శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఏతాః పరం స్త్రీత్వమపాస్తపేశలం నిరస్తశౌచం బత సాధు కుర్వతే । యాసాం గృహాత్ పుష్కరలోచనః పతిః న జాతు అపైత్యాహృతిభిః హృది స్పృశన్

ఈ స్త్రీలు, తమ పరిమితులను, శుద్ధిని వదిలిపెట్టినా, నిజంగా గొప్ప స్త్రీత్వాన్ని పొందారు. ఎందుకంటే, పద్మనేత్రుడు అయిన వారి భర్త, ఎప్పుడూ వారి ఇళ్లను విడిచిపెట్టడు, తన సాన్నిధ్యంతో వారి హృదయాలను తాకుతూ ఉంటాడు.

(అనుష్టుప్) ఏవంవిధా గదన్తీనాం స గిరః పురయోషితామ్ । నిరీక్షణేన అభినన్దన్ సస్మితేన యయౌ హరిః

అలా నగర స్త్రీలు మాట్లాడుతుండగా, హరి చిరునవ్వుతో వారిని చూసి, వారి మాటలకు ఆనందంగా స్పందించి, తన దారిలో ముందుకు సాగిపోయాడు.

అజాతశత్రుః పృతనాం గోపీథాయ మధుద్విషః । పరేభ్యః శఙ్కితః స్నేహాత్ ప్రాయుఙ్క్త చతురఙ్‌గిణీమ్

అజాతశత్రువు, మధుద్వేషి అయిన భగవంతుణ్ని ఇతరుల నుండి రక్షించాలనే ప్రేమతో, తన నాలుగు విభాగాల సైన్యాన్ని ఆయనకు రక్షణగా ఏర్పాటుచేశాడు.

అథ దూరాగతాన్ శౌరిః కౌరవాన్ విరహాతురాన్ । సన్నివర్త్య దృఢం స్నిగ్ధాన్ ప్రాయాత్స్వనగరీం ప్రియైః

ఆ తరువాత, దూరం నుండి వచ్చిన, వేరుపాటు బాధతో ఉన్న కౌరవులను శౌరి ప్రేమతో ఓదార్చి, తన ప్రియులతో కలిసి తన నగరానికి బయలుదేరాడు.

కురుజాఙ్గలపాఞ్చాలాన్ శూరసేనాన్ సయామునాన్ । బ్రహ్మావర్తం కురుక్షేత్రం మత్స్యాన్ సారస్వతానథ

ఆయన కురు, జాంగల, పాంచాల, శూరసేన, యమునా తీర ప్రాంతాలు, బ్రహ్మావర్తం, కురుక్షేత్రం, మత్స్య, సారస్వత దేశాలను దాటి వెళ్లాడు.

మరుధన్వమతిక్రమ్య సౌవీరాభీరయోః పరాన్ । ఆనర్తాన్ భార్గవోపాగాత్ శ్రాన్తవాహో మనాగ్విభుః

మరుద్ధన్వ అనే ఎడారిని దాటి, సౌవీర, ఆభీర ప్రాంతాలకు వెళ్లి, భార్గవునితో కలిసి, కొంత అలసిపోయిన గుర్రాలతో, అనంతరం ఆనర్త దేశానికి చేరాడు.

తత్ర తత్ర హ తత్రత్యైః హరిః ప్రత్యుద్యతార్హణః । సాయం భేజే దిశం పశ్చాత్ గవిష్ఠో గాం గతస్తదా

ప్రతి చోటా, అక్కడి ప్రజలు హరిని ఘనంగా సత్కరించారు. సాయంత్రం అయ్యాక, ఆయన పడమర వైపు తిరిగి, పశువుల కోసం గోవుల దేశానికి వెళ్లాడు.

అనుజానీహి నౌ భూమన్ తవానుచరకిఙ్‌కరౌ । దర్శనం నౌ భగవత ఋషేరాసీదనుగ్రహాత్

భగవంతుడా, మేము నీ సేవకులం, అనుచరులం. మాకు వెళ్లడానికి అనుమతి ఇవ్వు. ఋషి అనుగ్రహంతో నీ దర్శనం కలిగింది.

( వసంతతిలకా ) వాణీ గుణానుకథనే శ్రవణౌ కథాయాం హస్తౌ చ కర్మసు మనస్తవ పాదయోర్నః । స్మృత్యాం శిరస్తవ నివాసజగత్ప్రణామే దృష్టిః సతాం దర్శనేఽస్తు భవత్తనూనామ్

మా మాటలు నీ గుణగానంలో, చెవులు నీ కథలు వినడంలో, చేతులు నీ సేవలో, మనస్సు నీ పాదాల దగ్గర ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం. మా తల నీ స్మరణలో నమస్కరించాలి, మా కళ్ళు నీ భక్తులను దర్శించాలి.

శ్రీశుక ఉవాచ । ( అనుష్టుప్ ) ఇత్థం సఙ్‌కీర్తితస్తాభ్యాం భగవాన్ గోకులేశ్వరః । దామ్నా చోలూఖలే బద్ధః ప్రహసన్నాహ గుహ్యకౌ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: వారిద్దరూ భగవంతుణ్ని స్తుతించగా, గోకులేశ్వరుడు, ఉలూఖలానికి బంధించబడి, చిరునవ్వుతో ఆ గుహ్యకులకు ఇలా పలికాడు.

శ్రీభగవానువాచ । జ్ఞాతం మమ పురైవైతద్ ఋషిణా కరుణాత్మనా । యత్ శ్రీమదాన్ధయోర్వాగ్భిః విభ్రంశోఽనుగ్రహః కృతః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ధనమందు మత్తుతో ఉన్నవారి మాటల వల్ల మీకు అపమానం కలిగిందని, దయామయుడు అయిన ఋషి ద్వారా నాకు ముందే తెలుసు. అందుకే నా అనుగ్రహం మీకు లభించింది.

సాధూనాం సమచిత్తానాం సుతరాం మత్కృతాత్మనామ్ । దర్శనాన్నో భవేద్‍బన్ధః పుంసోఽక్ష్ణోః సవితుర్యథా

సద్గుణాలు కలిగి, సమబుద్ధితో, నన్నే ధ్యానించే వారికి, నన్ను దర్శించడంలో ఎలాంటి బంధనం ఉండదు. అది మనుషులకు సూర్యుడిని చూడటంలా, హాని కలిగించదు.

తద్‍గచ్ఛతం మత్పరమౌ నలకూబర సాదనమ్ । సఞ్జాతో మయి భావో వాం ఈప్సితః పరమోఽభవః

ఇప్పుడు నలకూబరా, మీరు ఇద్దరూ మీ స్వస్థలానికి వెళ్లండి. మీరు కోరుకున్న పరమ భక్తి నా మీద మీ హృదయాల్లో కలిగింది.

శ్రీశుక ఉవాచ । ఇత్యుక్తౌ తౌ పరిక్రమ్య ప్రణమ్య చ పునః పునః । బద్ధోలూఖలమామన్త్ర్య జగ్మతుర్దిశముత్తరామ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, వారిద్దరూ ఆయన చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, పునఃపునః నమస్కరించి, బంధించిన ఉలూఖలానికి వీడ్కోలు చెప్పి, ఉత్తర దిశగా వెళ్లిపోయారు.

ఇత్థం భావేన కథితో భగవాన్ భగవత్తమః । న ఇత్థం భావేన హి పరం ద్రష్టుం అర్హన్తి సూరయః

ఇలా భక్తితో భగవంతుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అలాంటి భావం లేకుండా, ఎంత జ్ఞానులు అయినా ఆయనను చూడలేరు.

నాస్య కర్మణి జన్మాదౌ పరస్య అనువిధీయతే । కర్తృత్వప్రతిషేధార్థం మాయయారోపితం హి తత్

భగవంతుని కర్మలు, జన్మ మొదలైనవి ఇతరులకు వర్తించే నియమాలకు లోబడి ఉండవు. అవన్నీ మాయ వల్ల ఆయనపై ఆరూపితమైనవే, కర్తృత్వాన్ని ఖండించడానికే అలా చెప్పబడతాయి.

అయం తు బ్రహ్మణః కల్పః సవికల్ప ఉదాహృతః । విధిః సాధారణో యత్ర సర్గాః ప్రాకృతవైకృతాః

ఇది బ్రహ్మదేవుని కాలపరిమితిగా పిలవబడుతుంది. ఇందులో సృష్టి ప్రక్రియ సాధారణంగా జరుగుతుంది, ఇందులో మొదటి సృష్టి, తరువాతి సృష్టి రెండూ ఉంటాయి.

పరిమాణం చ కాలస్య కల్పలక్షణ విగ్రహమ్ । యథా పురస్తాద్ వ్యాఖ్యాస్యే పాద్మం కల్పమథో శ్రృణు

కాల పరిమాణం, కల్ప లక్షణాన్ని నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. మునుపు చెప్పినట్లే పద్మ కల్పాన్ని కూడా వివరించబోతున్నాను. ఇప్పుడు వినండి.

శౌనక ఉవాచ । యదాహ నో భవాన్ సూత క్షత్తా భాగవతోత్తమః । చచార తీర్థాని భువః త్యక్త్వా బంధూన్ సు-దుస్త్యజాన్

శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: సూతా! నీవు మాకు చెప్పినట్లు, భక్తుల్లో గొప్పవాడైన విదురుడు, విడిచిపెట్టలేని బంధువులను వదిలిపెట్టి, భూమిపై పవిత్రక్షేత్రాలను సందర్శించడానికి బయలుదేరాడు.

క్షత్తుః కౌశారవేః తస్య సంవాదోఽధ్యాత్మసంశ్రితః । యద్వా స భగవాన్ తస్మై పృష్టః తత్త్వం ఉవాచ హ

విదురుడు, వ్యాసుని కుమారుడు, కౌశారవుడితో ఆధ్యాత్మిక విషయాలపై సంభాషించాడు. లేదా, ఆ మహాత్ముడు అడిగిన ప్రశ్నలకు నిజాన్ని వివరంగా చెప్పాడు.

బ్రూహి నః తద్ ఇదం సౌమ్య విదురస్య విచేష్టితమ్ । బన్ధుత్యాగ నిమిత్తం చ యథైవ ఆగతవాన్ పునః

సౌమ్యుడా! విదురుడు ఏం చేశాడో, ఎందుకు తన బంధువులను వదిలేశాడో, మళ్లీ ఎలా తిరిగి వచ్చాడో మాకు వివరంగా చెప్పు.

సూత ఉవాచ । రాజ్ఞా పరీక్షితా పృష్టో యద్ అవోచత్ మహామునిః । తద్వోఽభిధాస్యే శ్రృణుత రాజ్ఞః ప్రశ్నానుసారతః

సూతుడు ఇలా అన్నాడు: రాజు పరిచ్ఛితుడు అడిగినప్పుడు ఆ మహర్షి ఏమి సమాధానం ఇచ్చారో, ఇప్పుడు నేను మీకు చెబుతాను. రాజు అడిగిన ప్రశ్నలకనుగుణంగా వినండి.

రాజోవాచ। కస్మిన్కర్మణి దేవస్య మయోఽహన్జగదీశితుః। యథా చోపచితా కీర్తిః కృష్ణేనానేన కథ్యతామ్

రాజు ఇలా అడిగాడు: జగత్తుకు అధిపతియైన దేవుడు, నా స్వరూపుడైన ఆయన చేసిన ఏ కార్యంలో కృష్ణుని ద్వారా ఆయన కీర్తి పెరిగింది? దయచేసి అది వివరంగా చెప్పు.

శ్రీనారద ఉవాచ। నిర్జితా అసురా దేవైర్యుధ్యనేనోపబృంహితైః। మాయినాం పరమాచార్యం మయం శరణమాయయుః

శ్రీనారదుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలు యుద్ధంలో అసురులను ఓడించినప్పుడు, వారు కృష్ణుని సహాయంతో బలపడగా, అసురులు మాయాజాలంలో నిపుణుడైన మయుని ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.

స నిర్మాయ పురస్తిస్రో హైమీరౌప్యాయసీర్విభుః। దుర్లక్ష్యాపాయసంయోగా దుర్వితర్క్యపరిచ్ఛదాః

ఆ మహాశక్తివంతుడు మయుడు బంగారం, వెండి, ఇనుపంతో మూడు పురాలను నిర్మించాడు. అవి కనిపించనంత రహస్యంగా, ఊహించలేని రక్షణలతో, కలిసిపోయి ఉండేవి.

తాభిస్తేఽసురసేనాన్యో లోకాంస్త్రీన్సేశ్వరాన్నృప। స్మరన్తో నాశయాం చక్రుః పూర్వవైరమలక్షితాః

ఆ పురాలతో, అసురసేనలు తమ అధిపతులతో కలిసి, పూర్వ వైరం గుర్తు చేసుకుంటూ, మూడు లోకాలను నాశనం చేయడం ప్రారంభించాయి, ఓ రాజా!

తతస్తే సేశ్వరా లోకా ఉపాసాద్యేశ్వరం నతాః। త్రాహి నస్తావకాన్దేవ వినష్టాంస్త్రిపురాలయైః

అప్పుడు లోకాల అధిపతులు, తమ తమ ఇశ్వరులతో కలిసి, ప్రభువును ఆశ్రయించి, నమస్కరించి ఇలా ప్రార్థించారు: దేవా! త్రిపురవాసుల చేత మేము నాశనమవుతున్నాము, మమ్మల్ని రక్షించు.

అథానుగృహ్య భగవాన్మా భైష్టేతి సురాన్విభుః। శరం ధనుషి సన్ధాయ పురేష్వస్త్రం వ్యముఞ్చత

ఆ తర్వాత భగవంతుడు దేవతలపై కరుణ చూపి, "భయపడకండి" అని చెప్పి, తన విల్లులో బాణాన్ని పెట్టి, ఆ పురాలపై ఆయుధాన్ని వదిలాడు.

తతోఽగ్నివర్ణా ఇషవ ఉత్పేతుః సూర్యమణ్డలాత్। యథా మయూఖసన్దోహా నాదృశ్యన్త పురో యతః

అప్పుడా బాణాలు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, సూర్య మండలంనుంచి వెలువడి, కాంతిరశ్ముల్లా పురాలవైపు వచ్చాయి. అవి పురాలకు చేరేలోపు ఎవరికీ కనిపించలేదు.