శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ప్రవృద్ధభక్త్యా ఉద్ధర్ష హృదయాస్రావిలేక్షణః । నత్వా తదఙ్‌ఘ్రీన్ ప్రక్షాల్య తదపో లోకపావనీః

పరమ భక్తితో, హృదయం ఆనందంతో ఉప్పొంగి, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో మెదిలిస్తూ, ఆయన వారి పాదాలకు నమస్కరించి, ఆ పాదాలను కడిగి, ఆ నీటిని తీసుకున్నాడు. ఆ నీరు లోకాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది.

సకుటుమ్బో వహన్మూర్ధ్నా పూజయాం చక్ర ఈశ్వరాన్ । గన్ధమాల్యామ్బరాకల్ప ధూపదీపార్ఘ్యగోవృషైః

తన కుటుంబంతో కలిసి, ఆ పవిత్ర జలాన్ని తలపై ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పూలమాలలు, వస్త్రాలు, ధూపం, దీపం, అరఘ్యం, ఆవులు, ఎద్దులతో భగవంతులను పూజించాడు.

వాచా మధురయా ప్రీణన్ ఇదమాహాన్నతర్పితాన్ । పాదావఙ్కగతౌ విష్ణోః సంస్పృశఞ్ఛనకైర్ముదా

మధురమైన మాటలతో వారిని సంతోషపెట్టి, వారు ఇంకా తృప్తి చెందక ముందే, ఆనందంతో, విష్ణువు పాదాలను మృదువుగా తాకుతూ ఇలా అన్నాడు.

శ్రీబహులాశ్వ ఉవాచ - భవాన్హి సర్వభూతానాం ఆత్మా సాక్షీ స్వదృగ్ విభో । అథ నస్త్వత్పదామ్భోజం స్మరతాం దర్శనం గతః

శ్రీబహులాశ్వుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రభూ! మీరు అన్ని జీవుల ఆత్మ, సాక్షి, స్వయంగా చూసేవారు. మేము మీ పదపద్మాలను స్మరించేవారమై, ఇప్పుడు మాకు ప్రత్యక్షమయ్యారు.

స్వవచస్తదృతం కర్తుం అస్మద్‌దృగ్గోచరో భవాన్ । యదాత్థైకాన్తభక్తాన్ మే నానన్తః శ్రీరజః ప్రియః

మీ మాటను నిజం చేయడానికి, మీరు మాకు ప్రత్యక్షమయ్యారు. ఎందుకంటే, మీరు చెప్పినట్టు, మీకే పూర్తిగా భక్తి కలిగినవారు మీకు లక్ష్మీదేవి, బ్రహ్మకంటే ఎక్కువ ప్రియులు అని చెప్పారు.

కో ను త్వచ్చరణామ్భోజం ఏవంవిద్ విసృజేత్ పుమాన్ । నిష్కిఞ్చనానాం శాన్తానాం మునీనాం యస్త్వమాత్మదః

ఏ మనిషి కూడా, ఏదీ లేని, శాంతమైన మహర్షులకు, ఆత్మానందాన్ని ప్రసాదించే మీ పదపద్మాలను వదిలిపెడతాడు?

యోఽవతీర్య యదోర్వంశే నృణాం సంసరతామిహ । యశో వితేనే తచ్ఛాన్త్యై త్రైలోక్యవృజినాపహమ్

మీరు యదువంశంలో అవతరించి, ఈ లోకంలో సంచరించే మనుషులకు శాంతిని ప్రసాదించేందుకు, మీ కీర్తిని వ్యాపింపజేసి, మూడు లోకాల బాధలను తొలగించారు.

నమస్తుభ్యం భగవతే కృష్ణాయాకుణ్ఠమేధసే । నారాయణాయ ఋషయే సుశాన్తం తప ఈయుషే

భగవంతుడైన కృష్ణా! ఎప్పటికీ లయముకాని జ్ఞానంతో నిండినవాడవు. నారాయణా! మునివరుడవు, శాంతంగా తపస్సు చేసినవాడవు. మీకు నమస్కారం.

దినాని కతిచిద్‌ భూమన్ గృహాన్ నో నివస ద్విజైః । సమేతః పాదరజసా పునీహీదం నిమేః కులమ్

భూమనూ, మీరు ఈ బ్రాహ్మణులతో కలిసి కొన్ని రోజులు మా ఇంట్లో ఉండి, మీ పాదధూళితో ఈ నిమి వంశాన్ని పవిత్రం చేయండి.

ఇత్యుపామన్త్రితో రాజ్ఞా భగవాన్ లోకభావనః । ఉవాస కుర్వన్ కల్యాణం మిథిలానరయోషితామ్

అలా రాజు ఆహ్వానించగా, లోకాలను సృష్టించే భగవంతుడు అక్కడే ఉండి, మిథిలా పురుషులూ, స్త్రీలందరికీ మంగళాన్ని కలిగించాడు.

శ్రుతదేవోఽచ్యుతం ప్రాప్తం స్వగృహాఞ్జనకో యథా । నత్వా మునీన్ సుసంహృష్టో ధున్వన్ వాసో ననర్త హ

శ్రుతదేవుడు, అచ్యుతుడు తన ఇంటికి వచ్చినందుకు జనకుడిలా మునులను వందించి, హర్షంతో తన వస్త్రాన్ని ఊపుతూ ఆనందంగా నాట్యం చేశాడు.

తృణపీఠబృషీష్వేతాన్ ఆనీతేషూపవేశ్య సః । స్వాగతేనాభినన్ద్యాఙ్ఘ్రీన్ సభార్యోఽవనిజే ముదా

తాను తెచ్చిన దర్భా మత్తులు, ఎద్దుల చర్మాలపై వారిని కూర్చోబెట్టి, భార్యతో కలిసి ఆనందంగా వారి పాదాలను కడిగి, ఆతిథ్యంతో ఆహ్వానించాడు.

తదమ్భసా మహాభాగ ఆత్మానం సగృహాన్వయమ్ । స్నాపయాం చక్ర ఉద్ధర్షో లబ్ధసర్వమనోరథః

ఆ నీటితో, మహాభాగుడా, అతడు తన కుటుంబంతో పాటు ఇంటివారందరినీ స్నానం చేయించాడు; తన కోరికలన్నీ నెరవేరినందుకు అతడు ఎంతో ఉల్లాసంగా ఉన్నాడు.

( మిశ్ర ) ఫలార్హణోశీరశివామృతామ్బుభిః మృదా సురభ్యా తులసీకుశామ్బుజైః । ఆరాధయామాస యథోపపన్నయా సపర్యయా సత్త్వవివర్ధనాన్ధసా

ఫలాలు, సువాసన కలిగిన మూలికలు, పవిత్రమైన నీరు, మట్టి, ఆవు ఉత్పత్తులు, తులసి, దర్భ, కమలాలతో, సద్భావనతో పూజ చేసి, సత్వగుణాన్ని పెంచే విధంగా సేవ చేశాడు.

స తర్కయామాస కుతో మమాన్వభూద్ గృహాన్ధకుపే పతితస్య సఙ్గమః । యః సర్వతీర్థాస్పదపాదరేణుభిః కృష్ణేన చాస్యాత్మనికేతభూసురైః

నేను ఈ ఇంటి జీవితపు అంధకూపంలో పడి ఉండగా, అన్ని తీర్థాల పాదరేణువైన కృష్ణుడు, ఆయన నివాసమైన బ్రాహ్మణులు నాతో కలవడం ఎలా సాధ్యమైంది అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

( అనుష్టుప్ ) సూపవిష్టాన్ కృతాతిథ్యాన్ శ్రుతదేవ ఉపస్థితః । సభార్యస్వజనాపత్య ఉవాచాఙ్‌ఘ్ర్యభిమర్శనః

అతిథులు కూర్చొని, ఆతిథ్యం అందుకున్న తరువాత, శ్రుతదేవుడు భార్య, పిల్లలు, బంధువులతో కలిసి వారి పాదాలను తాకుతూ సమీపించాడు.

శ్రుతదేవ ఉవాచ - నాద్య నో దర్శనం ప్రాప్తః పరం పరమపూరుషః । యర్హీదం శక్తిభిః సృష్ట్వా ప్రవిష్టో హ్యాత్మసత్తయా

శ్రుతదేవుడు ఇలా అన్నాడు— ఈ రోజు పరమపురుషుడు, తన శక్తులతో ఈ లోకాన్ని సృష్టించి, తన స్వరూపంతో ప్రవేశించినవాడు, తొలిసారిగా మనకు దర్శనమివ్వలేదు.

యథా శయానః పురుషో మనసైవాత్మమాయయా । సృష్ట్వా లోకం పరం స్వాప్నం అనువిశ్యావభాసతే

యెట్లా ఒక మనిషి పడుకుని, తన మనస్సుతో కల్పించిన కలలోకి ప్రవేశించి, దానిని ప్రకాశింపజేస్తాడో, అలాగే ఆయన కూడా చేస్తాడు.

శ్రృణ్వతాం గదతాం శశ్వద్ అర్చతాం త్వాభివన్దతామ్ । నృణాం సంవదతామన్తః హృది భాస్యమలాత్మనామ్

మీ మాటలు వినేవారికి, మాట్లాడేవారికి, పూజించేవారికి, నమస్కరించేవారికి, హృదయపూర్వకంగా సంభాషించేవారికి, మీరు వారి పవిత్ర హృదయాల్లో ప్రత్యక్షంగా వెలుగుతారు.

హృదిస్థోఽప్యతిదూరస్థః కర్మవిక్షిప్తచేతసామ్ । ఆత్మశక్తిభిరగ్రాహ్యోఽపి అన్త్యుపేతగుణాత్మనామ్

మీరు హృదయంలో నివసించినా, కర్మలతో మనస్సు చెలరేగినవారికి దూరంగా ఉంటారు; మీ స్వశక్తితో అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నా, భౌతిక గుణాలకు ఆసక్తి ఉన్నవారికి మీరు లభించరు.

( వంశస్థా ) నమోఽస్తు తేఽధ్యాత్మవిదాం పరాత్మనే అనాత్మనే స్వాత్మవిభక్తమృత్యవే । సకారణాకారణలిఙ్గమీయుషే స్వమాయయాసంవృతరుద్ధదృష్టయే

అంతర్యామి, పరమాత్మా, స్వయంగా ఆత్మను మరణం నుండి విడదీసేవాడా, కారణంతో కూడిన రూపాలూ, కారణం లేని రూపాలూ ధరించేవాడా, నీ మాయతో చూపు మూసుకున్నవాడా, నీకు నమస్కారం.

( అనుష్టుప్ ) స త్వం శాధి స్వభృత్యాన్ నః కిం దేవ కరవామహే । ఏతదన్తో నృణాం క్లేశో యద్‌భవానక్షిగోచరః

ప్రభూ! మేము మీ సేవకులం, మేము ఏమి చేయాలో మీరు చెప్పండి. ఎందుకంటే, భగవంతుడు ఇంద్రియాలకు అందని వాడవాడనే మనుషులకు గొప్ప బాధ.

శ్రీశుక ఉవాచ - తదుక్తమిత్యుపాకర్ణ్య భగవాన్ ప్రణతార్తిహా । గృహీత్వా పాణినా పాణిం ప్రహసన్ తమువాచ హ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు— ఆ మాటలు విని, నమస్కారములతో బాధను తొలగించే భగవంతుడు, శ్రుతదేవుని చేయిని తన చేతిలోకి తీసుకుని, చిరునవ్వుతో అతనితో మాట్లాడాడు.

శ్రీభగవానువాచ - బ్రహ్మంస్తేఽనుగ్రహార్థాయ సమ్ప్రాప్తాన్ విద్ధ్యమూన్ మునీన్ । సఞ్చరన్తి మయా లోకాన్ పునన్తః పాదరేణుభిః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు— బ్రాహ్మణా! ఈ మునులు నీకు అనుగ్రహం కలిగించేందుకు వచ్చారు. వారు నాతో కలిసి లోకాలన్నీ తిరిగి, తమ పాదధూళితో పవిత్రం చేస్తారు.

దేవాః క్షేత్రాణి తీర్థాని దర్శనస్పర్శనార్చనైః । శనైః పునన్తి కాలేన తదప్యర్హత్తమేక్షయా

దేవతలు, పుణ్యక్షేత్రాలు, తీర్థాలు దర్శనం, స్పర్శ, పూజల ద్వారా కాలక్రమంలో పవిత్రమవుతాయి; కానీ, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుని దృష్టితో అవి వెంటనే పవిత్రమవుతాయి.

బ్రాహ్మణో జన్మనా శ్రేయాన్ సర్వేషాం ప్రాణినామిహ । తపసా విద్యయా తుష్ట్యా కిము మత్కలయా యుతః

ఇక్కడ ఉన్న అన్ని ప్రాణులలో జన్మతో బ్రాహ్మణుడు శ్రేష్ఠుడు; austerity, విద్య, సంతృప్తి కలిగి, ముఖ్యంగా నన్ను భజించేవాడు అయితే మరింత గొప్పవాడు.

న బ్రాహ్మణాన్మే దయితం రూపమేతచ్చతుర్భుజమ్ । సర్వవేదమయో విప్రః సర్వదేవమయో హ్యహమ్

ఈ నాలుగు భుజాల రూపం నాకు అంత ప్రియంగా లేదు, బ్రాహ్మణులే నాకు ఎంతో ప్రియమైనవారు. ఓ బ్రాహ్మణా! నీవు అన్ని వేదాల సారమూ, నేను అన్ని దేవతల సారమూ.

దుష్ప్రజ్ఞా అవిదిత్వైవం అవజానన్త్యసూయవః । గురుం మాం విప్రమాత్మానం అర్చాదావిజ్యదృష్టయః

ఈ విషయాన్ని తెలియని, అసూయతో, గౌరవం లేని వారు, పూజలో గురువును, బ్రాహ్మణుని, తాము తాము, నన్ను కూడా కేవలం విగ్రహాలుగా మాత్రమే చూస్తారు.

చరాచరమిదం విశ్వం భావా యే చాస్య హేతవః । మద్ రూపాణీతి చేతస్య ఆధత్తే విప్రో మదీక్షయా

ఈ జగత్తులో కదిలే, కదలని అన్నీ, వాటి కారణాలన్నీ, నా అనుగ్రహంతో బ్రాహ్మణుడు తన మనసులో నా రూపాలుగా భావిస్తాడు.