శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

స్నేహానుబద్ధహృదయావన్యోన్యం విష్ణుమాయయా। విమోహితౌ దీనధియౌ శిశూన్పుపుషతుః ప్రజాః

పరస్పరం ప్రేమతో హృదయాలు బంధించబడి, విష్ణుమాయ వల్ల మాయలో పడి, చింతతో ఉన్న ఆ ఇద్దరూ తమ పిల్లలను, ప్రజలను పోషించారు.

ఏకదా జగ్మతుస్తాసామన్నార్థం తౌ కుటుమ్బినౌ। పరితః కాననే తస్మిన్నర్థినౌ చేరతుశ్చిరమ్

ఒకసారి ఆ ఇద్దరు కుటుంబస్తులు తమ పిల్లల కోసం ఆహారం తెచ్చేందుకు అడవిలోకి వెళ్లి, అక్కడ చుట్టూ తిరుగుతూ చాలా సేపు తిరిగారు.

దృష్ట్వా తాన్లుబ్ధకః కశ్చిద్యదృచ్ఛాతో వనేచరః। జగృహే జాలమాతత్య చరతః స్వాలయాన్తికే

అక్కడ ఒక వేటగాడు, అడవిలో సంచరిస్తూ, యాదృచ్ఛికంగా వారిని చూసి, గూడు దగ్గర తిరుగుతున్న ఆ పిల్లలను వల విసిరి పట్టుకున్నాడు.

కపోతశ్చ కపోతీ చ ప్రజాపోషే సదోత్సుకౌ। గతౌ పోషణమాదాయ స్వనీడముపజగ్మతుః

ఆ మగ, ఆడ పావురాలు ఎప్పుడూ తమ పిల్లలను పోషించడంలో ఆసక్తిగా ఉండి, ఆహారం తెచ్చుకుని తమ గూడు వద్దకు వచ్చారు.

కపోతీ స్వాత్మజాన్వీక్ష్య బాలకాన్జాలసంవృతాన్। తానభ్యధావత్క్రోశన్తీ క్రోశతో భృశదుఃఖితా

ఆ పావురి తన పిల్లలు వలలో చిక్కుకున్నట్టు చూసి, వారు ఏడుస్తుండగా తాను కూడా గట్టిగా ఏడుస్తూ, తీవ్రమైన దుఃఖంతో వారి దగ్గరకు పరుగెత్తింది.

సాసకృత్స్నేహగుణితా! దీనచిత్తాజమాయయా। స్వయం చాబధ్యత శిచా బద్ధాన్పశ్యన్త్యపస్మృతిః

ఆమె ప్రేమతో నిండిన హృదయంతో, దుఃఖంతో, మాయ వల్ల మత్తులో, బంధించబడి ఉన్న పిల్లలను చూస్తూ, తానే కూడా జ్ఞానం కోల్పోయి వలలో చిక్కుకుంది.

కపోతః స్వాత్మజాన్బద్ధానాత్మనోఽప్యధికాన్ప్రియాన్। భార్యాం చాత్మసమాం దీనో విలలాపాతిదుఃఖితః

ఆ మగ పావురం తనకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన పిల్లలు బంధించబడి, తనకు సమానమైన భార్య కూడా చిక్కుకుపోయినదాన్ని చూసి, తీవ్ర దుఃఖంతో విలపించాడు.

అహో మే పశ్యతాపాయమల్పపుణ్యస్య దుర్మతేః। అతృప్తస్యాకృతార్థస్య గృహస్త్రైవర్గికో హతః

అయ్యో! నా దుఃఖాన్ని చూడండి. తక్కువ పుణ్యం, మూర్ఖమైన మనస్సు కలిగినవాడిని. తృప్తి లేకుండా, ఆశలు నెరవేరకుండా, గృహస్థుడిగా మూడు పురుషార్థాల కోసం చేసిన ప్రయత్నం నాశనం అయింది.

అనురూపానుకూలా చ యస్య మే పతిదేవతా। శూన్యే గృహే మాం సన్త్యజ్య పుత్రైః స్వర్యాతి సాధుభిః

నా భార్య నాకు అనుకూలంగా, భర్తను దైవంగా భావించినవారు. ఇప్పుడు ఈ ఖాళీ ఇంట్లో నన్ను వదిలి, మా పిల్లలతో కలిసి, మంచి వారు స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు.

సోఽహం శూన్యే గృహే దీనో మృతదారో మృతప్రజః। జిజీవిషే కిమర్థం వా విధురో దుఃఖజీవితః

ఇప్పుడు నేను ఖాళీ ఇంట్లో ఒంటరిగా, భార్య, పిల్లలు లేని వాడిగా, దుఃఖంతో ఉన్నవాడిని. ఇలాంటి బాధతో జీవితం ఎందుకు కొనసాగించాలి?

తాంస్తథైవావృతాన్ శిగ్భిర్మృత్యుగ్రస్తాన్విచేష్టతః। స్వయం చ కృపణః శిక్షు పశ్యన్నప్యబుధోఽపతత్

తన పిల్లలతో చుట్టుముట్టబడి, మరణ భయంతో తడబడుతూ, దుఃఖంతో ఉన్న ఆ పక్షి, బాణాలు కనిపిస్తున్నా కూడా, తెలియక నేలపై పడిపోయింది.

తం లబ్ధ్వా లుబ్ధకః క్రూరః కపోతం గృహమేధినమ్। కపోతకాన్కపోతీం చ సిద్ధార్థః ప్రయయౌ గృహమ్

ఆ క్రూరమైన వేటగాడు, తన లక్ష్యాన్ని సాధించి, ఆ పావురాన్ని, దాని భార్యను, పిల్లలను—all గృహస్థులను—తన ఇంటికి తీసుకెళ్లాడు.

ఏవం కుటుమ్బ్యశాన్తాత్మా ద్వన్ద్వారామః పతత్రివత్। పుష్ణన్కుటుమ్బం కృపణః సానుబన్ధోఽవసీదతి

ఇలా, కుటుంబాన్ని పోషిస్తూ, మనసుకు శాంతి లేకుండా, ద్వంద్వాలలో ఆనందిస్తూ, బంధాలకు బంధించబడి ఉన్న గృహస్థుడు, ఆ పక్షిలా కృపణుడై దిగజారిపోతాడు.

యః ప్రాప్య మానుషం లోకం ముక్తిద్వారమపావృతమ్। గృహేషు ఖగవత్సక్తస్తమారూఢచ్యుతం విదుః

విముక్తి ద్వారం తెరిచి ఉన్న ఈ మానవ లోకాన్ని పొందినవాడు, పక్షిలా ఇంటి జీవితం మీద మక్కువతో ఉంటే, అతడిని ఎక్కి మళ్లీ కింద పడిపోయినవాడిగా భావిస్తారు.

సూత ఉవాచ । (అనుష్టుప్) అథ తే సమ్పరేతానాం స్వానాముదకమిచ్ఛతామ్ । దాతుం సకృష్ణా గఙ్గాయాం పురస్కృత్య యయుః స్త్రియః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ తరువాత, తమ మృత బంధువులకు నీరు సమర్పించాలనే కోరికతో, కృష్ణా ముందుండగా, ఆ మహిళలు గంగా నదికి వెళ్లారు.

తే నినీయోదకం సర్వే విలప్య చ భృశం పునః । ఆప్లుతా హరిపాదాబ్జః అజఃపూతసరిజ్జలే

వారు అందరూ నీరు సమర్పించి, మళ్లీ తీవ్రంగా విలపించి, హరి పాదపద్మాలతో, అజ జననంతో పవిత్రమైన ఆ నదిలో స్నానం చేశారు.

తత్రాసీనం కురుపతిం ధృతరాష్ట్రం సహానుజమ్ । గాన్ధారీం పుత్రశోకార్తాం పృథాం కృష్ణాం చ మాధవః

అక్కడ మాధవుడు, కురు రాజు ధృతరాష్ట్రుడు తన తమ్ముడితో పాటు కూర్చున్నాడు; తన కుమారుల కోసం దుఃఖంతో ఉన్న గాంధారి, ప్రిథ, కృష్ణా కూడా అక్కడే ఉన్నారు.

సాంత్వయామాస మునిభిః హతబంధూన్ శుచార్పితాన్ । భూతేషు కాలస్య గతిం దర్శయన్ అప్రతిక్రియామ్

ఆయన మునులతో కలిసి, బంధువులను కోల్పోయి దుఃఖంలో మునిగినవారిని ఓదార్చాడు; సమస్త ప్రాణుల్లో కాలచక్రం తప్పనిసరిగా నడుస్తుందని, దానికి ఎవరూ ఎదురు నిలవలేరని వారికి చూపించాడు.

సాధయిత్వాజాతశత్రోః స్వం రాజ్యం కితవైర్హృతమ్ । ఘాతయిత్వాసతో రాజ్ఞః కచస్పర్శక్షతాయుషః

అజాతశత్రువు తన రాజ్యాన్ని, దుర్మార్గులు దోచుకున్నదాన్ని తిరిగి పొందేలా చేసి, కచస్పర్శతో ఆయుష్షు తగ్గిన దుష్ట రాజులను సంహరించి, తన కార్యాన్ని పూర్తిచేశాడు.

యాజయిత్వాశ్వమేధైస్తం త్రిభిరుత్తమకల్పకైః । తద్యశః పావనం దిక్షు శతమన్యోరివాతనోత్

ఆయనకు మూడు అశ్వమేధ యాగాలు అత్యుత్తమంగా చేయించించి, ఇంద్రుడిలా తన పవిత్రమైన కీర్తిని అన్ని దిక్కులలో వ్యాపింపజేశాడు.

ఆమంత్ర్య పాణ్డుపుత్రాంశ్చ శైనేయోద్ధవసంయుతః । ద్వైపాయనాదిభిర్విప్రైః పూజితైః ప్రతిపూజితః

పాండవులను వీడుకొని, శైనేయుడు, ఉద్ధవుడు తోడుగా ఉండగా, వ్యాసుడు మొదలైన మునులచే సత్కరింపబడి, వారిని కూడా గౌరవించాడు.

గన్తుం కృతమతిర్బ్రహ్మన్ ద్వారకాం రథమాస్థితః । ఉపలేభేఽభిధావన్తీం ఉత్తరాం భయవిహ్వలామ్

బ్రాహ్మణా! ద్వారకకు వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుని, రథంపై ఎక్కి బయలుదేరినప్పుడు, భయంతో పరుగెత్తుకుంటూ వస్తున్న ఉత్తరను చూశాడు.

ఉత్తరోవాచ పాహి పాహి మహాయోగిన్ దేవదేవ జగత్పతే । నాన్యం త్వదభయం పశ్యే యత్ర మృత్యుః పరస్పరమ్

ఉత్తర ఇలా చెప్పింది: రక్షించు, రక్షించు మహాయోగినీ! దేవదేవా! జగత్పతీ! చుట్టూ మరణ భయం ఉన్న ఈ స్థితిలో, నీ తప్ప నాకు ఇంకెవరూ ఆశ్రయం కనిపించడంలేదు.

అభిద్రవతి మామీశ శరస్తప్తాయసో విభో । కామం దహతు మాం నాథ మా మే గర్భో నిపాత్యతామ్

ప్రభూ! ఒక ఉక్కు బాణం మండుతూ నాపై దూసుకొస్తోంది. అది నన్ను కాల్చినా పరవాలేదు, కానీ నాథా! నా గర్భాన్ని మాత్రం కాపాడుము.

సూత ఉవాచ । ఉపధార్య వచస్తస్యా భగవాన్ భక్తవత్సలః । అపాణ్డవమిదం కర్తుం ద్రౌణేరస్త్రమబుధ్యత

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆమె మాటలు విని, భక్తులకు ఎంతో ప్రేమ గల భగవంతుడు, ద్రౌణి ప్రయోగించిన ఆయుధం పాండవ వంశాన్ని నాశనం చేయడానికి ఉద్దేశించిందని గ్రహించాడు.

తర్హ్యేవాథ మునిశ్రేష్ఠ పాణ్డవాః పఞ్చ సాయకాన్ । ఆత్మనోఽభిముఖాన్ దీప్తాన్ ఆలక్ష్యాస్త్రాణ్యుపాదదుః

ఆ సమయంలో, మునిశ్రేష్ఠా! ఐదుగురు పాండవులు, తమవైపు మండుతున్న బాణాలను చూసి, తమ ఆయుధాలు తీసుకుని రక్షణకు సిద్ధమయ్యారు.

వ్యసనం వీక్ష్య తత్తేషాం అనన్యవిషయాత్మనామ్ । సుదర్శనేన స్వాస్త్రేణ స్వానాం రక్షాం వ్యధాద్విభుః

తమ మనస్సు పూర్తిగా ఆయనపై నిలిపినవారికి ఈ విపత్తు వచ్చిందని చూసి, ప్రభువు తన సుదర్శన చక్రంతో, తన ఆయుధంతో తనవారిని రక్షించాడు.

అన్తఃస్థః సర్వభూతానాం ఆత్మా యోగేశ్వరో హరిః । స్వమాయయాఽఽవృణోద్‍గర్భం వైరాట్యాః కురుతన్తవే

సర్వభూతాల్లో అంతర్యామిగా ఉన్న యోగేశ్వరుడు హరి, తన మాయాశక్తితో, కురు వంశానికి చెందిన ఉత్తర గర్భాన్ని కాపాడాడు.

యద్యప్యస్త్రం బ్రహ్మశిరః త్వమోఘం చాప్రతిక్రియమ్ । వైష్ణవం తేజ ఆసాద్య సమశామ్యద్ భృగూద్వహ

బృగువంశంలో ఉత్తముడైనవాడా, బ్రహ్మశిరస్త్రాయుధం తప్పనిసరిగా పనిచేసే దుర్జయమైనదైనా, నీ వైష్ణవ తేజస్సు ఎదురైనప్పుడు అది నిశ్శబ్దమైపోయింది.