శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఇత్థం భావేన కథితో భగవాన్ భగవత్తమః । న ఇత్థం భావేన హి పరం ద్రష్టుం అర్హన్తి సూరయః

ఇలా భక్తితో భగవంతుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అలాంటి భావం లేకుండా, ఎంత జ్ఞానులు అయినా ఆయనను చూడలేరు.

నాస్య కర్మణి జన్మాదౌ పరస్య అనువిధీయతే । కర్తృత్వప్రతిషేధార్థం మాయయారోపితం హి తత్

భగవంతుని కర్మలు, జన్మ మొదలైనవి ఇతరులకు వర్తించే నియమాలకు లోబడి ఉండవు. అవన్నీ మాయ వల్ల ఆయనపై ఆరూపితమైనవే, కర్తృత్వాన్ని ఖండించడానికే అలా చెప్పబడతాయి.

అయం తు బ్రహ్మణః కల్పః సవికల్ప ఉదాహృతః । విధిః సాధారణో యత్ర సర్గాః ప్రాకృతవైకృతాః

ఇది బ్రహ్మదేవుని కాలపరిమితిగా పిలవబడుతుంది. ఇందులో సృష్టి ప్రక్రియ సాధారణంగా జరుగుతుంది, ఇందులో మొదటి సృష్టి, తరువాతి సృష్టి రెండూ ఉంటాయి.

పరిమాణం చ కాలస్య కల్పలక్షణ విగ్రహమ్ । యథా పురస్తాద్ వ్యాఖ్యాస్యే పాద్మం కల్పమథో శ్రృణు

కాల పరిమాణం, కల్ప లక్షణాన్ని నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. మునుపు చెప్పినట్లే పద్మ కల్పాన్ని కూడా వివరించబోతున్నాను. ఇప్పుడు వినండి.

శౌనక ఉవాచ । యదాహ నో భవాన్ సూత క్షత్తా భాగవతోత్తమః । చచార తీర్థాని భువః త్యక్త్వా బంధూన్ సు-దుస్త్యజాన్

శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: సూతా! నీవు మాకు చెప్పినట్లు, భక్తుల్లో గొప్పవాడైన విదురుడు, విడిచిపెట్టలేని బంధువులను వదిలిపెట్టి, భూమిపై పవిత్రక్షేత్రాలను సందర్శించడానికి బయలుదేరాడు.

క్షత్తుః కౌశారవేః తస్య సంవాదోఽధ్యాత్మసంశ్రితః । యద్వా స భగవాన్ తస్మై పృష్టః తత్త్వం ఉవాచ హ

విదురుడు, వ్యాసుని కుమారుడు, కౌశారవుడితో ఆధ్యాత్మిక విషయాలపై సంభాషించాడు. లేదా, ఆ మహాత్ముడు అడిగిన ప్రశ్నలకు నిజాన్ని వివరంగా చెప్పాడు.

బ్రూహి నః తద్ ఇదం సౌమ్య విదురస్య విచేష్టితమ్ । బన్ధుత్యాగ నిమిత్తం చ యథైవ ఆగతవాన్ పునః

సౌమ్యుడా! విదురుడు ఏం చేశాడో, ఎందుకు తన బంధువులను వదిలేశాడో, మళ్లీ ఎలా తిరిగి వచ్చాడో మాకు వివరంగా చెప్పు.

సూత ఉవాచ । రాజ్ఞా పరీక్షితా పృష్టో యద్ అవోచత్ మహామునిః । తద్వోఽభిధాస్యే శ్రృణుత రాజ్ఞః ప్రశ్నానుసారతః

సూతుడు ఇలా అన్నాడు: రాజు పరిచ్ఛితుడు అడిగినప్పుడు ఆ మహర్షి ఏమి సమాధానం ఇచ్చారో, ఇప్పుడు నేను మీకు చెబుతాను. రాజు అడిగిన ప్రశ్నలకనుగుణంగా వినండి.

రాజోవాచ। కస్మిన్కర్మణి దేవస్య మయోఽహన్జగదీశితుః। యథా చోపచితా కీర్తిః కృష్ణేనానేన కథ్యతామ్

రాజు ఇలా అడిగాడు: జగత్తుకు అధిపతియైన దేవుడు, నా స్వరూపుడైన ఆయన చేసిన ఏ కార్యంలో కృష్ణుని ద్వారా ఆయన కీర్తి పెరిగింది? దయచేసి అది వివరంగా చెప్పు.

శ్రీనారద ఉవాచ। నిర్జితా అసురా దేవైర్యుధ్యనేనోపబృంహితైః। మాయినాం పరమాచార్యం మయం శరణమాయయుః

శ్రీనారదుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలు యుద్ధంలో అసురులను ఓడించినప్పుడు, వారు కృష్ణుని సహాయంతో బలపడగా, అసురులు మాయాజాలంలో నిపుణుడైన మయుని ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.

స నిర్మాయ పురస్తిస్రో హైమీరౌప్యాయసీర్విభుః। దుర్లక్ష్యాపాయసంయోగా దుర్వితర్క్యపరిచ్ఛదాః

ఆ మహాశక్తివంతుడు మయుడు బంగారం, వెండి, ఇనుపంతో మూడు పురాలను నిర్మించాడు. అవి కనిపించనంత రహస్యంగా, ఊహించలేని రక్షణలతో, కలిసిపోయి ఉండేవి.

తాభిస్తేఽసురసేనాన్యో లోకాంస్త్రీన్సేశ్వరాన్నృప। స్మరన్తో నాశయాం చక్రుః పూర్వవైరమలక్షితాః

ఆ పురాలతో, అసురసేనలు తమ అధిపతులతో కలిసి, పూర్వ వైరం గుర్తు చేసుకుంటూ, మూడు లోకాలను నాశనం చేయడం ప్రారంభించాయి, ఓ రాజా!

తతస్తే సేశ్వరా లోకా ఉపాసాద్యేశ్వరం నతాః। త్రాహి నస్తావకాన్దేవ వినష్టాంస్త్రిపురాలయైః

అప్పుడు లోకాల అధిపతులు, తమ తమ ఇశ్వరులతో కలిసి, ప్రభువును ఆశ్రయించి, నమస్కరించి ఇలా ప్రార్థించారు: దేవా! త్రిపురవాసుల చేత మేము నాశనమవుతున్నాము, మమ్మల్ని రక్షించు.

అథానుగృహ్య భగవాన్మా భైష్టేతి సురాన్విభుః। శరం ధనుషి సన్ధాయ పురేష్వస్త్రం వ్యముఞ్చత

ఆ తర్వాత భగవంతుడు దేవతలపై కరుణ చూపి, "భయపడకండి" అని చెప్పి, తన విల్లులో బాణాన్ని పెట్టి, ఆ పురాలపై ఆయుధాన్ని వదిలాడు.

తతోఽగ్నివర్ణా ఇషవ ఉత్పేతుః సూర్యమణ్డలాత్। యథా మయూఖసన్దోహా నాదృశ్యన్త పురో యతః

అప్పుడా బాణాలు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, సూర్య మండలంనుంచి వెలువడి, కాంతిరశ్ముల్లా పురాలవైపు వచ్చాయి. అవి పురాలకు చేరేలోపు ఎవరికీ కనిపించలేదు.

తైః స్పృష్టా వ్యసవః సర్వే నిపేతుః స్మ పురౌకసః। తానానీయ మహాయోగీ మయః కూపరసేఽక్షిపత్

ఆ బాణాల దెబ్బతో పురాలవాసులందరూ ప్రాణాలు కోల్పోయి పడిపోయారు. ఆ మహాయోగి మయుడు వారిని సమీకరించి, అమృతపు బావిలో వేసాడు.

సిద్ధామృతరసస్పృష్టా వజ్రసారా మహౌజసః। ఉత్తస్థుర్మేఘదలనా వైద్యుతా ఇవ వహ్నయః

అమృతరసం తాకడంతో, వారు వజ్రంలా బలంగా, అపారశక్తితో, మేఘాలను చీల్చుకుంటూ మెరుపుల్లా పైకి లేచారు.

విలోక్య భగ్నసఙ్కల్పం విమనస్కం వృషధ్వజమ్। తదాయం భగవాన్విష్ణుస్తత్రోపాయమకల్పయత్

తన సంకల్పం విఫలమై, వృషధ్వజుడు మనసు చల్లార్చుకున్నట్లు చూసి, అక్కడ భగవంతుడు విష్ణువు మరో మార్గాన్ని ఆలోచించాడు.

వత్సశ్చాసీత్తదా బ్రహ్మా స్వయం విష్ణురయం హి గౌః। ప్రవిశ్య త్రిపురం కాలే రసకూపామృతం పపౌ

ఆ సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు దూడగా, విష్ణువు గోవుగా మారి, సరైన సమయంలో త్రిపురలోకి వెళ్లి, బావిలోని అమృతాన్ని తాగాడు.

తేఽసురా హ్యపి పశ్యన్తో న న్యషేధన్విమోహితాః। తద్విజ్ఞాయ మహాయోగీ రసపాలానిదం జగౌ

అసురులు ఇది చూస్తూ ఉన్నా, మాయలో పడిపోయి ఆపలేదు. అది గ్రహించిన మహాయోగి మయుడు, అమృతాన్ని కాపాడుతున్నవారితో ఇలా అన్నాడు.

స్మయన్విశోకః శోకార్తాన్స్మరన్దైవగతిం చ తామ్। దేవోఽసురో నరోఽన్యో వా నేశ్వరోఽస్తీహ కశ్చన

ఆనందంగా, విచారం లేకుండా, బాధపడుతున్నవారిని గుర్తు చేసుకుంటూ, విధి ఎలా నడుస్తుందో తలచుకుంటూ, దేవుడు, రాక్షసుడు, మనిషి లేదా ఇంకెవరైనా—ఇక్కడ ఎవరికీ స్వతంత్రత లేదు అని తెలుసు.

ఆత్మనోఽన్యస్య వా దిష్టం దైవేనాపోహితుం ద్వయోః। అథాసౌ శక్తిభిః స్వాభిః శమ్భోః ప్రాధానికం వ్యధాత్

తనకు లేదా మరొకరికి విధించిన దాన్ని ఎవ్వరూ తప్పించుకోలేరు; ఎందుకంటే అది విధి నిర్ణయం. అప్పుడు తన శక్తులతో, శివుని ప్రధాన కార్యాన్ని ఆయన చేసాడు.

ధర్మజ్ఞానవిరక్త్యృద్ధి తపోవిద్యాక్రియాదిభిః। రథం సూతం ధ్వజం వాహాన్ధనుర్వర్మశరాది యత్

ధర్మం, జ్ఞానం, విరక్తి, ఐశ్వర్యం, తపస్సు, విద్య, క్రియలు—ఇవి అన్నింటి ద్వారా ఆయన రథం, రథసారథి, జెండా, గుర్రాలు, విల్లు, కవచం, బాణాలు మొదలైనవన్నీ ప్రकटించాడు.

సన్నద్ధో రథమాస్థాయ శరం ధనురుపాదదే। శరం ధనుషి సన్ధాయ ముహూర్తేఽభిజితీశ్వరః

పూర్తిగా ఆయుధాలు ధరించి, రథంపై ఎక్కి, విల్లు, బాణాన్ని తీసుకుని, బాణాన్ని విల్లులో పెట్టి, క్షణంలోనే విజయానికి అధిపతి సిద్ధమయ్యాడు.

దదాహ తేన దుర్భేద్యా హరోఽథ త్రిపురో నృప। దివి దున్దుభయో నేదుర్విమానశతసఙ్కులాః

ఆ బాణంతో, ఓ రాజా, హరుడు ఆ దుర్భేద్యమైన మూడు పురాలను కాల్చేశాడు. ఆకాశంలో డుండుభి మేళాలు మోగాయి, వాహనాలతో ఆకాశం నిండిపోయింది.

దేవర్షిపితృసిద్ధేశా జయేతి కుసుమోత్కరైః। అవాకిరన్జగుర్హృష్టా ననృతుశ్చాప్సరోగణాః

దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, సిద్ధులు—all హర్షంతో పుష్పాలు వర్షించారు, విజయమని నినదించారు; అప్సరసలు ఆనందంతో నాట్యం చేశారు.

ఏవం దగ్ధ్వా పురస్తిస్రో భగవాన్పురహా నృప। బ్రహ్మాదిభిః స్తూయమానః స్వం ధామ ప్రత్యపద్యత

ఇలా మూడు పురాలను కాల్చిన అనంతరం, పురహరుడు, బ్రహ్మాదులు స్తుతించగా, తన స్వస్థలానికి తిరిగి వెళ్ళాడు.

ఏవం విధాన్యస్య హరేః స్వమాయయా విడమ్బమానస్య నృలోకమాత్మనః। వీర్యాణి గీతాన్యృషిభిర్జగద్గురోర్లోకం పునానాన్యపరం వదామి కిమ్

ఇలా, హరిలోకంలో, తన మాయతో మానవుల్లా ఆడుతూ, ఆయన చేసిన మహిమలను ఋషులు పాడుతుంటారు. ఇవి లోకాన్ని పవిత్రం చేస్తాయి—ఇంకా ఏమి చెప్పగలను?

సూత ఉవాచ । ఆనర్తాన్ స ఉపవ్రజ్య స్వృద్ధాఞ్జనపదాన్ స్వకాన్ । దధ్మౌ దరవరం తేషాం విషాదం శమయన్నివ

సూతుడు చెప్పాడు: ఆ నార్త దేశాలను, తన సొంత సంపన్న ప్రాంతాలను చేరి, ఆయన గొప్ప శంఖాన్ని ఊదాడు, అది అక్కడి ప్రజల దుఃఖాన్ని పోగొట్టినట్టు అనిపించింది.