శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

చూతపల్లవవాసఃస్రఙ్‌ ముక్తాదామవిలమ్బిభిః । ఉపస్కృతం ప్రతిద్వారం అపాం కుమ్భైః సదీపకైః

ప్రతి ద్వారం వద్ద మామిడిపొదలతో చేసిన తాడులు, ముత్యాల హారాలు వేలాడుతూ, నీళ్ల కుంభాలు, దీపాలతో అలంకరించబడ్డాయి.

ప్రాకారైః గోపురాగారైః శాతకుమ్భపరిచ్ఛదైః । సర్వతోఽలఙ్‌కృతం శ్రీమద్ విమానశిఖరద్యుభిః

ఆ నగరం చుట్టూ ప్రాకారాలు, గోపురాలు, ఇళ్ళు బంగారు అలంకరణలతో మెరిసిపోతూ, భవనాల శిఖరాలు వెలిగిపోయాయి.

మృష్టచత్వరరథ్యాట్ట మార్గం చన్దనచర్చితమ్ । లాజాక్షతైః పుష్పఫలైః తణ్డులైర్బలిభిర్యుతమ్

చౌరస్తాలు, వీధులు, దారులు శుభ్రంగా ఉండి, చందనం రాసి, లాజలు, అక్షతలు, పూలు, పండ్లు, అన్నప్రసాదాలు ప్రతిచోటా సమర్పించబడ్డాయి.

ధ్రువాయ పథి దృష్టాయ తత్ర తత్ర పురస్త్రియః । సిద్ధార్థాక్షతదధ్యమ్బు దూర్వాపుష్పఫలాని చ

ధృవుడు ఆ మార్గంలో పోతుండగా, నగరంలోని స్త్రీలు వివిధ చోట్ల సిద్ధార్థం, అక్షతలు, పెరుగు, నీరు, దర్భ, పూలు, పండ్లతో మంగళద్రవ్యాలు తీసుకొచ్చారు.

ఉపజహ్రుః ప్రయుఞ్జానా వాత్సల్యాదాశిషః సతీః । శృణ్వన్ తద్వల్గుగీతాని ప్రావిశద్‍భవనం పితుః

అతడు తన తండ్రి భవనంలోకి ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు, సత్ప్రవర్తన కలిగిన మహిళలు ప్రేమతో ఆశీర్వాదాలు పలికారు. వారు చిన్నపిల్లల మధురమైన పాటలు ఆలకిస్తూ ఉండగా, అతడు లోపలికి వెళ్లాడు.

మహామణివ్రాతమయే స తస్మిన్ భవనోత్తమే । లాలితో నితరాం పిత్రా న్యవసద్ దివి దేవవత్

అద్భుతమైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ గొప్ప భవనంలో, అతడిని తండ్రి ఎంతో ప్రేమతో పోషించాడు. ఆకాశంలో దేవతలవలె అక్కడ నివసించాడు.

పయఃఫేననిభాః శయ్యా దాన్తా రుక్మపరిచ్ఛదాః । ఆసనాని మహార్హాణి యత్ర రౌక్మా ఉపస్కరాః

అక్కడ పడకలు పాలనురుతో పోలిన తెల్లదనంతో, బంగారు అలంకరణలతో మెరిసిపోయేవి. కూర్చోవడానికి ఉన్నవి ఎంతో విలువైనవి, మిగతా వస్తువులన్నీ బంగారుతో తయారయ్యేవి.

యత్ర స్ఫటికకుడ్యేషు మహామారకతేషు చ । మణిప్రదీపా ఆభాన్తి లలనారత్‍నసంయుతాః

ఆ భవనంలో స్ఫటికపు గోడలపై, పెద్ద ఎమరల్డ్ రాళ్లపై, ఆభరణాల రత్నాలతో అలంకరించిన దీపాలు మెరిసిపోతుండేవి.

ఉద్యానాని చ రమ్యాణి విచిత్రైరమరద్రుమైః । కూజద్విహఙ్‌గమిథునైః గాయన్మత్తమధువ్రతైః

అక్కడ అద్భుతమైన దేవతా వృక్షాలతో కూడిన అందమైన తోటలు ఉండేవి. వాటిలో జంటగా ఉన్న పక్షులు కూస్తూ, మదమైన తేనెటీగలు పాటలు పాడుతూ ఉండేవి.

వాప్యో వైదూర్యసోపానాః పద్మోత్పలకుముద్వతీః । హంసకారణ్డవకులైః జుష్టాశ్చక్రాహ్వసారసైః

అక్కడ వజ్రకాంతి మెరుస్తున్న నీలం రాళ్ల మెట్లు గల చెరువులు, పద్మాలు, ఉత్పలాలు, కుముదాలు పుష్పించే నీటి మడులు ఉండేవి. వాటిలో హంసలు, కరడులు, చక్రవాక పక్షులు సంచరించేవి.

ఉత్తానపాదో రాజర్షిః ప్రభావం తనయస్య తమ్ । శ్రుత్వా దృష్ట్వాద్‍భుతతమం ప్రపేదే విస్మయం పరమ్

రాజర్షి ఉత్తానపాదుడు తన కుమారుని అద్భుతమైన మహిమను విని, చూసి, అతిశయమైన ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.

వీక్ష్యోఢవయసం తం చ ప్రకృతీనాం చ సమ్మతమ్ । అనురక్తప్రజం రాజా ధ్రువం చక్రే భువః పతిమ్

అతడు యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టినవాడని, ప్రజలకు ప్రీతిపాత్రుడని, మంత్రులకు కూడా ఇష్టుడని చూసి, రాజు ధ్రువుని భూమికి అధిపతిగా నియమించాడు.

ఆత్మానం చ ప్రవయసం ఆకలయ్య విశామ్పతిః । వనం విరక్తః ప్రాతిష్ఠద్ విమృశన్నాత్మనో గతిమ్

తన వయస్సు ముదిరిందని గ్రహించిన రాజు, ప్రపంచ విషయాల్లో ఆసక్తి లేకుండా, తన ఆత్మగతిని ఆలోచిస్తూ, అరణ్యంలోకి వెళ్లిపోయాడు.

శౌనక ఉవాచ । (వంశస్థ) హత్వా స్వరిక్థస్పృధ ఆతతాయినో యుధిష్ఠిరో ధర్మభృతాం వరిష్ఠః । సహానుజైః ప్రత్యవరుద్ధభోజనః కథం ప్రవృత్తః కిమకారషీత్తతః

శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ ధర్మవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, యుదిష్ఠిరుడు తన రాజ్యాన్ని, ధనాన్ని కోరిన శత్రువులను యుద్ధంలో సంహరించిన తరువాత, తన సోదరులతో కలిసి భోజనం నిశ్చింతగా చేసుకుంటూ, తరువాత ఏమి చేసాడు? అతడు ఎలా ప్రవర్తించాడు?

సూత ఉవాచ । వంశం కురోర్వంశదవాగ్నినిర్హృతం సంరోహయిత్వా భవభావనో హరిః । నివేశయిత్వా నిజరాజ్య ఈశ్వరో యుధిష్ఠిరం ప్రీతమనా బభూవ హ

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: లోకాన్ని సృష్టించే హరి, తన సంతానుల చేత తగులబడి నశించిన కురు వంశాన్ని తిరిగి స్థాపించాడు. యుదిష్ఠిరుడిని తన రాజ్యంలో స్థిరపరిచి, హరిదేవుడు హర్షంతో నిండిపోయాడు.

నిశమ్య భీష్మోక్తమథాచ్యుతోక్తం ప్రవృత్త విజ్ఞాన విధూత విభ్రమః । శశాస గామిన్ద్ర ఇవాజితాశ్రయః పరిధ్యుపాన్తాం అనుజానువర్తితః

భీష్ముడు చెప్పిన మాటలు, అచ్యుతుడు చెప్పిన ఉపదేశాలు విని, నిజమైన జ్ఞానంతో సందేహాలు తొలగిపోయిన యుదిష్ఠిరుడు, తన సోదరుల సహాయంతో, అజేయుడైన ఇంద్రునిలా భూమిని పాలించాడు.

(అనుష్టుప్) కామం వవర్ష పర్జన్యః సర్వకామదుఘా మహీ । సిషిచుః స్మ వ్రజాన్ గావః పయసోధస్వతీర్ముదా

ఆ కాలంలో మేఘాలు కావలసినంత వర్షం కురిపించేవి. భూమి కావలసిన ఫలితాలన్నీ ఇచ్చేది. ఆవులు ఆనందంగా పాలు పొంగిపొర్లేలా గ్రామాలను నింపేవి.

నద్యః సముద్రా గిరయః సవనస్పతివీరుధః । ఫలన్త్యోషధయః సర్వాః కామం అన్వృతు తస్య వై

నదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు, అడవులు, మొక్కలు అన్నీ — అన్ని ఔషధాలు — యుదిష్ఠిరునికి కావలసిన ఫలితాలను ప్రసాదించేవి.

నాధయో వ్యాధయః క్లేశా దైవభూతాత్మహేతవః । అజాతశత్రౌ అవభవన్ జన్తూనాం రాజ్ఞి కర్హిచిత్

అజాతశత్రువు అయిన రాజు పాలనలో, దైవం వల్ల, ఇతరుల వల్ల, లేదా తన వల్ల కలిగే బాధలు, వ్యాధులు, కష్టాలు ప్రజలకు ఎప్పుడూ కలగలేదు.

ఉషిత్వా హాస్తినపురే మాసాన్ కతిపయాన్ హరిః । సుహృదాం చ విశోకాయ స్వసుశ్చ ప్రియకామ్యయా

హరి కొంతకాలం హస్తినపురంలో నివసించి, స్నేహితులకు సంతోషాన్ని, తన ప్రియ సోదరికి ఆనందాన్ని కలిగించాడు.

ఆమంత్ర్య చాభ్యనుజ్ఞాతః పరిష్వజ్యాభివాద్య తమ్ । ఆరురోహ రథం కైశ్చిత్ పరిష్వక్తోఽభివాదితః

వీడ్కోలు చెప్పి, అనుమతి పొంది, వారిని ఆలింగనం చేసి, నమస్కరించి, కొందరితో ముచ్చటిస్తూ, గౌరవం పొందుతూ తన రథంపై ఎక్కాడు.

సుభద్రా ద్రౌపదీ కున్తీ విరాటతనయా తథా । గాన్ధారీ ధృతరాష్ట్రశ్చ యుయుత్సుః గౌతమో యమౌ

అక్కడ సుభద్రా, ద్రౌపదీ, కుంతీ, విరాటుని కుమార్తె, గాంధారి, ధృతరాష్ట్రుడు, యుయుత్సు, కృపాచార్యుడు, నకులుడు, సహదేవుడు హాజరయ్యారు.

వృకోదరశ్చ ధౌమ్యశ్చ స్త్రియో మత్స్యసుతాదయః । న సేహిరే విముహ్యన్తో విరహం శార్ఙ్గధన్వనః

వృకోదరుడు, ధౌమ్యుడు, మత్స్యుని కుమార్తె మొదలైన స్త్రీలు — వీరంతా మోహమై, శారంగధన్వుడు దూరమవుతున్న బాధను తట్టుకోలేకపోయారు.

సత్సఙ్గాత్ ముక్తదుఃసఙ్గో హాతుం నోత్సహతే బుధః । కీర్త్యమానం యశో యస్య సకృత్ ఆకర్ణ్య రోచనమ్

మంచి వారి సాంగత్యంతో చెడు స్నేహితులను వదిలిపెట్టిన జ్ఞాని, ఒకసారి ఆయన గొప్ప పేరు వినగానే, ఆ సాంగత్యాన్ని విడిచిపెట్టలేడు.

తస్మిన్ న్యస్తధియః పార్థాః సహేరన్ విరహం కథమ్ । దర్శనస్పర్శసంలాప శయనాసన భోజనైః

పార్థులు తమ మనసంతా ఆయనలోనే పెట్టినప్పుడు, ఆయనతో కలిసి చూసి, తాకి, మాట్లాడి, పడుకుని, కూర్చుని, భోజనం చేసిన తర్వాత, ఆయన దూరమవడాన్ని ఎలా తట్టుకోగలరు?

సర్వే తేఽనిమిషైః అక్షైః తం అను ద్రుతచేతసః । వీక్షన్తః స్నేహసమ్బద్ధా విచేలుస్తత్ర తత్ర హ

వారందరూ ప్రేమతో బంధించబడి, మనసు ఆయన వెంట పరుగెత్తుతూ, కన్నులు మిటకలకుండా ఆయనను చూస్తూ, అక్కడక్కడ తిరిగారు.

న్యరున్ధన్ ఉద్‍గలత్ బాష్పం ఔత్కణ్ఠ్యాత్ దేవకీసుతే । నిర్యాత్యగారాత్ నోఽభద్రం ఇతి స్యాత్ బాన్ధవస్త్రియః

దేవకీ కుమారుని కోసం ఆతురతతో బంధువుల స్త్రీలు కన్నీళ్లు ఆపుకొని, ఆయన ఇల్లు విడిచిపోతున్నప్పుడు ఏదైనా అపశకునం జరగకూడదని కోరుకున్నారు.

మృదఙ్గశఙ్ఖభేర్యశ్చ వీణాపణవ గోముఖాః । ధున్ధుర్యానక ఘణ్టాద్యా నేదుః దున్దుభయస్తథా

మృదంగాలు, శంఖాలు, భేరీలు, వీణలు, పణవాలు, గోముఖాలు, ధుంధురులు, ఆనకాలు, గంటలు, దుందుభులు — ఇవన్నీ ఘనంగా మోగాయి.

ప్రాసాదశిఖరారూఢాః కురునార్యో దిదృక్షయా । వవృషుః కుసుమైః కృష్ణం ప్రేమవ్రీడాస్మితేక్షణాః

కురు వంశ స్త్రీలు కృష్ణుణ్ణి చూడాలని ప్రాసాదాల మీదకు ఎక్కి, ప్రేమతో, మర్యాదతో చిరునవ్వుతో ఆయనపై పూల వర్షం కురిపించారు.