శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

వవన్ద ఆత్మానమనన్తమచ్యుతో జిష్ణుశ్చ తద్దర్శనజాతసాధ్వసః। తావాహ భూమా పరమేష్ఠినాం ప్రభుర్బద్ధాఞ్జలీ సస్మితమూర్జయా గిరా

అచ్యుతుడు అనంతాత్మకు నమస్కరించాడు. అర్జునుడు కూడా ఆ దర్శనంతో భయభక్తులు కలిగి నమస్కరించాడు. అప్పుడు భూమీశ్వరుడు, పరమేశ్వరుడు, చేతులు జోడించి, చిరునవ్వుతో, శక్తివంతమైన స్వరంతో వారిని ఉద్దేశించి పలికాడు.

ద్విజాత్మజా మే యువయోర్దిదృక్షుణా మయోపనీతా భువి ధర్మగుప్తయే। కలావతీర్ణావవనేర్భరాసురాన్హత్వేహ భూయస్త్వరయేతమన్తి మే

మీరిద్దరిని చూడాలని ఆశించి, భూమిపై ధర్మాన్ని కాపాడేందుకు బ్రాహ్మణుని కుమారులను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాను. మీరు నా అంశంగా అవతరించినవారు; భూభారం తొలగించి త్వరగా తిరిగి వెళ్ళండి.

పూర్ణకామావపి యువాం నరనారాయణావృషీ। ధర్మమాచరతాం స్థిత్యై ఋషభౌ లోకసఙ్గ్రహమ్

మీరు నరనారాయణులుగా, వృషులుగా, అన్ని కోరికలు తీరినవారైనా, లోకసంరక్షణ కోసం ధర్మాన్ని ఆచరిస్తున్నారు.

ఇత్యాదిష్టౌ భగవతా తౌ కృష్ణౌ పరమేష్ఠినా। ఓం ఇత్యానమ్య భూమానమాదాయ ద్విజదారకాన్

అలా పరమేశ్వరుడు ఆదేశించగా, ఆ ఇద్దరు కృష్ణులు 'ఓం' అని నమస్కరించి, బ్రాహ్మణ కుమారులను తీసుకొని, భూమీశ్వరుడితో కలిసి బయలుదేరారు.

న్యవర్తేతాం స్వకం ధామ సమ్ప్రహృష్టౌ యథాగతమ్। విప్రాయ దదతుః పుత్రాన్యథారూపం యథావయః

వారు ఆనందంతో తమ స్వస్థలానికి తిరిగి వెళ్లి, బ్రాహ్మణునికి అతని కుమారులను వారి రూపానికి, వయస్సుకు తగినట్లుగా అప్పగించారు.

నిశామ్య వైష్ణవం ధామ పార్థః పరమవిస్మితః। యత్కిఞ్చిత్పౌరుషం పుంసాం మేనే కృష్ణానుకమ్పితమ్

ఆ వైష్ణవ ధామాన్ని విని, పార్థుడు అత్యంత ఆశ్చర్యపోయాడు. మానవులలో ఉన్న శక్తి అన్నీ కృష్ణుడి దయ వల్లే అని భావించాడు.

ఇతీదృశాన్యనేకాని వీర్యాణీహ ప్రదర్శయన్। బుభుజే విషయాన్గ్రామ్యానీజే చాత్యుర్జితైర్మఖైః

ఇలా అనేక మహిమలు చూపిస్తూ, అతడు లోకసంబంధమైన సుఖాలను అనుభవించి, ఇతరుల కంటే గొప్ప యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.

ప్రవవర్షాఖిలాన్కామాన్ప్రజాసు బ్రాహ్మణాదిషు। యథాకాలం యథైవేన్ద్రో భగవాన్శ్రైష్ఠ్యమాస్థితః

అతడు బ్రాహ్మణులు మొదలైన ప్రజలకు, వారి కోరికలన్నింటినీ సమయానికి, ఇంద్రుడు శ్రేష్ఠతను పొందినట్లు వర్షం కురిపించినట్టు, అనుగ్రహించాడు.

హత్వా నృపానధర్మిష్ఠాన్ఘాటయిత్వార్జునాదిభిః। అఞ్జసా వర్తయామాస ధర్మం ధర్మసుతాదిభిః

అధర్మాన్ని పాటించే రాజులను అర్జునుడు మొదలైనవారితో సంహరించి, ధర్మపుత్రుడు మొదలైనవారితో ధర్మాన్ని త్వరగా స్థాపించాడు.

శ్రీకృష్ణలీలానాం సంక్షేపతోఽవర్ణనం, తన్మహిషీణాం తస్మిన్ అనురాగాధిక్యం యదువంశీయానామసఖ్యేయత్వ ప్రతిపాదనం చ - శ్రీశుక ఉవాచ ( అనుష్టుప్ ) సుఖం స్వపుర్యాం నివసన్ ద్వారకాయాం శ్రియః పతిః । సర్వసమ్పత్సమృద్ధాయాం జుష్టాయాం వృష్ణిపుఙ్గవైః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ధనధాన్యాలతో సమృద్ధిగా, వృష్ణివంశీయులందరితో కలసి, శ్రీమంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు తన స్వంత పట్టణమైన ద్వారకలో సుఖంగా నివసించేవాడు.

స్త్రీభిశ్చోత్తమవేషాభిః నవయౌవనకాన్తిభిః । కన్దుకాదిభిర్హర్మ్యేషు క్రీడన్తీభిస్తడిద్ద్యుభిః

అత్యంత అందమైన వస్త్రాలు ధరించిన, యవ్వన కాంతితో మెరిసే స్త్రీలు, కోటల్లో బంతిపండ్లు మొదలైన ఆటలు ఆడి, మెరుపుల్లా ప్రకాశించేవారు.

నిత్యం సఙ్కులమార్గాయాం మదచ్యుద్‌భిర్మతఙ్గజైః । స్వలఙ్కృతైర్భటైరశ్వై రథైశ్చ కనకోజ్జ్వలైః

అక్కడి వీధులు ఎప్పుడూ జనసంచారంతో నిండిపోయి, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు, అలంకరించబడిన యోధులు, గజాలు, బంగారు తేజంతో మెరిసే రథాలు, గుర్రాలు తిరుగుతూ ఉండేవి.

ఉద్యానోపవనాఢ్యాయాం పుష్పితద్రుమరాజిషు । నిర్విశద్‌భృఙ్గవిహగైః నాదితాయాం సమన్తతః

పుష్పాలతో నిండిన వృక్షవరుసలతో ఉన్న ఉద్యానవనాల్లో, తేనెటీగలు, పక్షులు ఎక్కడికక్కడా మధురంగా ఆలాపించేవి.

రేమే షోడశసాహస్ర పత్‍నీనాం ఏకవల్లభః । తావద్విచిత్రరూపోఽసౌ తద్‌గేహేషు మహర్ద్ధిషు

పదహారు వేల భార్యలకు ఒక్కరే ప్రియుడిగా, వారి వారి మహా వైభవశాల గృహాలలో, అనేక విధాలుగా రూపాలు ధరించి ఆనందంగా విహరించేవాడు.

ప్రోత్ఫుల్లోత్పలకహ్లార కుముదామ్భోజరేణుభిః । వాసితామలతోయేషు కూజద్‌ద్విజకులేషు చ

పూర్ణంగా వికసించిన కమలాలు, కలువలు, నీలోత్పలాల రేణువులతో పరిమళించిన స్వచ్ఛమైన నీళ్లలో, కుయిల్లు మొదలైన పక్షుల గుంపులు కూస్తూ ఉండేవి.

విజహార విగాహ్యామ్భో హ్రదినీషు మహోదయః । కుచకుఙ్కుమలిప్తాఙ్గః పరిరబ్ధశ్చ యోషితామ్

సరస్సులలోకి ప్రవేశించి, స్త్రీలు తనను ఆలింగనం చేసి, వారి వక్షోజాల కుంకుమతో శరీరం పూసి, ఆనందంగా విహరించేవాడు.

ఉపగీయమానో గన్ధర్వైః మృదఙ్గపణవానకాన్ । వాదయద్‌భిర్ముదా వీణాం సూతమాగధవన్దిభిః

గంధర్వులు మృదంగాలు, పణవాలు, ఆనకాలు మ్రోగిస్తూ, సూతులు, మాగధులు, వందులు వీణ వాయిద్యాలతో కీర్తిస్తూ, ఆయనను స్తుతించేవారు.

సిచ్యమానోఽచ్యుతస్తాభిః హసన్తీభిః స్మ రేచకైః । ప్రతిషిఞ్చన్ విచిక్రీడే యక్షీభిర్యక్షరాడివ

ఆ స్త్రీలు నవ్వుతూ, ఆటపాటలతో శ్రీకృష్ణుని మీద నీళ్లు చల్లుతూ, ఆయన కూడా వారి మధ్య యక్షరాజు యక్షిణులతో ఆడినట్లు ఆనందంగా విహరించేవాడు.

( వసంతతిలకా ) తాః క్లిన్నవస్త్రవివృతోరుకుచప్రదేశాః సిఞ్చన్త్య ఉద్ధృతబృహత్కవరప్రసూనాః । కాన్తం స్మ రేచకజిహీర్షయయోపగుహ్య జాతస్మరోత్స్మయలసద్ వదనా విరేజుః

వారి వస్త్రాలు తడిసి, విశాలమైన వక్షోజాలు బయటపడగా, పెద్ద పెద్ద పువ్వులతో ఆయనపై చల్లుతూ, ప్రియుడిని ఆలింగనం చేస్తూ, కమలనేత్రుడి చిరునవ్వు, చూపులతో మనసు మునిగిపోయి, ముఖాలు పరవశంగా మెరిసిపోయాయి.

కృష్ణస్తు తత్స్తనవిషత్ జితకుఙ్కుమస్రక్ క్రీడాభిషఙ్గధుతకున్తలవృన్దబన్ధః । సిఞ్చన్ మున్ముహుర్యువతిభిః ప్రతిషిచ్యమానో రేమే కరేణుభిరివేభపతిః పరీతః

కృష్ణుడు తన ఛాతీపై కుంకుమతో అలంకరించిన పూలమాలలు ధరించి, ఆటలో జుట్టు విడిచిపడి, యువతులు వరుసగా నీళ్లు చల్లగా, ఆయన ఏనుగు తన ఆడఏనుగులతో ఆనందించేలా, స్త్రీలతో ఆనందంగా విహరించేవాడు.

( అనుష్టుప్ ) నటానాం నర్తకీనాం చ గీతవాద్యోపజీవినామ్ । క్రీడాలఙ్కారవాసాంసి కృష్ణోఽదాత్తస్య చ స్త్రియః

కృష్ణుడు నర్తకులు, గాయకులు, వాద్యకారులు, స్త్రీలకు ఆటపాటలకు అవసరమైన అలంకారాలు, వస్త్రాలు ప్రసాదించాడు.

కృష్ణస్యైవం విహరతో గత్యాలాపేక్షితస్మితైః । నర్మక్ష్వేలిపరిష్వఙ్గైః స్త్రీణాం కిల హృతా ధియః

కృష్ణుడు ఇలా విహరిస్తూ, వారి నడక, చూపులకు అనుగుణంగా చిరునవ్వులు, సరదా మాటలు, ఆలింగనాలతో, ఆ స్త్రీల మనసులను పూర్తిగా ఆకర్షించాడు.

ఊచుర్ముకున్దైకధియో గిర ఉన్మత్తవజ్జడమ్ । చిన్తయన్త్యోఽరవిన్దాక్షం తాని మే గదతః శ్రృణు

వారు తమ మనస్సు మొత్తం ముకుందుని మీదే నిలిపి, ఆయనను ధ్యానిస్తూ, మత్తులో ఉన్నవారి మాటల్లా, స్పష్టంగా కాకుండా మాట్లాడారు. ఆ మాటలు నేను చెప్పబోతున్నాను, విను.

మహిష్య ఊచుః - ( మాలినీ ) కురరి విలపసి త్వం వీతనిద్రా న శేషే స్వపితి జగతి రాత్ర్యామీశ్వరో గుప్తబోధః । వయమివ సఖి కచ్చిద్‌గాఢనిర్విద్ధచేతా నలిననయనహాసోదారలీలేక్షితేన

మహిష్యులు ఇలా అన్నారు: ఓ కురరి, నిద్రపోకుండా, బాధతో విలపిస్తున్నావు. జగత్తు పాలకుడు రాత్రి నిద్రపోతున్నాడు, మనకు తెలియదు. మేము కూడా నీలా, కమలనేత్రుడి నవ్వు, చూపులతో మనస్సు గాయపడినవాళ్లమే, సఖీ!

( వసంతతిలకా ) నేత్రే నిమీలయసి నక్తమదృష్టబన్ధుః త్వం రోరవీషి కరుణం బత చక్రవాకి । దాస్యం గత వయమివాచ్యుతపాదజుష్టాం కిం వా స్రజం స్పృహయసే కబరేణ వోఢుమ్

రాత్రిపూట నీ కంటెదుట ఎవ్వరూ లేక, కళ్ళు మూసుకుని, దుఃఖంగా అరుస్తున్నావు, ఓ చక్రవాకి! మేము కూడా అచ్యుతుని పాదాల సేవను పొందాం. లేదా, నీ జుట్టులో వేసుకోవడానికి పూలమాల కోరికతో ఉన్నావా?

( మిశ్ర ) భో భోః సదా నిష్టనసే ఉదన్వన్ అలబ్ధనిద్రోఽధిగతప్రజాగరః । కిం వా ముకున్దాపహృతాత్మలాఞ్ఛనః ప్రాప్తాం దశాం త్వం చ గతో దురత్యయామ్

ఓ నీటి దగ్గర ఎప్పుడూ నిస్సహాయంగా ఏడుస్తూ, నిద్రలేక, మెలకువగా ఉన్నావు. ముకుందుడు నీ మనస్సు గుర్తు తీసుకుపోయాడా? అందుకే నువ్వు కూడా మాదిరిగా ఈ తట్టుకోలేని స్థితికి వచ్చావా?

( వసంతతిలకా ) త్వం యక్ష్మణా బలవతాసి గృహీత ఇన్దో క్షీణస్తమో న నిజదీధితిభిః క్షిణోషి । కచ్చిన్ గకున్దగదితాని యథా వయం త్వం విస్మృత్య భోః స్థగితగీరుపలక్ష్యసే నః

ఓ చంద్రుడా! నీవు గాఢమైన వ్యాధితో పట్టుబడి, నీ వెలుగు తగ్గిపోతున్నది. నీ కాంతితో చీకటిని తొలగించలేకపోతున్నావు. మేము కూడా మనసు తడబడిపోయి, మాటలు తడబడుతూ మాట్లాడుతున్నట్టు, నీవు కూడా మమ్మల్ని మరచిపోయి, మౌనంగా ఎవరికీ కనిపించకుండా ఉన్నావా?

( అనుష్టుప్ ) కిం న్వాచరితమస్మాభిః మలయానిల తేఽప్రియమ్ । గోవిన్దాపాఙ్గనిర్భిన్నే హృదీరయసి నః స్మరమ్

మలయాచలపు గాలీ! మేమేమైనా నీకు నచ్చని పని చేశామా? గోవిందుని కనుగొళ్ల చూపులతో మన హృదయాలు తాకబడినట్టు, నువ్వు కూడా మాలో వేదనను రేపుతున్నావు.

( మందాక్రాన్తా ) మేఘ శ్రీమన్ త్వమసి దయితో యాదవేన్ద్రస్య నూనం శ్రీవత్సాఙ్కం వయమివ భవాన్ ధ్యాయతి ప్రేమబద్ధః । అత్యుత్కణ్ఠః శబలహృదయోఽస్మద్విధో బాష్పధారాః స్మృత్వా స్మృత్వా విసృజసి ముహుర్దుఃఖదస్తత్ప్రసఙ్గః

ఓ మేఘమా! నువ్వు యాదవుల అధిపతికి ఎంతో ప్రియమైనవాడివని అనిపిస్తోంది. మేము శ్రీవత్సముద్రిక ఉన్న వాడిని ప్రేమతో ఎప్పుడూ ధ్యానించేటట్టు, నీవు కూడా ప్రేమతో ఆయనను ధ్యానిస్తున్నావు. మాదిరిగానే, నీ హృదయం కూడా తడబడిపోతూ, అతని జ్ఞాపకంతో కన్నీళ్లు కార్చుకుంటున్నావు. ఇంతటి వేదన ఆయన వల్లే కలుగుతోంది.