శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సుభద్రాహరణం శ్రీకృష్ణస్య మిథిలాగమనం తత్ర బహులాశ్వశ్రుతదేవయోః సద్మని సకృదేవ ప్రవేశః - శ్రీరాజోవాచ - ( అనుష్టుప్ ) బ్రహ్మన్ వేదితుమిచ్ఛామః స్వసారం రామకృష్ణయోః । యథోపయేమే విజయో యా మమాసీత్ పితామహీ

రాజు ఇలా అడిగాడు: బ్రాహ్మణా! రాముడు, కృష్ణుడు ఇద్దరికీ సోదరి అయిన ఆమెను అర్జునుడు ఎలా పెళ్లి చేసుకున్నాడు? ఆమె నాకు బామ్మగా ఎలా అయ్యింది? దయచేసి చెప్పండి.

శ్రీశుక ఉవాచ - అర్జునస్తీర్థయాత్రాయాం పర్యటన్ అవనీం ప్రభుః । గతః ప్రభాసమశ్రృణోన్ మాతులేయీం స ఆత్మనః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: అర్జునుడు తీర్థయాత్రలో భూమి అంతటా సంచరిస్తూ, ప్రభాసానికి వచ్చి, అక్కడ తన మేనకోడలిగూర్చి విన్నాడు.

దుర్యోధనాయ రామస్తాం దాస్యతీతి న చాపరే । తల్లిప్సుః స యతిర్భూత్వా త్రిదణ్డీ ద్వారకామగాత్

కొంతమంది రాముడు ఆమెను దుర్యోధనునికి ఇస్తాడని అన్నారు, మరికొందరు అంగీకరించలేదు. ఆమెను కావాలని ఆశించి, అర్జునుడు త్రిదండధారి వానప్రస్థుడిగా మారి ద్వారకకు వెళ్లాడు.

తత్ర వై వార్షికాన్ మాసాన్ అవాత్సీత్ స్వార్థసాధకః । పౌరైః సభాజితోఽభీక్ష్ణం రామేణాజానతా చ సః

అక్కడ తన కోరిక నెరవేర్చుకోవడానికి, అర్జునుడు కొన్ని నెలలు గడిపాడు. పట్టణ ప్రజలు, రాముడు కూడా అతన్ని గుర్తించకపోయినా, అతనిని గౌరవంగా ఆదరించారు.

ఏకదా గృహమానీయ ఆతిథ్యేన నిమంత్ర్య తమ్ । శ్రద్ధయోపహృతం భైక్ష్యం బలేన బుభుజే కిల

ఒక రోజు రాముడు అతన్ని ఇంటికి ఆహ్వానించి, అతిథిగా పిలిచి, భక్తితో తీసుకొచ్చిన భిక్షను ఇచ్చాడు. అర్జునుడు ఆ భోజనాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించాడు.

సోఽపశ్యత్తత్ర మహతీం కన్యాం వీరమనోహరామ్ । ప్రీత్యుత్ఫుల్లేక్షణస్తస్యాం భావక్షుబ్ధం మనో దధే

అక్కడ అర్జునుడు వీరులను ఆకర్షించే గొప్ప యువతిని చూశాడు. ఆమెపై ప్రేమతో కళ్లు వికసించి, తన మనసు ఆమెపై నిలిపాడు.

సాపి తం చకమే వీక్ష్య నారీణాం హృదయంగమమ్ । హసన్తీ వ్రీడితాపాఙ్గీ తన్న్యస్తహృదయేక్షణా

ఆమె కూడా అతన్ని చూసి, సహజంగా మనసు అతనిపైనే పెట్టుకుంది. నవ్వుతూ, సిగ్గుతో పక్క చూపులతో, తన హృదయాన్ని, చూపును అతనిపైనే నిలిపింది.

తాం పరం సమనుధ్యాయన్ నన్తరం ప్రేప్సురర్జునః । న లేభే శం భ్రమచ్చిత్తః కామేనాతిబలీయసా

అర్జునుడు ఆమెను ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, ఆమెను పొందాలని తపిస్తూ, అతని మనసు మోహంతో కలవరపడి, ప్రశాంతతను పొందలేకపోయాడు.

మహత్యాం దేవయాత్రాయాం రథస్థాం దుర్గనిర్గతాం । జహారానుమతః పిత్రోః కృష్ణస్య చ మహారథః

ఒక పెద్ద ఉత్సవ సమయంలో, ఆమె రథంలో కూర్చొని కోట బయటకు వస్తుండగా, అర్జునుడు, ఆమె తల్లిదండ్రులు, కృష్ణుడు అనుమతితో, ఆమెను తీసుకెళ్లాడు.

రథస్థో ధనురాదాయ శూరాంశ్చారున్ధతో భటాన్ । విద్రావ్య క్రోశతాం స్వానాం స్వభాగం మృగరాడివ

రథంపై నిలబడి, విల్లు చేతబట్టి, అడ్డుగా వచ్చిన వీరులను అర్జునుడు తరిమివేశాడు. తనవారే అరుస్తుండగా, సింహం మృగాలను తరిపినట్లు వారిని చితరచితార చేశాడు.

తచ్ఛ్రుత్వా క్షుభితో రామః పర్వణీవ మహార్ణవః । గృహీతపాదః కృష్ణేన సుహృద్‌భిశ్చానుసామ్యత

ఇది విని రాముడు పూర్ణచంద్రుని సముద్రంలా కోపంతో ఉప్పొంగాడు. కానీ కృష్ణుడు, మిత్రులతో కలిసి, రాముని పాదాలు పట్టుకుని, అతన్ని శాంతింపజేశాడు.

ప్రాహిణోత్పారిబర్హాణి వరవధ్వోర్ముదా బలః । మహాధనోపస్కరేభ రథాశ్వనరయోషితః

బలరాముడు పెళ్లికి ఆనందంతో, గొప్ప ధనంతో కూడిన ఏనుగులు, రథాలు, గుర్రాలు, మనుషులు, స్త్రీలు వంటి ఎన్నో బహుమతులు పంపించాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - కృష్ణస్యాసీద్ ద్విజశ్రేష్ఠః శ్రుతదేవ ఇతి శ్రుతః । కృష్ణైకభక్త్యా పూర్ణార్థః శాన్తః కవిరలమ్పటః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: కృష్ణునికి భక్తులలో శ్రుతదేవుడు అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతడు కృష్ణుని పట్ల అపారమైన భక్తితో, అన్ని కోరికలు తీరినవాడిగా, శాంతంగా, జ్ఞానిగా, లోభం లేని వాడిగా జీవించేవాడు.

స ఉవాస విదేహేషు మిథిలాయాం గృహాశ్రమీ । అనీహయాగతాహార్య నిర్వర్తితనిజక్రియః

అతడు విధేహదేశంలో మిథిలా పట్టణంలో గృహస్థుడిగా ఉండేవాడు. యాదృచ్ఛికంగా వచ్చినదానిని మాత్రమే స్వీకరించి, తాను చేయాల్సిన పనులు నిర్లిప్తంగా చేసేవాడు.

యాత్రామాత్రం త్వహరహః దైవాద్ ఉపనమత్యుత । నాధికం తావతా తుష్టః క్రియా చక్రే యథోచితాః

ప్రతి రోజు యాత్రకోసం వచ్చినదాన్ని మాత్రమే తీసుకుని, దానితో సంతృప్తిగా ఉండేవాడు. అవసరమైన పనులను యథావిధిగా చేసేవాడు.

తథా తద్‌రాష్ట్రపాలోఽఙ్గ బహులాశ్వ ఇతి శ్రుతః । మైథిలో నిరహమ్మాన ఉభావప్యచ్యుతప్రియౌ

అలాగే, ఆ దేశాన్ని పాలించే రాజు బహులాశ్వుడు మిథిలావాసి, అహంకారం లేని వాడు. ఇద్దరూ అచ్యుతునికి ప్రియమైనవారు.

తయోః ప్రసన్నో భగవాన్ దారుకేణాహృతం రథమ్ । ఆరుహ్య సాకం మునిభిః విదేహాన్ ప్రయయౌ ప్రభుః

వారిద్దరిపట్ల సంతోషంగా ఉన్న భగవంతుడు, దారుకుడు తీసుకొచ్చిన రథంపై మునులతో కలిసి ఎక్కి, విధేహదేశానికి వెళ్లాడు.

నారదో వామదేవోఽత్రిః కృష్ణో రామోఽసితోఽరుణిః । అహం బృహస్పతిః కణ్వో మైత్రేయశ్చ్యవనాదయః

నారదుడు, వామదేవుడు, అత్రి, కృష్ణుడు, రాముడు, అసితుడు, అరణి, నేను, బృహస్పతి, కణ్వుడు, మైత్రేయుడు, చ్యవనుడు మరియు మరికొందరు మహర్షులు ఉన్నారు.

తత్ర తత్ర తమాయాన్తం పౌరా జానపదా నృప । ఉపతస్థుః సార్ఘ్యహస్తా గ్రహైః సూర్యమివోదితమ్

ఓ రాజా! ఆయన ఎక్కడికి వెళ్లినా, అక్కడి ప్రజలు, పట్టణవాసులు, గ్రామస్థులు అందరూ ఆయనను సత్కరించేందుకు, అరఘ్యం పట్టుకుని, ఉదయించే సూర్యుణ్ని గ్రహాలతో కలిసి ఆహ్వానించినట్టు, ఆయన వద్దకు వచ్చారు.

( వసంతతిలకా ) ఆనర్తధన్వకురుజాఙ్గలకఙ్కమత్స్య పాఞ్చాలకున్తిమధుకేకయకోశలార్ణాః । అన్యే చ తన్ముఖసరోజముదారహాస స్నిగ్ధేక్షణం నృప పపుర్దృశిభిర్నృనార్యః

ఆనర్త, ధన్వ, కురు, జాంగల, కంక, మత్స్య, పాంచాల, కుంతి, మధు, కేకయ, కోశల, అర్ణ దేశాల ప్రజలు మరియు మరికొందరు కూడా, ఆయన పద్మముఖాన్ని, విశాలమైన చిరునవ్వుతో, మృదువైన చూపులతో, పురుషులు స్త్రీలు అందరూ తమ కన్నులతో ఆనందంగా చూశారు.

తేభ్యః స్వవీక్షణవినష్టతమిస్రదృగ్భ్యః క్షేమం త్రిలోకగురురర్థదృశం చ యచ్ఛన్ । శ్రృణవన్ దిగన్తధవలం స్వయశోఽశుభఘ్నం గీతం సురైర్నృభిరగాత్ శనకైర్విదేహాన్

ఆయన దృష్టితో వారి కన్నులలోని అజ్ఞానాంధకారం తొలగిపోయింది. మూడు లోకాల గురువు అయిన ఆయన వారికి రక్షణను, తన రూపాన్ని దర్శించుకునే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించాడు. దేవతలు, మనుషులు పాడిన, దిక్కులన్నీ వ్యాపించిన, పాపాలను తొలగించే కీర్తిని వినుతూ, ఆయన నెమ్మదిగా విదేహ దేశంలోకి ప్రవేశించాడు.

( అనుష్టుప్ ) తేఽచ్యుతం ప్రాప్తమాకర్ణ్య పౌరా జానపదా నృప । అభీయుర్ముదితాస్తస్మై గృహీతార్హణపాణయః

అచ్యుతుడు వచ్చాడని విని, పట్టణ ప్రజలు, గ్రామ ప్రజలు ఆనందంతో, అరఘ్యం చేతబట్టి, ఆయనను సత్కరించేందుకు వచ్చారు.

దృష్ట్వా త ఉత్తమఃశ్లోకం ప్రీత్యుత్ఫులాననాశయాః । కైర్ధృతాఞ్జలిభిర్నేముః శ్రుతపూర్వాన్ తథా మునీన్

ఉత్తమశ్లోకుడిని చూచి, వారి ముఖాలు ఆనందంతో వికసించాయి. కొందరు చేతులు జోడించి నమస్కరించారు. వారు ఇంతకు ముందు విన్న మహర్షులను కూడా అలాగే సత్కరించారు.

స్వానుగ్రహాయ సమ్ప్రాప్తం మన్వానౌ తం జగద్‌గురుమ్ । మైథిలః శ్రుతదేవశ్చ పాదయోః పేతతుః ప్రభోః

లోకగురువు తమకు అనుగ్రహం చేయడానికి వచ్చారని భావించి, మిథిలా రాజు, శ్రుతదేవుడు ఇద్దరూ ఆయన పాదాల వద్ద పడి నమస్కరించారు.

న్యమన్త్రయేతాం దాశార్హం ఆతిథ్యేన సహ ద్విజైః । మైథిలః శ్రుతదేవశ్చ యుగపత్ సంహతాఞ్జలీ

మిథిలా రాజు, శ్రుతదేవుడు ఇద్దరూ చేతులు జోడించి, దాశార్హుడిని, ఆయనతో పాటు బ్రాహ్మణులను కూడా, ఒకేసారి తమ ఇల్లు వచ్చి అతిథిగా ఉండమని ఆహ్వానించారు.

భగవాన్ తదభిప్రేత్య ద్వయోః ప్రియచికీర్షయా । ఉభయోరావిశద్‌ గేహం ఉభాభ్యాం తదలక్షితః

భగవంతుడు వారి మనసులోని కోరికను గ్రహించి, ఇద్దరినీ సంతోషపెట్టాలనే ఉద్దేశంతో, ఎవరికీ తెలియకుండా, ఇద్దరి ఇళ్లలోనూ ప్రవేశించాడు.

శ్రోతుమప్యసతాం దూరాన్ జనకః స్వగృహాగతాన్ । ఆనీతేష్వాసనాగ్ర్యేషు సుఖాసీనాన్ మహామనాః

మహాత్ముడైన జనకుడు, దూరం నుండి వచ్చినవారిని, మంచి ప్రవర్తన లేనివారిని కూడా, తన ఇంటికి ఆహ్వానించి, ఉత్తమ ఆసనాలపై కూర్చోబెట్టి, సంతోషంగా వారి మాటలు వినేవాడు.

ప్రవృద్ధభక్త్యా ఉద్ధర్ష హృదయాస్రావిలేక్షణః । నత్వా తదఙ్‌ఘ్రీన్ ప్రక్షాల్య తదపో లోకపావనీః

పరమ భక్తితో, హృదయం ఆనందంతో ఉప్పొంగి, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో మెదిలిస్తూ, ఆయన వారి పాదాలకు నమస్కరించి, ఆ పాదాలను కడిగి, ఆ నీటిని తీసుకున్నాడు. ఆ నీరు లోకాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది.

సకుటుమ్బో వహన్మూర్ధ్నా పూజయాం చక్ర ఈశ్వరాన్ । గన్ధమాల్యామ్బరాకల్ప ధూపదీపార్ఘ్యగోవృషైః

తన కుటుంబంతో కలిసి, ఆ పవిత్ర జలాన్ని తలపై ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పూలమాలలు, వస్త్రాలు, ధూపం, దీపం, అరఘ్యం, ఆవులు, ఎద్దులతో భగవంతులను పూజించాడు.