శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సూత ఉవాచ - (ఇంద్రవంశా) ఏవం బ్రువాణే సతి బాదరాయణౌ మధ్యే సభాయాం హరిరావిరాసీత్ । ప్రహ్రాదబల్యుద్ధవఫాల్గునాదిభిః వృత్తం సురర్షిస్తమపూజయచ్చ తాన్

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — బాదరాయణుడు సభ మధ్యలో మాట్లాడుతుండగా, హరిదేవుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆయన చుట్టూ ప్రహ్లాదుడు, బలిచక్రవర్తి, ఉద్ధవుడు, అర్జునుడు మొదలైనవారు ఉన్నారు. దేవతలలో మునిగా పేరుగాంచిన నారదుడు, హరిదేవుని కూడా, ఆయనతో ఉన్న వారిని కూడా గౌరవంగా పూజించాడు.

దృష్ట్వా ప్రసన్నం మహదాసనే హరిం తే చక్రిరే కీర్తనమగ్రతస్తదా । భవో భవాన్యా కమలాసనస్తు తత్రాగమత్ కీర్తనదర్శనాయ

హరిదేవుడు ప్రసన్నంగా, గొప్ప ఆసనంపై కూర్చున్నాడని చూసి, అందరూ ముందుగా ఆయనను స్తుతిస్తూ కీర్తన ప్రారంభించారు. ఆ సమయంలో పార్వతీదేవితో పాటు శివుడు, కమలంపై కూర్చున్న బ్రహ్మదేవుడు కూడా, ఆ కీర్తనను చూడటానికి అక్కడికి వచ్చారు.

(స్రగ్ధరా) ప్రహ్రాదస్తాలధారీ తరలగతితయా చోద్ధవః కాంస్యధారీ వీణాధారీ సురర్షి స్వరకుశలతయా రాగకర్తార్జునోఽభూత్ । ఇన్ద్రోఽవాదీన్మృదఙ్‌గం జయ జయ సుకరాః కీర్తనే తే కుమారా యత్రాగ్రే భవవక్తా సరసరచనయా వ్యాసపుత్రో బభూవ

(ఉపేంద్రవజ్రా) ననర్త మధ్యే త్రికమేవ తత్ర భక్త్యాదికానాం నటవత్సుతేజసామ్ । అలౌలికం కీర్తనమేతదీక్ష్య హరిః ప్రసన్నోఽపి వచోఽబ్రవీత్ తత్

అక్కడ మధ్యలో హరి, శివుడు, బ్రహ్మదేవుడు ముగ్గురూ కలిసి నాట్యమాడారు. వారు భక్తులలో అతి ప్రకాశవంతులుగా, నాట్యకారుల్లా మెరిసిపోతుండగా, ఈ అద్భుతమైన కీర్తనను చూసి హరిదేవుడు సంతోషంగా ఉన్నప్పటికీ ఇలా మాటలాడాడు.

(ఇంద్రవజ్రా) మత్తో వరం భావవృతాద్‌వృణుధ్వం ప్రీతః కథాకీర్తనతోఽస్మి సామ్ప్రతమ్ । శ్రుత్వేతి తద్వాక్యమతిప్రసన్నాః ప్రేమార్ద్రచిత్తా హరిమూచిరే తే

మీరు నా మీద ఉన్న భక్తి ప్రకారం ఏదైనా వరం కోరుకోండి. మీ కథలు, కీర్తనలు విని నేను ఈ క్షణంలో ఎంతో సంతోషంగా ఉన్నాను. ఆయన మాటలు విని, వారు ప్రేమతో మనసు తడిసి, ఆనందంతో హరిదేవునితో ఇలా అన్నారు.

(ఉపేంద్రవజ్రా) నగాహగాథాసు చ సర్వభక్తైః ఏభిస్త్వయా భావ్యమితి ప్రయత్‍నాత్ । మనోరథోఽయం పరిపూరనీయః తథేతి చోక్త్వాన్తరధీయతాచ్యుతః

పర్వతాలు, నాగులు పాడే గీతల్లోను, అన్నీ భక్తుల ద్వారానూ, నీవు ఎప్పుడూ స్మరించబడాలని మేము కోరుకుంటున్నాము — ఇదే మా మనసులోని కోరిక. దయచేసి ఇది నెరవేర్చాలి. 'అలా జరుగుతుంది' అని అచ్యుతుడు చెప్పి, అక్కడ నుండి అంతర్ధానమయ్యాడు.

(వంశస్థ) తతోఽనమత్తత్ చరణేషు నారదః తథా శుకాదీనపి తాపసాంశ్చ । అథ ప్రహృష్టాః పరినష్టమోహాః సర్వ యయుః పీతకథామృతాస్తే

తర్వాత నారదుడు హరిదేవుని పాదాలకు నమస్కరించాడు. శుకుడు, మిగతా తపస్వులు కూడా అలాగే నమస్కరించారు. అందరూ ఆనందంతో, మాయ తొలగిపోయి, భగవంతుని కథామృతాన్ని ఆస్వాదించి, అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు.

(ఇంద్రవజ్రా) భక్తిః సుతాభ్యాం సహ రక్షితా సా శాస్త్రే స్వకీయేఽపి తదా శుకేన । అతో హరిర్భాగవతస్య సేవనాత్ చిత్తం సమాయాతి హి వైష్ణవానామ్

ఆ భక్తిని తన కుమారులతో కలిసి, తన స్వంత శాస్త్రంలో కూడా శుకుడు కాపాడాడు. అందువల్ల భాగవతాన్ని సేవించటం ద్వారా వైష్ణవుల మనస్సు హరిదేవుని వైపు ఆకర్షితమవుతుంది.

దారిద్ర్యదుఃఖజ్వరదాహితానాం మాయాపిశాచీపరిమర్దితానామ్ సంసారసిన్ధౌ పరిపాతితానాం క్షేమాయ వై భాగవతం ప్రగర్జతి

దారిద్ర్యం, బాధ, జ్వరంతో బాధపడేవారికి, మాయ అనే దెయ్యం చేత నలిగిపోయినవారికి, సంసారసముద్రంలో మునిగిపోయినవారికి — వారి క్షేమార్థం కోసం భాగవతం ఘనంగా ప్రతిధ్వనిస్తుంది.

శౌనక ఉవాచ - (అనుష్టుప్) శుకేనోక్తం కదా రాజ్ఞే గోకర్ణేన కదా పునః । సురర్షయే కదా బ్రాహ్మైః ఛిన్ధి మే సంశయం త్విమమ్

శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు — శుకుడు రాజుకు ఎప్పుడు చెప్పాడు? గోకర్ణుడు మళ్లీ ఎప్పుడు చెప్పాడు? దేవతలలో మునిగా పేరుగాంచిన నారదుడు బ్రాహ్మణులకు ఎప్పుడు చెప్పాడు? నా ఈ సందేహాన్ని దయచేసి నివృత్తి చేయండి.

సూత ఉవాచ - ఆకృష్ణనిర్గమాత్ త్రింశత్ వర్షాధికగతే కలౌ । నవమీతో నభస్యే చ కథారంభం శుకోఽకరోత్

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — కృష్ణుడు లోకాన్ని విడిచిపోయిన ముప్పై సంవత్సరాల తరువాత, కలియుగంలో, భాద్రపద మాసంలో శుక్లపక్ష నవమి రోజున, శుకుడు భాగవత కథను ప్రారంభించాడు.

పరీక్షిత్ శ్రవణాన్తే చ కలౌ వర్షశతద్వయే । శుద్ధే శుచౌ నవమ్యాం చ ధేనుజోఽకథయత్కథామ్

పరిక్షిత్ భాగవతాన్ని విన్న అనంతరం, కలియుగంలో రెండువందల సంవత్సరాలు గడిచిన తర్వాత, పవిత్రమైన శుభమైన నవమి రోజున, ఆవు పుట్టిన గోకర్ణుడు భాగవతాన్ని వివరంగా చెప్పాడు.

తస్మాదపి కలౌ ప్రాప్తే త్రింశత్ వర్షగతే సతి । ఊచురూర్జే సితే పక్షే నవమ్యాం బ్రహ్మణః సుతాః

అదే విధంగా, కలియుగంలో ముప్పై సంవత్సరాలు మరింత గడిచిన తర్వాత, కార్తీక మాసంలో శుక్లపక్ష నవమి రోజున, బ్రహ్మదేవుని కుమారులు భాగవతాన్ని చెప్పారు.

ఇత్యేత్తతే సమాఖ్యాతం యత్పృష్టోఽహం త్వయానఘ । కలౌ భాగవతీ వార్తా భవరోగవినాశినీ

ఓ పాపరహితుడా! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను వివరంగా చెప్పాను. కలియుగంలో భాగవత కథ భవబాధను తొలగించేది.

(వసంతతిలకా) కృష్ణప్రియం సకలకల్మషనాశనం చ ముక్త్యేకహేతుమిహ భక్తివిలాసకారి సన్తః కథానకమిదం పిబతాదరేణ లోకే హి తీర్థపరిశీలనసేవయా కిమ్

ఈ కథ కృష్ణప్రియమైనది, సమస్త పాపాలను నశింపజేసేది, మోక్షానికి ఒకే మార్గం, భక్తి ఆనందాన్ని కలిగించేది. సద్బుద్ధి గలవారు దీనిని శ్రద్ధతో ఆస్వాదించాలి — ఈ లోకంలో తీర్థయాత్రలు, ఇతర సేవలు అవసరం లేదు.

(అపరవక్త్ర) స్వపురుషమపి వీక్ష్య పాశహస్తం వదతి యమః కిల తస్య కర్ణమూలే । పరిహర భగవత్కథాసు మత్తాన్ ప్రభురహమన్యునృణాం న వైష్ణవానామ్

యమధర్మరాజు తన సేవకుడిని పాశంతో చూస్తూ, అతని చెవిలో ఇలా చెప్పాడట — 'భగవంతుని కథల్లో మునిగిపోయినవారిని దూరంగా ఉంచు. నేను ఇతరులపై అధికారం కలిగి ఉన్నాను, కాని వైష్ణవులపై కాదు.'

(శిఖరిణీ) అసారే సంసారే విషయవిషసఙ్‌గాకులధియః క్షణార్ధం క్షేమార్థం పిబత శుకగాథాతులసుధామ్ । కిమర్థం వ్యర్థం భో వ్రజథ కుపథే కుత్సితకథే పరీక్షిత్సాక్షీ యత్ శ్రవణగతముక్త్యుక్తికథనే

ఈ అసారమైన లోకంలో, విషయాల విషంతో మనస్సు కలుషితమై ఉన్నవారు, కనీసం క్షణం పాటు అయినా శుకుని అమృతసమానమైన గాథలను పానంచేయండి. పరమపదాన్ని ప్రసాదించే భాగవతాన్ని స్వయంగా పరిక్షిత్ విని ముక్తి పొందాడు. అర్థంలేని చెడు మార్గాల్లో, నీచమైన కథల్లో ఎందుకు కాలం వృథా చేస్తారు?

(అనుష్టుప్) రసప్రవాహసంస్థేన శ్రీశుకేనేరితా కథా । కణ్ఠే సంబధ్యతే యేన స వైకుణ్ఠప్రభుర్భవేత్

శుకుడు ప్రవాహంలా మధురంగా చెప్పిన భాగవత కథను ఎవరైనా గొంతులో కట్టుకుని పఠిస్తే, వారు వైకుంఠనాధుడవుతారు.

(మాలినీ) ఇతి చ పరమగుహ్యం సర్వసిద్ధాన్తసిద్ధం సపది నిగదితం తే శాస్త్రపుఞ్జం విలోక్య । జగతి శుకకథాతో నిర్మలం నాస్తి కిఞ్చిత్ పిబ పరసుఖహేతోర్ద్వాదశస్కన్ధసారమ్

ఇలా, అన్ని సిద్ధాంతాలతో నిరూపించబడిన పరమ రహస్యాన్ని నీకు వెంటనే వివరించాను. ఎన్నో శాస్త్రాలను పరిశీలించినా, ఈ లోకంలో శుక మహర్షి కథ కన్నా పవిత్రమైనది మరొకటి లేదు. పరమానందం కోసం, ఈ ద్వాదశ స్కంధాల సారాన్ని ఆస్వాదించు.

(ప్రహర్షిణీ) ఏతాం యో నియతతయా శ్రృణోతి భక్త్యా యశ్చైనాం కథయతి శుద్ధవైష్ణవాగ్రే । తౌ సమ్యక్ విధికరణాత్ఫలం లభేతే యాథార్థ్యాన్న హి భువనే కిమప్యసాధ్యమ్

ఈ కథను ఎవరైనా భక్తితో నిత్యం వినేవారు, లేదా శుద్ధ వైష్ణవుల సమక్షంలో చెప్పేవారు, వారు ఇద్దరూ సరిగ్గా ఆచరించడంవల్ల ఫలితాన్ని పొందుతారు. నిజంగా, వారికి ఈ లోకంలో సాధ్యంకానిది ఏదీ ఉండదు.

శౌనక ఉవాచ । (అనుష్టుప్) నిర్గతే నారదే సూత భగవాన్ బాదరాయణః । శ్రుతవాంస్తదభిప్రేతం తతః కిమకరోద్ విభుః । సూత ఉవాచ । బ్రహ్మనద్యాం సరస్వత్యాం ఆశ్రమః పశ్చిమే తటే । శమ్యాప్రాస ఇతి ప్రోక్త ఋషీణాం సత్రవర్ధనః

శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: సూతా! నారదుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, బాదరాయణుడు ఆయన ఉద్దేశాన్ని గ్రహించి, తర్వాత ఏమి చేశాడు? సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: బ్రహ్మనదైన సరస్వతీ తీరంలో, పశ్చిమ ఒడ్డున ఉన్న ఆశ్రమం 'శమ్యాప్రాసం' అని ప్రసిద్ధి, అది ఋషుల సమ్మేళనాలకు నిలయం.

తస్మిన్ స్వ ఆశ్రమే వ్యాసో బదరీషణ్డమణ్డితే । ఆసీనోఽప ఉపస్పృశ్య ప్రణిదధ్యౌ మనః స్వయమ్

ఆ ఆశ్రమంలో, బదరీ చెట్ల సమూహాలతో అలంకరించబడిన చోట, వ్యాసుడు నీటితో శుద్ధి చేసుకుని, తన మనస్సును ఏకాగ్రంగా స్థిరపరిచాడు.

భక్తియోగేన మనసి సమ్యక్ ప్రణిహితేఽమలే । అపశ్యత్ పురుషం పూర్ణం మాయాం చ తదపాశ్రయమ్

భక్తి యోగంతో తన మనస్సును పూర్తిగా పవిత్రంగా చేసి స్థిరపరిచిన వ్యాసుడు, పరిపూర్ణ పురుషుడైన భగవంతుడిని, ఆయన ఆధీనంగా ఉన్న మాయను దర్శించాడు.

యయా సంమోహితో జీవ ఆత్మానం త్రిగుణాత్మకమ్ । పరోఽపి మనుతేఽనర్థం తత్కృతం చాభిపద్యతే

ఆ మాయ వల్ల జీవుడు, నిజానికి పరమాత్మ అయినా, తాను మూడు గుణాల స్వరూపుడినని భావించి, అనర్థాలను ఊహించి, వాటిని అనుభవిస్తాడు.

అనర్థోపశమం సాక్షాద్ భక్తియోగమధోక్షజే । లోకస్యాజానతో విద్వాంన్ చక్రే సాత్వతసంహితామ్

ఈ బాధలు పోవాలంటే, తెలియని ప్రజల కోసం, భగవంతునికి నేరుగా భక్తి చేసే మార్గాన్ని వివరించే సాత్వత సంహితను ఆ జ్ఞాని రచించాడు.

యస్యాం వై శ్రూయమాణాయాం కృష్ణే పరమపూరుషే । భక్తిరుత్పద్యతే పుంసః శోకమోహభయాపహా

ఈ గ్రంథాన్ని వినేవారికి, కృష్ణుడైన పరమపురుషునిపై భక్తి కలుగుతుంది. అది శోకాన్ని, మోహాన్ని, భయాన్ని తొలగిస్తుంది.

స సంహితాం భాగవతీం కృత్వానుక్రమ్య చాత్మజమ్ । శుకం అధ్యాపయామాస నివృత్తినిరతం మునిః

ఈ భాగవత సంహితను క్రమంగా రచించిన ఆ ముని, విరక్తిలో నిమగ్నమైన తన కుమారుడు శుకుని దీనిని బోధించాడు.

శౌనక ఉవాచ । స వై నివృత్తినిరతః సర్వత్రోపేక్షకో మునిః । కస్య వా బృహతీం ఏతాం ఆత్మారామః సమభ్యసత్

శౌనకుడు అడిగాడు: విరక్తిలో నిమగ్నుడై, అన్నిటినీ సమంగా చూసే ఆ ముని, స్వయంగా ఆనందంగా ఉండే వాడు, ఈ గొప్ప గ్రంథాన్ని ఎందుకు అభ్యసించాడు?

సూత ఉవాచ । ఆత్మారామాశ్చ మునయో నిర్గ్రన్థా అప్యురుక్రమే । కుర్వన్తి అహైతుకీం భక్తిం ఇత్థంభూతగుణో హరిః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: స్వయంగా ఆనందంగా ఉండే మునులు, బంధనాలేవీ లేని వారు కూడా, హరిలోని అపూర్వ గుణాల వల్ల, కారణం లేకుండా భక్తి చేస్తారు.