్

తన సంకల్పం విఫలమై, వృషధ్వజుడు మనసు చల్లార్చుకున్నట్లు చూసి, అక్కడ భగవంతుడు విష్ణువు మరో మార్గాన్ని ఆలోచించాడు.

వత్సశ్చాసీత్తదా బ్రహ్మా స్వయం విష్ణురయం హి గౌః। ప్రవిశ్య త్రిపురం కాలే రసకూపామృతం పపౌ

ఆ సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు దూడగా, విష్ణువు గోవుగా మారి, సరైన సమయంలో త్రిపురలోకి వెళ్లి, బావిలోని అమృతాన్ని తాగాడు.

తేఽసురా హ్యపి పశ్యన్తో న న్యషేధన్విమోహితాః। తద్విజ్ఞాయ మహాయోగీ రసపాలానిదం జగౌ

అసురులు ఇది చూస్తూ ఉన్నా, మాయలో పడిపోయి ఆపలేదు. అది గ్రహించిన మహాయోగి మయుడు, అమృతాన్ని కాపాడుతున్నవారితో ఇలా అన్నాడు.

స్మయన్విశోకః శోకార్తాన్స్మరన్దైవగతిం చ తామ్। దేవోఽసురో నరోఽన్యో వా నేశ్వరోఽస్తీహ కశ్చన

ఆనందంగా, విచారం లేకుండా, బాధపడుతున్నవారిని గుర్తు చేసుకుంటూ, విధి ఎలా నడుస్తుందో తలచుకుంటూ, దేవుడు, రాక్షసుడు, మనిషి లేదా ఇంకెవరైనా—ఇక్కడ ఎవరికీ స్వతంత్రత లేదు అని తెలుసు.

ఆత్మనోఽన్యస్య వా దిష్టం దైవేనాపోహితుం ద్వయోః। అథాసౌ శక్తిభిః స్వాభిః శమ్భోః ప్రాధానికం వ్యధాత్

తనకు లేదా మరొకరికి విధించిన దాన్ని ఎవ్వరూ తప్పించుకోలేరు; ఎందుకంటే అది విధి నిర్ణయం. అప్పుడు తన శక్తులతో, శివుని ప్రధాన కార్యాన్ని ఆయన చేసాడు.

ధర్మజ్ఞానవిరక్త్యృద్ధి తపోవిద్యాక్రియాదిభిః। రథం సూతం ధ్వజం వాహాన్ధనుర్వర్మశరాది యత్

ధర్మం, జ్ఞానం, విరక్తి, ఐశ్వర్యం, తపస్సు, విద్య, క్రియలు—ఇవి అన్నింటి ద్వారా ఆయన రథం, రథసారథి, జెండా, గుర్రాలు, విల్లు, కవచం, బాణాలు మొదలైనవన్నీ ప్రकटించాడు.

సన్నద్ధో రథమాస్థాయ శరం ధనురుపాదదే। శరం ధనుషి సన్ధాయ ముహూర్తేఽభిజితీశ్వరః

పూర్తిగా ఆయుధాలు ధరించి, రథంపై ఎక్కి, విల్లు, బాణాన్ని తీసుకుని, బాణాన్ని విల్లులో పెట్టి, క్షణంలోనే విజయానికి అధిపతి సిద్ధమయ్యాడు.

దదాహ తేన దుర్భేద్యా హరోఽథ త్రిపురో నృప। దివి దున్దుభయో నేదుర్విమానశతసఙ్కులాః

ఆ బాణంతో, ఓ రాజా, హరుడు ఆ దుర్భేద్యమైన మూడు పురాలను కాల్చేశాడు. ఆకాశంలో డుండుభి మేళాలు మోగాయి, వాహనాలతో ఆకాశం నిండిపోయింది.

దేవర్షిపితృసిద్ధేశా జయేతి కుసుమోత్కరైః। అవాకిరన్జగుర్హృష్టా ననృతుశ్చాప్సరోగణాః

దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, సిద్ధులు—all హర్షంతో పుష్పాలు వర్షించారు, విజయమని నినదించారు; అప్సరసలు ఆనందంతో నాట్యం చేశారు.

ఏవం దగ్ధ్వా పురస్తిస్రో భగవాన్పురహా నృప। బ్రహ్మాదిభిః స్తూయమానః స్వం ధామ ప్రత్యపద్యత

ఇలా మూడు పురాలను కాల్చిన అనంతరం, పురహరుడు, బ్రహ్మాదులు స్తుతించగా, తన స్వస్థలానికి తిరిగి వెళ్ళాడు.

ఏవం విధాన్యస్య హరేః స్వమాయయా విడమ్బమానస్య నృలోకమాత్మనః। వీర్యాణి గీతాన్యృషిభిర్జగద్గురోర్లోకం పునానాన్యపరం వదామి కిమ్

ఇలా, హరిలోకంలో, తన మాయతో మానవుల్లా ఆడుతూ, ఆయన చేసిన మహిమలను ఋషులు పాడుతుంటారు. ఇవి లోకాన్ని పవిత్రం చేస్తాయి—ఇంకా ఏమి చెప్పగలను?

సూత ఉవాచ । ఆనర్తాన్ స ఉపవ్రజ్య స్వృద్ధాఞ్జనపదాన్ స్వకాన్ । దధ్మౌ దరవరం తేషాం విషాదం శమయన్నివ

సూతుడు చెప్పాడు: ఆ నార్త దేశాలను, తన సొంత సంపన్న ప్రాంతాలను చేరి, ఆయన గొప్ప శంఖాన్ని ఊదాడు, అది అక్కడి ప్రజల దుఃఖాన్ని పోగొట్టినట్టు అనిపించింది.

స ఉచ్చకాశే ధవలోదరో దరోఽపి ఉరుక్రమస్య అధరశోణ శోణిమా । దాధ్మాయమానః కరకఞ్జసమ్పుటే యథాబ్జఖణ్డే కలహంస ఉత్స్వనః

ఆ శంఖం తెల్లటి పొట్టతో, మధురమైన ధ్వనితో, మహాబలుడు తన రక్తవర్ణపు దిగువ పెదవితో ఊదినప్పుడు, పద్మపు ఆకుల మధ్య హంస అరుపులా వినిపించింది.

తముపశ్రుత్య నినదం జగద్‍భయభయావహమ్ । ప్రత్యుద్యయుః ప్రజాః సర్వా భర్తృదర్శనలాలసాః

ఆ శంఖధ్వని వినగానే, భయాన్ని తొలగించే ఆ నాదాన్ని విని, తమ ప్రభువును చూడాలని ఆశతో అన్ని ప్రజలు బయటకు వచ్చారు.

తత్రోపనీతబలయో రవేర్దీపమివాదృతాః । ఆత్మారామం పూర్ణకామం నిజలాభేన నిత్యదా

అక్కడ చేరిన వారు, తమ బలాన్ని పునరుద్ధరించుకుని, చీకటిలో దీపాన్ని గౌరవించినట్టు ఆయనను గౌరవించారు; ఆయన సన్నిధిలో ఎప్పుడూ తృప్తిగా, సంపూర్ణంగా ఉండేవారు.

ప్రీత్యుత్ఫుల్లముఖాః ప్రోచుః హర్షగద్‍గదయా గిరా । పితరం సర్వసుహృదం అవితారం ఇవార్భకాః

ఆనందంతో వికసించిన ముఖాలతో, ఆనందంతో గొంతు కదిలిపోతూ, వారు తమ తండ్రిని, రక్షకుడిని, మిత్రుడిని పిలిచే పిల్లలవలె మాట్లాడారు.

నతాః స్మ తే నాథ సదాఙ్‌ఘ్రిపఙ్‌కజం విరిఞ్చవైరిఞ్చ్య సురేన్ద్ర వన్దితమ్ । పరాయణం క్షేమమిహేచ్ఛతాం పరం న యత్ర కాలః ప్రభవేత్పరః ప్రభుః

ప్రభూ! మీ పాదపద్మాలకు ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాం. బ్రహ్మ, శివుడు, ఇంద్రుడు కూడా పూజించే ఆ పాదాలు. మేము శ్రేయస్సు కోరే వారికి మీరు పరమాశ్రయం. అక్కడ కాలమహాశక్తి కూడా ప్రభావం చూపదు.

భవాయ నస్త్వం భవ విశ్వభావన త్వమేవ మాతాథ సుహృత్పతిః పితా । త్వం సద్‍గురుర్నః పరమం చ దైవతం యస్యానువృత్త్యా కృతినో బభూవిమ

మా మంగళానికి మీరు సృష్టికర్త, పోషకుడు, రక్షకుడు. మీరు మా తల్లి, మిత్రుడు, ప్రభువు, తండ్రి. మీరు మా నిజమైన గురువు, పరమదైవం. మిమ్మల్ని అనుసరించడంవల్ల మేము సఫలమైనవాళ్లమయ్యాం.

అహో సనాథా భవతా స్మ యద్వయం త్రైవిష్టపానామపి దూరదర్శనమ్ । ప్రేమస్మిత స్నిగ్ధ నిరీక్షణాననం పశ్యేమ రూపం తవ సర్వసౌభగమ్

అయ్యో! మీరు ఉండటం వల్ల మేము నిజంగా అదృష్టవంతులం. ఎందుకంటే స్వర్గదేవతలు కూడా అరుదుగా చూసే మీ ప్రేమతో చిరునవ్వులు, మృదువైన చూపులతో కూడిన ముఖాన్ని, సంపూర్ణ మంగళకరమైన రూపాన్ని మేము చూస్తున్నాం.

యర్హ్యమ్బుజాక్షాపససార భో భవాన్ కురూన్ మధూన్ వాథ సుహృద్ దిదృక్షయా । తత్రాబ్దకోటిప్రతిమః క్షణో భవేద్ రవిం వినాక్ష్ణోరివ నస్తవాచ్యుత

కమలనేత్రుడా! మీరు కురువుల దగ్గరకి, మధువుల దగ్గరకి మిత్రులను చూడాలని వెళ్ళినప్పుడు, ఒక్క క్షణం కూడా కోటి సంవత్సరాల్లా అనిపించింది. సూర్యుడు లేని కళ్లలా మేము ఉండిపోయాం, అచ్యుతా!

ఇతి చోదీరితా వాచః ప్రజానాం భక్తవత్సలః । శృణ్వానోఽనుగ్రహం దృష్ట్యా వితన్వన్ ప్రావిశత్పురమ్

ఇలా ప్రజలు మాట్లాడిన మాటలు వినుతూ, భక్తులకు ఎప్పుడూ అనుగ్రహంగా ఉండే ప్రభువు, కరుణ చూపుతూ, నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.

మధుభోజదశార్హార్హ కుకురాన్ధక వృష్ణిభిః । ఆత్మతుల్య బలైర్గుప్తాం నాగైర్భోగవతీమివ

మధు, భోజ, దశార్హ, అర్హ, కుకుర, అంధక, వృష్ణి వంశస్థులు — వీరందరూ తనకు సమానమైన బలంతో నగరాన్ని కాపాడుతూ, ఆ పట్టణాన్ని పాములు భోగవతిని ఎలా రక్షిస్తాయో అలా భద్రంగా ఉంచారు.

సర్వర్తు సర్వవిభవ పుణ్యవృక్షలతాశ్రమైః । ఉద్యానోపవనారామైః వృత పద్మాకర శ్రియమ్

ప్రతి ఋతువులోను, సంపదతో, పవిత్రమైన వృక్షాలు, తాడులు, ఆశ్రమాలు, ఉద్యానవనాలు, తోటలు, పద్మసరోవరాలు చుట్టూ ఉండటంతో ఆ నగరం మహా వైభవంగా మెరిసిపోయింది.

గోపురద్వారమార్గేషు కృతకౌతుక తోరణామ్ । చిత్రధ్వజపతాకాగ్రైః అన్తః ప్రతిహతాతపామ్

గోపుర ద్వారాలు, వీధులు, మార్గాల్లో అందంగా అలంకరించిన పందిళ్లు కట్టారు; రంగురంగుల జెండాలు, పట్టాకలతో అలంకరించి, లోపల ఎండ తాకకుండా చల్లగా ఉంచారు.

సమ్మార్జిత మహామార్గ రథ్యాపణక చత్వరామ్ । సిక్తాం గన్ధజలైరుప్తాం ఫలపుష్పాక్షతాఙ్‌కురైః

మహా వీధులు, రథబీదులు, మార్కెట్లు, చౌరస్తాలు అన్నీ బాగా ఊడిపట్టి, సుగంధ జలంతో చల్లిపోసి, పండ్లు, పువ్వులు, ధాన్యాలతో అలంకరించారు.

ద్వారి ద్వారి గృహాణాం చ దధ్యక్షత ఫలేక్షుభిః । అలఙ్‌కృతాం పూర్ణకుమ్భైః బలిభిః ధూపదీపకైః

ప్రతి ఇంటి తలుపు దగ్గర పెరుగు, అక్షతలు, పండ్లు, చెరకు తోట్లతో అలంకరించి, పూర్ణకుంభాలు, బలిపదార్థాలు, ధూప దీపాలతో శోభాయమానంగా చేశారు.

నిశమ్య ప్రేష్ఠమాయాన్తం వసుదేవో మహామనాః । అక్రూరశ్చోగ్రసేనశ్చ రామశ్చాద్‍భుతవిక్రమః

తమ ప్రియమైనవాడు వస్తున్నాడని విని, మహాత్ముడైన వసుదేవుడు, అక్రూరుడు, ఉగ్రసేనుడు, అద్భుత పరాక్రమశాలి రాముడు — వీరందరూ

ప్రద్యుమ్నః చారుదేష్ణశ్చ సామ్బో జామ్బవతీసుతః । ప్రహర్షవేగ ఉచ్ఛశిత శయనాసన భోజనాః

ప్రద్యుమ్నుడు, చారుదేశ్నుడు, జాంబవతీ కుమారుడు సామ్బుడు — వీరందరూ ఆనందోత్సాహంతో తమ పడకలు, ఆసనాలు, భోజనాలన్నీ వదిలేసి లేచారు.