శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ద్యుపతయ ఏవ తే న యయురన్తమనన్తతయా త్వమపి యదన్తరాణ్డనిచయా నను సావరణాః । ఖ ఇవ రజాంసి వాన్తి వయసా సహ యత్ శ్రుతయః త్వయి హి ఫలన్త్యతన్నిరసనేన భవన్నిధనాః

దేవతలే అయినా, అనంతుడవైన నీ పరిమితిని చేరలేకపోయారు. నీవు మధ్యలో ఉన్న సావర్ణమండలాలు కూడా కాదు. ఆకాశంలో ధూళిపాటలు గాలితో తేలిపోవడం లాగా, వయస్సుతో వేదాలు కూడా పోతాయి. కానీ, నీవులో అవి ఫలించి, అసత్యాన్ని విడిచిపెట్టి, నీలోనే లయమవుతాయి.

శ్రీభగవానువాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇత్యేతద్‌బ్రహ్మణః పుత్రా ఆశ్రుత్యాత్మానుశాసనమ్ । సనన్దనమథానర్చుః సిద్ధా జ్ఞాత్వాఽఽత్మనో గతిమ్

శ్రీభగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఇలా బ్రహ్మ ఇచ్చిన ఆత్మబోధను వినిన బ్రహ్మ కుమారులు, ఆత్మ మార్గాన్ని తెలుసుకుని, సనందనుని సత్కరించారు.

ఇత్యశేషసమామ్నాయ పురాణోపనిషద్రసః । సముద్ధృతః పూర్వజాతైః వ్యోమయానైర్మహాత్మభిః

ఇలా, వేదాలు, పురాణాలు, ఉపనిషత్తుల సారాన్ని, పూర్వకాలంలో మహాత్ములు, ఆకాశమార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, గ్రహించి వెలికితీశారు.

త్వం చైతద్‌బ్రహ్మదాయాద శ్రద్ధయాఽఽత్మానుశాసనమ్ । ధారయంశ్చర గాం కామం కామానాం భర్జనం నృణామ్

బ్రహ్మ వారసుడా! నీవు కూడా ఈ ఆత్మబోధను విశ్వాసంతో హృదయంలో నిలిపి, ఈ భూమిపై నీ ఇష్టానుసారం జీవించు. అప్పుడు మనుషుల కోరికలు నశించిపోతాయి.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఏవం స ఋషిణాఽఽదిష్టం గృహీత్వా శ్రద్ధయాత్మవాన్ । పూర్ణః శ్రుతధరో రాజన్ ఆహ వీరవ్రతో మునిః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — ఈ విధంగా ఋషి ఇచ్చిన ఉపదేశాన్ని విశ్వాసంతో స్వీకరించిన, ఆత్మవంతుడైన, శ్రద్ధతో కూడిన, పూర్ణుడైన, శ్రుతిపరాయణుడైన వీరవ్రత ముని రాజా! మాట్లాడాడు.

శ్రీనారద ఉవాచ - నమస్తస్మై భగవతే కృష్ణాయామలకీర్తయే । యో ధత్తే సర్వభూతానాం అభవాయోశతీః కలాః

శ్రీనారదుడు ఇలా అన్నాడు — కలంకరహిత కీర్తి కలిగిన కృష్ణునికి నమస్కారం. ఆయన సమస్త భూతాల సృష్టి, లయ శక్తులను తనలో ఉంచుకున్నవాడు.

ఇత్యాద్యమృషిమానమ్య తచ్ఛిష్యాంశ్చ మహాత్మనః । తతోఽగాద్ ఆశ్రమం సాక్షాత్ పితుర్ద్వైపాయనస్య మే

ఇలా, ఆ ప్రాచీన ఋషికి, ఆయన మహాత్ములైన శిష్యులకు నమస్కరించి, తరువాత నేను నాన్న అయిన ద్వైపాయనుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాను.

సభాజితో భగవతా కృతాసనపరిగ్రహః । తస్మై తద్ వర్ణయామాస నారాయణముఖాచ్ఛ్రుతమ్

భగవంతుడు గౌరవంగా ఆహ్వానించి, ఆసనం కూర్చోమని అనుమతించగా, ఆయన నారాయణుని వాక్కు ద్వారా విన్నదాన్ని ఆయనకు వివరంగా చెప్పాడు.

ఇత్యేతద్ వర్ణితం రాజన్ యన్నః ప్రశ్నః కృతస్త్వయా । యథా బ్రహ్మణ్యనిర్దేశ్యే నీఋగుణేఽపి మనశ్చరేత్

ఓ రాజా! నువ్వు అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానం ఇలా చెప్పబడింది — నిర్వచనానికి అతీతమైన, లక్షణాలు లేని బ్రహ్మనందు మనస్సు ఎలా నిలిపి contemplation చేయాలో వివరించాం.

( శార్దూలవిక్రీడిత ) యోఽస్యోత్ప్రేక్షక ఆదిమధ్యనిధనే యోఽవ్యక్తజీవేశ్వరో యః సృష్ట్వేదమనుప్రవిశ్య ఋషిణా చక్రే పురః శాస్తి తాః । యం సమ్పద్య జహాత్యజామనుశయీ సుప్తః కులాయం యథా తం కైవల్యనిరస్తయోనిమభయం ధ్యాయేదజస్రం హరిమ్

ఈ జగత్తు ఆది, మధ్య, అంత్యాలను గమనిస్తూ, అవ్యక్తం, జీవులు, ఇశ్వరులకు అధిపతిగా ఉండి, సృష్టిని చేసి, ఋషుల ద్వారా పాలిస్తూ, ఆ పరమాత్మను చేరినవాడు, పక్షి గూడు విడిచిపెట్టినట్టు, శరీరాన్ని విడిచిపెడతాడు. జననమూ లేని, భయమూ లేని, కేవలం పరమాత్మను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానించాలి.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే వేదస్తుతి నామ సప్తాశీతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ఉపదేశమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలోని ఉత్తరార్థంలో, 'వేదస్తుతి' అనే ఎనభై ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.

శ్రీరాజోవాచ। దేవాసురమనుష్యేసు యే భజన్త్యశివం శివమ్। ప్రాయస్తే ధనినో భోజా న తు లక్ష్మ్యాః పతిం హరిమ్

రాజు అడిగాడు: దేవతలు, అసురులు, మనుష్యుల్లో, శుభం కానిదాన్ని శుభంగా భావించి పూజించే వారు ఎక్కువగా ధనికులు, భోగులు మాత్రమే; లక్ష్మీపతి హరిని భజించే వారు మాత్రం కాదు.

ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామః సన్దేహోఽత్ర మహాన్హి నః। విరుద్ధశీలయోః ప్రభ్వోర్విరుద్ధా భజతాం గతిః

ఇది తెలుసుకోవాలని మేము కోరుతున్నాము. ఎందుకంటే, ఇద్దరు విరుద్ధ స్వభావాల ప్రభువులను పూజించే వారికి విరుద్ధ ఫలితాలు వస్తున్నాయన్నది మాకు పెద్ద సందేహంగా ఉంది.

శ్రీశుక ఉవాచ। శివః శక్తియుతః శశ్వత్త్రిలిఙ్గో గుణసంవృతః। వైకారికస్తైజసశ్చ తామసశ్చేత్యహం త్రిధా

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: శివుడు ఎప్పుడూ శక్తితో కూడి, మూడు స్వరూపాలలో, గుణాలతో కూడి ఉంటాడు. అతడు సత్త్వ, రజ, తమోగుణ స్వరూపుడై, మూడు విధాలుగా ఉంటాను అని చెప్పాడు.

తతో వికారా అభవన్షోడశామీషు కఞ్చన। ఉపధావన్విభూతీనాం సర్వాసామశ్నుతే గతిమ్

ఆయన నుండి పదహారు విధాలుగా మార్పులు వచ్చాయి. అన్ని రూపాలను ధరించి, అన్ని స్థితులను పొందుతాడు.

హరిర్హి నిర్గుణః సాక్షాత్పురుషః ప్రకృతేః పరః। స సర్వదృగుపద్ర ష్టా తం భజన్నిర్గుణో భవేత్

హరి మాత్రం గుణాలకు అతీతుడు, ప్రత్యక్షంగా పరమపురుషుడు, ప్రకృతికి అతీతుడు. ఆయన అన్నిటినీ చూస్తూ, పర్యవేక్షిస్తూ ఉంటాడు. ఆయనను భజించే వాడు కూడా గుణాలకు అతీతుడవుతాడు.

నివృత్తేష్వశ్వమేధేషు రాజా యుష్మత్పితామహః। శృణ్వన్భగవతో ధర్మానపృచ్ఛదిదమచ్యుతమ్

అశ్వమేధ యాగాలు ఆగిన తరువాత, నీ తాత అయిన రాజు, భగవంతుని ధర్మాలను విని, అచ్యుతుని దగ్గర ఇది అడిగాడు.

స ఆహ భగవాంస్తస్మై ప్రీతః శుశ్రూషవే ప్రభుః। నృణాం నిఃశ్రేయసార్థాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే

ఆ యదువంశంలో అవతరించిన భగవంతుడు, ఆయన సేవను సంతోషంగా స్వీకరించి, మనుషులకు శ్రేయస్సు కలిగించేందుకు, రాజుకు ఉపదేశించాడు.

శ్రీభగవానువాచ। యస్యాహమనుగృహ్ణామి హరిష్యే తద్ధనం శనైః। తతోఽధనం త్యజన్త్యస్య స్వజనా దుఃఖదుఃఖితమ్

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: నేను ఎవరి మీద అనుగ్రహం చూపించాలనుకుంటే, ముందుగా అతని ధనాన్ని క్రమంగా తీసేస్తాను. దాంతో అతని బంధువులు వదిలిపోతారు. అప్పుడతడు బాధతో మరింత బాధపడతాడు.

స యదా వితథోద్యోగో నిర్విణ్ణః స్యాద్ధనేహయా। మత్పరైః కృతమైత్రస్య కరిష్యే మదనుగ్రహమ్

అతడు ప్రయత్నాలు విఫలమై, ధనంపై ఆశ తగ్గి, నా భక్తులతో స్నేహం పెంచినప్పుడు, నేను అతనిపై నా కృపను ప్రసాదిస్తాను.

తద్బ్రహ్మ పరమం సూక్ష్మం చిన్మాత్రం సదనన్తకమ్। విజ్ఞాయాత్మతయా ధీరః సంసారాత్పరిముచ్యతే

అది పరమమైన, సూక్ష్మమైన, చైతన్యమయమైన, శాశ్వతమైన, అనంతమైన బ్రహ్మం. దాన్ని ఆత్మగా తెలుసుకున్న ధీరుడు సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

అతో మాం సుదురారాధ్యం హిత్వాన్యాన్భజతే జనః। తతస్త ఆశుతోషేభ్యో లబ్ధరాజ్యశ్రియోద్ధతాః। మత్తాః ప్రమత్తా వరదాన్విస్మయన్త్యవజానతే

అందుకే, నన్ను సులభంగా పొందడం కష్టం అనుకుని, జనులు ఇతరులను పూజిస్తారు. వారు త్వరగా రాజ్యం, ఐశ్వర్యం లాంటి వరాలు పొందిన తరువాత, మదంతో, అహంకారంతో, మరిన్ని వరాల కోసం ప్రయత్నిస్తూ, నన్ను తక్కువగా చూస్తారు.

శ్రీశుక ఉవాచ। శాపప్రసాదయోరీశా బ్రహ్మవిష్ణుశివాదయః। సద్యః శాపప్రసాదోఽఙ్గ శివో బ్రహ్మా న చాచ్యుతః

శ్రీశుకుడు అన్నాడు: శాపం, అనుగ్రహం ఇవ్వడంలో బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మొదలైన వారు ప్రభువులు. వీరిలో శివుడు వెంటనే వరాలూ, శాపాలూ ఇస్తాడు. బ్రహ్మ వెంటనే ఇవ్వడు. అచ్యుతుడు మాత్రం ఎప్పుడూ వెంటనే ఇవ్వడు.

అత్ర చోదాహరన్తీమమితిహాసం పురాతనమ్। వృకాసురాయ గిరిశో వరం దత్త్వాప సఙ్కటమ్

ఇక్కడ ఒక పురాతన కథను చెబుతారు: వృకాసురుడికి వరం ఇచ్చి, గిరీశుడు (శివుడు) తాను సంకటంలో పడిపోయాడు.

వృకో నామాసురః పుత్రః శకునేః పథి నారదమ్। దృష్ట్వాశుతోషం పప్రచ్ఛ దేవేషు త్రిషు దుర్మతిః

వృక అనే అసురుడు, శకుని కుమారుడు. మార్గమధ్యలో నారదుని చూసి, చెడు మనసుతో, మూడు దేవతల్లో ఎవరు త్వరగా ప్రసన్నమవుతారో అడిగాడు.

స ఆహ దేవం గిరిశముపాధావాశు సిద్ధ్యసి। యోఽల్పాభ్యాం గుణదోషాభ్యామాశు తుష్యతి కుప్యతి

ఆయన వెంటనే గిరీశుడైన దేవుని దగ్గరకు వెళ్లాడు. ఎందుకంటే, నీవు విజయం సాధిస్తావు. ఆయనకు చిన్న మంచి లేదా చెడు చేసినా, వెంటనే సంతోషిస్తాడు లేదా కోపపడతాడు.

దశాస్యబాణయోస్తుష్టః స్తువతోర్వన్దినోరివ। ఐశ్వర్యమతులం దత్త్వా తత ఆప సుసఙ్కటమ్

రావణుడు, బాణుడు వంటి వారు ఆయనను స్తుతించగా, ఆయన ఎంతో అపూర్వమైన శక్తిని ఇచ్చాడు. కానీ ఆ తరువాత వారు తీవ్రమైన కష్టాల్లో పడిపోయారు.

ఇత్యాదిష్టస్తమసుర ఉపాధావత్స్వగాత్రతః। కేదార ఆత్మక్రవ్యేణ జుహ్వానో గ్నిముఖం హరమ్

అలా చెప్పిన వెంటనే ఆ అసురుడు తన శరీరంలోని మాంసాన్ని తీయగా, హరుడైన అగ్నికి ఆహుతిగా సమర్పిస్తూ ఆయన దగ్గరకు పరుగెత్తాడు.

దేవోపలబ్ధిమప్రాప్య నిర్వేదాత్సప్తమేఽహని। శిరోఽవృశ్చత్సుధితినా తత్తీర్థక్లిన్నమూర్ధజమ్

ఏడవ రోజు దేవుని దర్శనం కలగక, నిరాశతో, ఆ పవిత్ర ప్రదేశంలో తల నానబడి ఉన్న తన జుట్టుతో, పదునైన ఖడ్గంతో తన తలనెత్తు కోసేసుకున్నాడు.