శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

నిశమ్య భీమగదితం ద్రౌపద్యాశ్చ చతుర్భుజః । ఆలోక్య వదనం సఖ్యుః ఇదమాహ హసన్నివ

భీముడు చెప్పిన మాటలు, ద్రౌపది మాటలు విని, నాలుగు చేతులు కలిగిన ప్రభువు తన మిత్రుని ముఖాన్ని చూచి, చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.

శ్రీభగవానువాచ । బ్రహ్మబంధుర్న హన్తవ్య ఆతతాయీ వధార్హణః । మయైవోభయమామ్నాతం పరిపాహ్యనుశాసనమ్

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణుడిని, అతడు దుర్మార్గి అయినా, చంపకూడదు. కానీ దుర్మార్గుడికి శిక్ష తప్పదు. ఈ రెండింటినీ నేనే చెప్పాను. నా ఉపదేశాన్ని పాటించు.

కురు ప్రతిశ్రుతం సత్యం యత్తత్ సాంత్వయతా ప్రియామ్ । ప్రియం చ భీమసేనస్య పాఞ్చాల్యా మహ్యమేవ చ

కురు వంశానికి నీవు ఇచ్చిన మాటను, ప్రియమైనవారిని ఓదార్చేందుకు నీవు చేసిన వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చు. అది భీమసేనుడికి, పాంచాళికి, నాకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది.

సూత ఉవాచ । అర్జునః సహసాఽఽజ్ఞాయ హరేర్హార్దమథాసినా । మణిం జహార మూర్ధన్యం ద్విజస్య సహమూర్ధజమ్

సూతుడు చెప్పాడు: అర్జునుడు హరిదేవుని సంకల్పాన్ని ఆకస్మాత్తుగా గ్రహించి, తన ఖడ్గంతో ఆ ద్విజుని తలపై ఉన్న మణిని జుట్టుతో కలిసి తొలగించాడు.

విముచ్య రశనాబద్ధం బాలహత్యాహతప్రభమ్ । తేజసా మణినా హీనం శిబిరాన్ నిరయాపయత్

బంధనంలో ఉన్న అతడిని, బాలహత్య పాపంతో తేజస్సు తగ్గిపోయినవాడిని, మణి వెలుగు లేకుండా విడిపించి, శిబిరం నుంచి బయటకు తీసుకెళ్లాడు.

వపనం ద్రవిణాదానం స్థానాన్ నిర్యాపణం తథా । ఏష హి బ్రహ్మబంధూనాం వధో నాన్యోఽస్తి దైహికః

తల ముండనం చేయడం, ధనం తీసుకోవడం, నివాస స్థలం నుంచి బయటకు పంపడం—ఇవి బ్రాహ్మణుని పేరుతో ఉన్నవారికి శరీరానికి సంబంధించిన శిక్షలు. వీటికన్నా వేరే శిక్ష లేదు.

పుత్రశోకాతురాః సర్వే పాణ్డవాః సహ కృష్ణయా । స్వానాం మృతానాం యత్కృత్యం చక్రుర్నిర్హరణాదికమ్

తమ కుమారుని మృతితో బాధపడుతూ, పాండవులు అందరూ కృష్ణతో కలిసి, మరణించిన వారి కోసం అవసరమైన అంత్యక్రియలు, మృతదేహాలను బయటకు తీసుకెళ్లడం మొదలైన కార్యాలు చేశారు.

అథ సప్తమోఽధ్యాయః । శ్రీభగవానువాచ। యదాత్థ మాం మహాభాగ తచ్చికీర్షితమేవ మే। బ్రహ్మా భవో లోకపాలాః స్వర్వాసం మేఽభికాఙ్క్షిణః

ఇప్పుడు ఏడవ అధ్యాయం. శ్రీభగవంతుడు పలికాడు: మహాభాగుడా! నువ్వు నన్ను అడిగింది నాకు కూడా చేయాలనిపించినదే. బ్రహ్మ, శివుడు, లోకపాలకులు అందరూ నా లోకంలో నివసించాలనే కోరికతో ఉన్నారు.

ప్రజాః పుపుషతుః ప్రీతౌ దమ్పతీ పుత్రవత్సలౌ। శృణ్వన్తౌ కూజితం తాసాం నిర్వృతౌ కలభాషితైః

ఆ దంపతులు పిల్లలను ఎంతో ప్రేమతో చూసుకుంటూ, వారి పలుకులు, కూయుట వింటూ ఆనందంగా ఉండగా, ప్రజలు సంతోషంతో అభివృద్ధి చెందారు.

తాసాం పతత్రైః సుస్పర్శైః కూజితైర్ముగ్ధచేష్టితైః। ప్రత్యుద్గమైరదీనానాం పితరౌ ముదమాపతుః

వాటి రెక్కల మృదువైన స్పర్శ, కూయుట, ఆకర్షణీయమైన కదలికలు, దగ్గరకు వచ్చి ప్రీతిగా ఉండడం వల్ల, ఆ తల్లిదండ్రులు దుఃఖం లేకుండా ఆనందాన్ని పొందారు.

స్నేహానుబద్ధహృదయావన్యోన్యం విష్ణుమాయయా। విమోహితౌ దీనధియౌ శిశూన్పుపుషతుః ప్రజాః

పరస్పరం ప్రేమతో హృదయాలు బంధించబడి, విష్ణుమాయ వల్ల మాయలో పడి, చింతతో ఉన్న ఆ ఇద్దరూ తమ పిల్లలను, ప్రజలను పోషించారు.

ఏకదా జగ్మతుస్తాసామన్నార్థం తౌ కుటుమ్బినౌ। పరితః కాననే తస్మిన్నర్థినౌ చేరతుశ్చిరమ్

ఒకసారి ఆ ఇద్దరు కుటుంబస్తులు తమ పిల్లల కోసం ఆహారం తెచ్చేందుకు అడవిలోకి వెళ్లి, అక్కడ చుట్టూ తిరుగుతూ చాలా సేపు తిరిగారు.

దృష్ట్వా తాన్లుబ్ధకః కశ్చిద్యదృచ్ఛాతో వనేచరః। జగృహే జాలమాతత్య చరతః స్వాలయాన్తికే

అక్కడ ఒక వేటగాడు, అడవిలో సంచరిస్తూ, యాదృచ్ఛికంగా వారిని చూసి, గూడు దగ్గర తిరుగుతున్న ఆ పిల్లలను వల విసిరి పట్టుకున్నాడు.

కపోతశ్చ కపోతీ చ ప్రజాపోషే సదోత్సుకౌ। గతౌ పోషణమాదాయ స్వనీడముపజగ్మతుః

ఆ మగ, ఆడ పావురాలు ఎప్పుడూ తమ పిల్లలను పోషించడంలో ఆసక్తిగా ఉండి, ఆహారం తెచ్చుకుని తమ గూడు వద్దకు వచ్చారు.

కపోతీ స్వాత్మజాన్వీక్ష్య బాలకాన్జాలసంవృతాన్। తానభ్యధావత్క్రోశన్తీ క్రోశతో భృశదుఃఖితా

ఆ పావురి తన పిల్లలు వలలో చిక్కుకున్నట్టు చూసి, వారు ఏడుస్తుండగా తాను కూడా గట్టిగా ఏడుస్తూ, తీవ్రమైన దుఃఖంతో వారి దగ్గరకు పరుగెత్తింది.

సాసకృత్స్నేహగుణితా! దీనచిత్తాజమాయయా। స్వయం చాబధ్యత శిచా బద్ధాన్పశ్యన్త్యపస్మృతిః

ఆమె ప్రేమతో నిండిన హృదయంతో, దుఃఖంతో, మాయ వల్ల మత్తులో, బంధించబడి ఉన్న పిల్లలను చూస్తూ, తానే కూడా జ్ఞానం కోల్పోయి వలలో చిక్కుకుంది.

కపోతః స్వాత్మజాన్బద్ధానాత్మనోఽప్యధికాన్ప్రియాన్। భార్యాం చాత్మసమాం దీనో విలలాపాతిదుఃఖితః

ఆ మగ పావురం తనకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన పిల్లలు బంధించబడి, తనకు సమానమైన భార్య కూడా చిక్కుకుపోయినదాన్ని చూసి, తీవ్ర దుఃఖంతో విలపించాడు.

అహో మే పశ్యతాపాయమల్పపుణ్యస్య దుర్మతేః। అతృప్తస్యాకృతార్థస్య గృహస్త్రైవర్గికో హతః

అయ్యో! నా దుఃఖాన్ని చూడండి. తక్కువ పుణ్యం, మూర్ఖమైన మనస్సు కలిగినవాడిని. తృప్తి లేకుండా, ఆశలు నెరవేరకుండా, గృహస్థుడిగా మూడు పురుషార్థాల కోసం చేసిన ప్రయత్నం నాశనం అయింది.

అనురూపానుకూలా చ యస్య మే పతిదేవతా। శూన్యే గృహే మాం సన్త్యజ్య పుత్రైః స్వర్యాతి సాధుభిః

నా భార్య నాకు అనుకూలంగా, భర్తను దైవంగా భావించినవారు. ఇప్పుడు ఈ ఖాళీ ఇంట్లో నన్ను వదిలి, మా పిల్లలతో కలిసి, మంచి వారు స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు.

సోఽహం శూన్యే గృహే దీనో మృతదారో మృతప్రజః। జిజీవిషే కిమర్థం వా విధురో దుఃఖజీవితః

ఇప్పుడు నేను ఖాళీ ఇంట్లో ఒంటరిగా, భార్య, పిల్లలు లేని వాడిగా, దుఃఖంతో ఉన్నవాడిని. ఇలాంటి బాధతో జీవితం ఎందుకు కొనసాగించాలి?

తాంస్తథైవావృతాన్ శిగ్భిర్మృత్యుగ్రస్తాన్విచేష్టతః। స్వయం చ కృపణః శిక్షు పశ్యన్నప్యబుధోఽపతత్

తన పిల్లలతో చుట్టుముట్టబడి, మరణ భయంతో తడబడుతూ, దుఃఖంతో ఉన్న ఆ పక్షి, బాణాలు కనిపిస్తున్నా కూడా, తెలియక నేలపై పడిపోయింది.

తం లబ్ధ్వా లుబ్ధకః క్రూరః కపోతం గృహమేధినమ్। కపోతకాన్కపోతీం చ సిద్ధార్థః ప్రయయౌ గృహమ్

ఆ క్రూరమైన వేటగాడు, తన లక్ష్యాన్ని సాధించి, ఆ పావురాన్ని, దాని భార్యను, పిల్లలను—all గృహస్థులను—తన ఇంటికి తీసుకెళ్లాడు.

ఏవం కుటుమ్బ్యశాన్తాత్మా ద్వన్ద్వారామః పతత్రివత్। పుష్ణన్కుటుమ్బం కృపణః సానుబన్ధోఽవసీదతి

ఇలా, కుటుంబాన్ని పోషిస్తూ, మనసుకు శాంతి లేకుండా, ద్వంద్వాలలో ఆనందిస్తూ, బంధాలకు బంధించబడి ఉన్న గృహస్థుడు, ఆ పక్షిలా కృపణుడై దిగజారిపోతాడు.

యః ప్రాప్య మానుషం లోకం ముక్తిద్వారమపావృతమ్। గృహేషు ఖగవత్సక్తస్తమారూఢచ్యుతం విదుః

విముక్తి ద్వారం తెరిచి ఉన్న ఈ మానవ లోకాన్ని పొందినవాడు, పక్షిలా ఇంటి జీవితం మీద మక్కువతో ఉంటే, అతడిని ఎక్కి మళ్లీ కింద పడిపోయినవాడిగా భావిస్తారు.

సూత ఉవాచ । (అనుష్టుప్) అథ తే సమ్పరేతానాం స్వానాముదకమిచ్ఛతామ్ । దాతుం సకృష్ణా గఙ్గాయాం పురస్కృత్య యయుః స్త్రియః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ తరువాత, తమ మృత బంధువులకు నీరు సమర్పించాలనే కోరికతో, కృష్ణా ముందుండగా, ఆ మహిళలు గంగా నదికి వెళ్లారు.

తే నినీయోదకం సర్వే విలప్య చ భృశం పునః । ఆప్లుతా హరిపాదాబ్జః అజఃపూతసరిజ్జలే

వారు అందరూ నీరు సమర్పించి, మళ్లీ తీవ్రంగా విలపించి, హరి పాదపద్మాలతో, అజ జననంతో పవిత్రమైన ఆ నదిలో స్నానం చేశారు.

తత్రాసీనం కురుపతిం ధృతరాష్ట్రం సహానుజమ్ । గాన్ధారీం పుత్రశోకార్తాం పృథాం కృష్ణాం చ మాధవః

అక్కడ మాధవుడు, కురు రాజు ధృతరాష్ట్రుడు తన తమ్ముడితో పాటు కూర్చున్నాడు; తన కుమారుల కోసం దుఃఖంతో ఉన్న గాంధారి, ప్రిథ, కృష్ణా కూడా అక్కడే ఉన్నారు.

సాంత్వయామాస మునిభిః హతబంధూన్ శుచార్పితాన్ । భూతేషు కాలస్య గతిం దర్శయన్ అప్రతిక్రియామ్

ఆయన మునులతో కలిసి, బంధువులను కోల్పోయి దుఃఖంలో మునిగినవారిని ఓదార్చాడు; సమస్త ప్రాణుల్లో కాలచక్రం తప్పనిసరిగా నడుస్తుందని, దానికి ఎవరూ ఎదురు నిలవలేరని వారికి చూపించాడు.

సాధయిత్వాజాతశత్రోః స్వం రాజ్యం కితవైర్హృతమ్ । ఘాతయిత్వాసతో రాజ్ఞః కచస్పర్శక్షతాయుషః

అజాతశత్రువు తన రాజ్యాన్ని, దుర్మార్గులు దోచుకున్నదాన్ని తిరిగి పొందేలా చేసి, కచస్పర్శతో ఆయుష్షు తగ్గిన దుష్ట రాజులను సంహరించి, తన కార్యాన్ని పూర్తిచేశాడు.