శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తత్ర దున్దుభయో నేదుః దేవమానవ వాదితాః । శశంసుః సాధవో రాజ్ఞాం ఖాత్పేతుః పుష్పవృష్టయః

ఆ సమయంలో దేవతలు, మనుషులు మృదంగాలు మోగించారు. సద్గుణులు భీష్ముని స్తుతించారు. ఆకాశం నుంచి రాజుపై పుష్పవృష్టి పడింది.

తస్య నిర్హరణాదీని సమ్పరేతస్య భార్గవ । యుధిష్ఠిరః కారయిత్వా ముహూర్తం దుఃఖితోఽభవత్

భీష్ముడు పరమపదానికి వెళ్లిన తరువాత, యుదిష్ఠిరుడు, భృగువంశజుడైన తన తండ్రి కోసం అన్ని విధి విధానాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించాడు. అయినా కొంతకాలం అతను లోతైన దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.

తుష్టువుర్మునయో హృష్టాః కృష్ణం తత్ గుహ్యనామభిః । తతస్తే కృష్ణహృదయాః స్వాశ్రమాన్ప్రయయుః పునః

ఆ మునులు ఆనందంతో కృష్ణుని గుప్తనామాలతో స్తుతించారు. తర్వాత, కృష్ణుని భక్తితో నిండిన హృదయాలతో, వారు తమ ఆశ్రమాలకు తిరిగి వెళ్లారు.

తతో యుధిష్ఠిరో గత్వా సహకృష్ణో గజాహ్వయమ్ । పితరం సాన్త్వయామాస గాన్ధారీం చ తపస్వినీమ్

తరువాత యుదిష్ఠిరుడు, కృష్ణునితో కలిసి గజాహ్వయానికి వెళ్లి, తన తండ్రిని, తపస్సులో నిమగ్నమైన గాంధారిని ఓదార్చాడు.

పిత్రా చానుమతో రాజా వాసుదేవానుమోదితః । చకార రాజ్యం ధర్మేణ పితృపైతామహం విభుః

తండ్రి అనుమతితో, కృష్ణుడు సమ్మతితో, మహాబలుడు యుదిష్ఠిరుడు తన తండ్రి, తాతల నుండి వచ్చిన రాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా పాలించాడు.

పయః స్తనాభ్యాం సుస్రావ నేత్రజైః సలిలైః శివైః । తదాభిషిచ్యమానాభ్యాం వీర వీరసువో ముహుః

ఆ వీరుని తల్లి తన కుమారుడిని పలుమార్లు హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేస్తూ, ఆమె వక్షోజాల నుంచి పాలు, కన్నుల నుంచి మంగళకరమైన కన్నీళ్లు పారబోయాయి.

తాం శశంసుర్జనా రాజ్ఞీం దిష్ట్యా తే పుత్ర ఆర్తిహా । ప్రతిలబ్ధశ్చిరం నష్టో రక్షితా మణ్డలం భువః

ప్రజలు ఆ రాణిని చూచి ఇలా అన్నారు: 'మీ కుమారుడు, బాధలను తొలగించేవాడు, ఎంతో కాలం తర్వాత తిరిగి వచ్చాడు. ఇప్పుడు భూమిని రక్షిస్తాడు. ఇది మనందరి అదృష్టం.'

అభ్యర్చితస్త్వయా నూనం భగవాన్ ప్రణతార్తిహా । యదనుధ్యాయినో ధీరా మృత్యుం జిగ్యుః సుదుర్జయమ్

రాణీగారూ! మీరు భగవంతుడిని భక్తితో పూజించారని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. ఎందుకంటే, స్థిరమైన మనస్సుతో ఆయనను ధ్యానించే వారు, ఎంత దుర్లభమైన మరణాన్ని కూడా జయించగలుగుతారు.

లాల్యమానం జనైరేవం ధ్రువం సభ్రాతరం నృపః । ఆరోప్య కరిణీం హృష్టః స్తూయమానోఽవిశత్పురమ్

ఇలా ప్రజలు యుదిష్ఠిరుని, అతని సోదరులను ఎంతో ప్రేమగా ఆదరించారు. ఆనందంతో యుదిష్ఠిరుడు ఏనుగుపై ఎక్కి, అందరి స్తుతులతో నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.

తత్ర తత్రోపసఙ్‌కౢప్తైః లసన్ మకరతోరణైః । సవృన్దైః కదలీస్తమ్భైః పూగపోతైశ్చ తద్విధైః

ప్రతి ద్వారానా అందంగా అలంకరించిన మకరతొరణాలు, అరటి కాండలు, పుగిలకాయల గుళికలు శోభించాయి.

చూతపల్లవవాసఃస్రఙ్‌ ముక్తాదామవిలమ్బిభిః । ఉపస్కృతం ప్రతిద్వారం అపాం కుమ్భైః సదీపకైః

ప్రతి ద్వారం వద్ద మామిడిపొదలతో చేసిన తాడులు, ముత్యాల హారాలు వేలాడుతూ, నీళ్ల కుంభాలు, దీపాలతో అలంకరించబడ్డాయి.

ప్రాకారైః గోపురాగారైః శాతకుమ్భపరిచ్ఛదైః । సర్వతోఽలఙ్‌కృతం శ్రీమద్ విమానశిఖరద్యుభిః

ఆ నగరం చుట్టూ ప్రాకారాలు, గోపురాలు, ఇళ్ళు బంగారు అలంకరణలతో మెరిసిపోతూ, భవనాల శిఖరాలు వెలిగిపోయాయి.

మృష్టచత్వరరథ్యాట్ట మార్గం చన్దనచర్చితమ్ । లాజాక్షతైః పుష్పఫలైః తణ్డులైర్బలిభిర్యుతమ్

చౌరస్తాలు, వీధులు, దారులు శుభ్రంగా ఉండి, చందనం రాసి, లాజలు, అక్షతలు, పూలు, పండ్లు, అన్నప్రసాదాలు ప్రతిచోటా సమర్పించబడ్డాయి.

ధ్రువాయ పథి దృష్టాయ తత్ర తత్ర పురస్త్రియః । సిద్ధార్థాక్షతదధ్యమ్బు దూర్వాపుష్పఫలాని చ

ధృవుడు ఆ మార్గంలో పోతుండగా, నగరంలోని స్త్రీలు వివిధ చోట్ల సిద్ధార్థం, అక్షతలు, పెరుగు, నీరు, దర్భ, పూలు, పండ్లతో మంగళద్రవ్యాలు తీసుకొచ్చారు.

ఉపజహ్రుః ప్రయుఞ్జానా వాత్సల్యాదాశిషః సతీః । శృణ్వన్ తద్వల్గుగీతాని ప్రావిశద్‍భవనం పితుః

అతడు తన తండ్రి భవనంలోకి ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు, సత్ప్రవర్తన కలిగిన మహిళలు ప్రేమతో ఆశీర్వాదాలు పలికారు. వారు చిన్నపిల్లల మధురమైన పాటలు ఆలకిస్తూ ఉండగా, అతడు లోపలికి వెళ్లాడు.

మహామణివ్రాతమయే స తస్మిన్ భవనోత్తమే । లాలితో నితరాం పిత్రా న్యవసద్ దివి దేవవత్

అద్భుతమైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ గొప్ప భవనంలో, అతడిని తండ్రి ఎంతో ప్రేమతో పోషించాడు. ఆకాశంలో దేవతలవలె అక్కడ నివసించాడు.

పయఃఫేననిభాః శయ్యా దాన్తా రుక్మపరిచ్ఛదాః । ఆసనాని మహార్హాణి యత్ర రౌక్మా ఉపస్కరాః

అక్కడ పడకలు పాలనురుతో పోలిన తెల్లదనంతో, బంగారు అలంకరణలతో మెరిసిపోయేవి. కూర్చోవడానికి ఉన్నవి ఎంతో విలువైనవి, మిగతా వస్తువులన్నీ బంగారుతో తయారయ్యేవి.

యత్ర స్ఫటికకుడ్యేషు మహామారకతేషు చ । మణిప్రదీపా ఆభాన్తి లలనారత్‍నసంయుతాః

ఆ భవనంలో స్ఫటికపు గోడలపై, పెద్ద ఎమరల్డ్ రాళ్లపై, ఆభరణాల రత్నాలతో అలంకరించిన దీపాలు మెరిసిపోతుండేవి.

ఉద్యానాని చ రమ్యాణి విచిత్రైరమరద్రుమైః । కూజద్విహఙ్‌గమిథునైః గాయన్మత్తమధువ్రతైః

అక్కడ అద్భుతమైన దేవతా వృక్షాలతో కూడిన అందమైన తోటలు ఉండేవి. వాటిలో జంటగా ఉన్న పక్షులు కూస్తూ, మదమైన తేనెటీగలు పాటలు పాడుతూ ఉండేవి.

వాప్యో వైదూర్యసోపానాః పద్మోత్పలకుముద్వతీః । హంసకారణ్డవకులైః జుష్టాశ్చక్రాహ్వసారసైః

అక్కడ వజ్రకాంతి మెరుస్తున్న నీలం రాళ్ల మెట్లు గల చెరువులు, పద్మాలు, ఉత్పలాలు, కుముదాలు పుష్పించే నీటి మడులు ఉండేవి. వాటిలో హంసలు, కరడులు, చక్రవాక పక్షులు సంచరించేవి.

ఉత్తానపాదో రాజర్షిః ప్రభావం తనయస్య తమ్ । శ్రుత్వా దృష్ట్వాద్‍భుతతమం ప్రపేదే విస్మయం పరమ్

రాజర్షి ఉత్తానపాదుడు తన కుమారుని అద్భుతమైన మహిమను విని, చూసి, అతిశయమైన ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.

వీక్ష్యోఢవయసం తం చ ప్రకృతీనాం చ సమ్మతమ్ । అనురక్తప్రజం రాజా ధ్రువం చక్రే భువః పతిమ్

అతడు యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టినవాడని, ప్రజలకు ప్రీతిపాత్రుడని, మంత్రులకు కూడా ఇష్టుడని చూసి, రాజు ధ్రువుని భూమికి అధిపతిగా నియమించాడు.

ఆత్మానం చ ప్రవయసం ఆకలయ్య విశామ్పతిః । వనం విరక్తః ప్రాతిష్ఠద్ విమృశన్నాత్మనో గతిమ్

తన వయస్సు ముదిరిందని గ్రహించిన రాజు, ప్రపంచ విషయాల్లో ఆసక్తి లేకుండా, తన ఆత్మగతిని ఆలోచిస్తూ, అరణ్యంలోకి వెళ్లిపోయాడు.

శౌనక ఉవాచ । (వంశస్థ) హత్వా స్వరిక్థస్పృధ ఆతతాయినో యుధిష్ఠిరో ధర్మభృతాం వరిష్ఠః । సహానుజైః ప్రత్యవరుద్ధభోజనః కథం ప్రవృత్తః కిమకారషీత్తతః

శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ ధర్మవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, యుదిష్ఠిరుడు తన రాజ్యాన్ని, ధనాన్ని కోరిన శత్రువులను యుద్ధంలో సంహరించిన తరువాత, తన సోదరులతో కలిసి భోజనం నిశ్చింతగా చేసుకుంటూ, తరువాత ఏమి చేసాడు? అతడు ఎలా ప్రవర్తించాడు?

సూత ఉవాచ । వంశం కురోర్వంశదవాగ్నినిర్హృతం సంరోహయిత్వా భవభావనో హరిః । నివేశయిత్వా నిజరాజ్య ఈశ్వరో యుధిష్ఠిరం ప్రీతమనా బభూవ హ

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: లోకాన్ని సృష్టించే హరి, తన సంతానుల చేత తగులబడి నశించిన కురు వంశాన్ని తిరిగి స్థాపించాడు. యుదిష్ఠిరుడిని తన రాజ్యంలో స్థిరపరిచి, హరిదేవుడు హర్షంతో నిండిపోయాడు.

నిశమ్య భీష్మోక్తమథాచ్యుతోక్తం ప్రవృత్త విజ్ఞాన విధూత విభ్రమః । శశాస గామిన్ద్ర ఇవాజితాశ్రయః పరిధ్యుపాన్తాం అనుజానువర్తితః

భీష్ముడు చెప్పిన మాటలు, అచ్యుతుడు చెప్పిన ఉపదేశాలు విని, నిజమైన జ్ఞానంతో సందేహాలు తొలగిపోయిన యుదిష్ఠిరుడు, తన సోదరుల సహాయంతో, అజేయుడైన ఇంద్రునిలా భూమిని పాలించాడు.

(అనుష్టుప్) కామం వవర్ష పర్జన్యః సర్వకామదుఘా మహీ । సిషిచుః స్మ వ్రజాన్ గావః పయసోధస్వతీర్ముదా

ఆ కాలంలో మేఘాలు కావలసినంత వర్షం కురిపించేవి. భూమి కావలసిన ఫలితాలన్నీ ఇచ్చేది. ఆవులు ఆనందంగా పాలు పొంగిపొర్లేలా గ్రామాలను నింపేవి.

నద్యః సముద్రా గిరయః సవనస్పతివీరుధః । ఫలన్త్యోషధయః సర్వాః కామం అన్వృతు తస్య వై

నదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు, అడవులు, మొక్కలు అన్నీ — అన్ని ఔషధాలు — యుదిష్ఠిరునికి కావలసిన ఫలితాలను ప్రసాదించేవి.

నాధయో వ్యాధయః క్లేశా దైవభూతాత్మహేతవః । అజాతశత్రౌ అవభవన్ జన్తూనాం రాజ్ఞి కర్హిచిత్

అజాతశత్రువు అయిన రాజు పాలనలో, దైవం వల్ల, ఇతరుల వల్ల, లేదా తన వల్ల కలిగే బాధలు, వ్యాధులు, కష్టాలు ప్రజలకు ఎప్పుడూ కలగలేదు.