శుకరూప ప్రబోధజ్ఞ సర్వశాస్త్రవిశారద । ఏతత్కథాప్రకాశేన మదజ్ఞానం వినాశయ
శూకరరూపుడా! జ్ఞానవంతుడా! అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడా! ఈ కథను చెప్పి నా అజ్ఞానాన్ని తొలగించు.
తదగ్రే నియమః పశ్చాత్ కర్తవ్యః శ్రేయసే ముదా । సప్తరాత్రం యథాశక్త్యా ధారణీయః స ఏవ హి
ఇది పూర్తయిన తరువాత, మన శ్రేయస్సు కోసం ఆనందంగా ఒక నియమాన్ని చేపట్టాలి. తన శక్తికి తగినట్టు ఏడు రాత్రులు దీన్ని పాటించాలి.
వరణం పంచవిప్రాణాం కథాభఙ్గనివృత్తయే । కర్తవ్యం తైః హరేర్జాప్యం ద్వాదశాక్షరవిద్యయా
కథ మధ్యలో అంతరాయం కలగకుండా ఉండేందుకు ఐదుగురు బ్రాహ్మణులను ఎంపిక చేయాలి. వారు హరిద్వాదశాక్షరి మంత్రాన్ని జపించాలి.
బ్రాహ్మణాన్ వైష్ణవాన్ చాన్యాన్ తథా కీర్తనకారిణః । నత్వా సంపూజ్య దత్తాజ్ఞః స్వయం ఆసనమావిశేత్
బ్రాహ్మణులు, వైష్ణవులు, కీర్తన చేసే ఇతరులను నమస్కరించి, గౌరవించి, వారికి ఆదేశాలు ఇచ్చిన తరువాత తానే స్వయంగా ఆసనంలో కూర్చోవాలి.
లోకవిత్తధనాగార పుత్రచిన్తాం వ్యుదస్య చ । కథాచిత్తః శుద్ధమతిః స లభేత్ఫలముత్తమమ్
ధనం, సంపద, ఇల్లు, పిల్లల గురించి ఆలోచనలు వదిలిపెట్టి, మనసంతా కథలో నిలిపి, పవిత్రమైన మనసుతో ఉండేవాడు ఉత్తమ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ఆసూర్యోదయమారభ్య సార్ధత్రిప్రహరాన్తకమ్ । వాచనీయా కథా సమ్యక్ ధీరకణ్ఠం సుధీమతా
సూర్యోదయం మొదలుకొని మూడు అర ప్రహరాల వరకు, ధైర్యంగా, జ్ఞానంతో కూడిన వాక్కుతో కథను సరిగ్గా చదవాలి.
కథావిరామః కర్తవ్యో మధ్యాహ్నే ఘటికాద్వయం । తత్కథామను కార్యం వై కీర్తనం వైష్ణవైస్తదా
మధ్యాహ్నం రెండు ఘడియల పాటు కథను ఆపాలి. ఆ తర్వాత వైష్ణవులు కీర్తన చేయాలి.
మలమూత్రజయార్థం హి లఘ్వాహారః సుఖావహః । హవిష్యాన్నేన కర్తవ్యో హి, ఏకవారం కథార్థినా
శరీర నియంత్రణ కోసం తేలికపాటి, సుఖంగా ఉండే భోజనం చేయాలి. కథ వినదలచినవాడు ఒకసారి మాత్రమే హవిష్యన్నం తినాలి.
ఉపోష్య సప్తరాత్రం వై శక్తిశ్చేత్ శ్రుణుయాత్ తదా । ఘృతపానం పయఃపానం కృత్వా వై శ్రృణుయాత్ సుఖమ్
శక్తి ఉంటే ఏడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉండి వినాలి. లేకపోతే నెయ్యి లేదా పాలు తాగి సుఖంగా వినవచ్చు.
ఫలాహారేణ వా భావ్యం ఏకభుక్తేన వా పునః । సుఖసాధ్యం భవేద్ యత్తు కర్తవ్యం శ్రవణాయ తత్
లేకపోతే పండ్లతో ఉండవచ్చు, లేదా ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేయవచ్చు. సులభంగా చేయగలిగినదాన్ని కథ వినేందుకు పాటించాలి.
భోజనం తు వరం మన్యే కథాశ్రవణకారకమ్ । నోపవాసో వరః ప్రోక్తః కథావిఘ్నకరో యది
కథ వినేవారికి భోజనం చేయడం మంచిదని నేను భావిస్తున్నాను. ఉపవాసం వల్ల కథలో అంతరాయం వస్తే, అది మంచిది కాదు.
సప్తాహవ్రతినాం పుంసాం నియమాన్ శ్రుణు నారద । విష్ణుదీక్షావిహీనానాం నాధికారః కథాశ్రవే
నారదా! ఏడురోజుల వ్రతాన్ని చేపట్టేవారికి నియమాలు విను. విష్ణు దీక్ష లేనివారికి కథ విని హక్కు లేదు.
బ్రహ్మచర్యమధః సుప్తిః పత్రావల్యాం చ భోజనమ్ । కథాసమాప్తౌ భుక్తిం చ కుర్యాత్ నిత్యం కథావ్రతీ
బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి, నేలపై నిద్రించాలి, ఆకులపై భోజనం చేయాలి, కథ పూర్తయిన తరువాతే భోజనం చేయాలి — ఇవన్నీ కథ వ్రతదారుడు ప్రతిరోజూ చేయాలి.
ద్విదలం మధు తైలం చ గరిష్ఠాన్నం తథైవ చ । భావదుష్టం పర్యుషితం జహ్యాత్ నిత్యం కథావ్రతీ
రెండు ముక్కల పప్పులు, తేనె, నూనె, బరువైన ఆహారం, అపవిత్రమైనది, పాతది — ఇవన్నీ కథ వ్రతదారుడు ఎప్పుడూ త్యజించాలి.
కామం క్రోధం మదం మానం మత్సరం లోభమేవ చ । దమ్భ మోహం తథా ద్వేషం దూరయేచ్చ కథావ్రతీ
కామం, కోపం, మదం, అహంకారం, అసూయ, లోభం, దంభం, మోహం, ద్వేషం — ఇవన్నీ కథ వ్రతదారుడు దూరంగా పెట్టాలి.
వేదవైష్ణవవిప్రాణాం గురుగోవ్రతినాం తథా । స్త్రీరాజమహతాం నిన్దాం వర్జయేత్ యః కథావ్రతీ
వేదపండితులు, వైష్ణవులు, బ్రాహ్మణులు, గురువులు, ఆవులు, వ్రతధారులు, స్త్రీలు, రాజులు, మహాత్ములను ఎవ్వరినైనా నిందించకుండా, ఈ కథను పఠించే వ్రతాన్ని అనుసరించేవాడు ఉండాలి.
రజస్వలా అన్త్యజ మ్లేచ్ఛ పతిత వ్రాత్యకైస్తథా । ద్విజద్విడ్ వేదబాహ్యైశ్చ న వదేత్ యః కథావ్రతీ
రజస్వల స్త్రీలు, చండాలులు, విదేశీయులు, పతితులు, వేదబాహ్యులు, ద్విజద్వేషులు, వేదాన్ని తిరస్కరించేవారితో ఈ కథవ్రతిని మాట్లాడకూడదు.
సత్యం శౌచం దయాం మౌనం ఆర్జవం వినయం తథా । ఉదారమానసం తద్వత్ ఏవం కుర్యాత్ కథావ్రతీ
ఈ కథవ్రతిని పాటించేవాడు ఎల్లప్పుడూ సత్యాన్ని, శుద్ధిని, దయను, మౌనాన్ని, సరళతను, వినయాన్ని, ఉదారమనస్సును కలిగి ఉండాలి.
దరిద్రశ్చ క్షయీ రోగీ నిర్భాగ్యః పాపకర్మవాన్ । అనపత్యో మోక్షకామః శ్రుణుయాచ్చ కథామిమామ్
పేదవారు, క్షయరోగులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, దురదృష్టులు, పాపకార్యాలలో నిమగ్నులు, సంతానం లేని వారు, మోక్షాన్ని కోరేవారు ఈ కథను వినాలి.
అపుష్పా కాకవన్ధ్యా చ వన్ధ్యా యా చ మృతార్భకా । స్రవత్ గర్భా చ యా నారీ తయా శ్రావ్యా ప్రయత్నతః
పుష్పించని స్త్రీ, పిల్లలు లేని స్త్రీ, వంధ్య, సంతానం మరణించిన స్త్రీ, గర్భస్రావం అయ్యే స్త్రీ — ఇలాంటి వారు శ్రద్ధతో ఈ కథను వినాలి.
ఏతేషు విధినా శ్రావే తదక్షయతరం భవేత్ । అత్యుత్తమా కథా దివ్యా కోటియజ్ఞఫలప్రదా
ఈ విధంగా నియమానుసారం ఈ కథను వినే వారికి అక్షయమైన ఫలితం లభిస్తుంది. ఈ దివ్యమైన, అత్యుత్తమమైన కథ కోటి యజ్ఞఫలాన్ని ఇస్తుంది.
ఏవం కృత్వా వ్రతవిధిం ఉద్యాపనం అథాచరేత్ । జన్మాష్టమీ వ్రతమివ కర్తవ్యం ఫలకాంక్షిభిః
ఈ విధంగా వ్రతాన్ని ఆచరించిన తరువాత, జన్మాష్టమి వ్రతాన్ని చేసే వారు చేసే విధంగా ముగింపు కార్యక్రమాన్ని కూడా చేయాలి.
అకించనేషు భక్తేషు ప్రాయో నోద్యాపనాగ్రహః । శ్రవణేనైవ పూతాస్తే నిష్కామా వైష్ణవా యతః
ఏదీ లేని భక్తులకు సాధారణంగా ముగింపు కార్యక్రమంపై బలవంతం ఉండదు. వారు కోరికలు లేకుండా ఉండి, కేవలం వినడం ద్వారా పవిత్రులు అవుతారు.
ఏవం నగాహయజ్ఞేఽస్మిన్ సమాప్తే శ్రోతృభిస్తదా । పుస్తకస్య చ వక్తుశ్చ పూజా కార్యాతిభక్తితః
ఈ కథయజ్ఞం పూర్తయిన తర్వాత, శ్రోతలు ఎంతో భక్తితో పుస్తకాన్ని, కథను చెప్పినవారిని పూజించాలి.
ప్రసాదతులసీమాలా శ్రోతృభ్యశ్చాథ దీయతామ్ । మృదంగతాలలలితం కర్తవ్యం కీర్తనం తతః
తరువాత ప్రసాదంగా తులసిమాలలను శ్రోతలకు ఇవ్వాలి. మృదంగం, తాళాలతో మధురంగా కీర్తనం చేయాలి.
జయశబ్దం నమఃశబ్దం శంఖశబ్దం చ కారయేత్ । విప్రేభ్యో యాచకేభ్యశ్చ విత్తం అన్నం చ దీయతామ్
విజయధ్వని, నమస్కార శబ్దం, శంఖనాదం చేయించాలి. బ్రాహ్మణులకు, యాచకులకు ధనం, అన్నం ఇవ్వాలి.
విరక్తశ్చేత్ భవేత్ శ్రోతా గీతా వాద్యా పరేఽహని । గృహస్థశ్చేత్ తదా హోమః కర్తవ్యః కర్మశాన్తయే
శ్రోతకు విరక్తి ఉంటే, మరుసటి రోజు పాటలు, వాద్యాలు చేయాలి. గృహస్థుడైతే, తన కర్మలకు శాంతికోసం హోమం చేయాలి.
ప్రతిశ్లోకం తు జుహుయాత్ విధినా దశమస్య చ । పాయసం మధు సర్పిశ్చ తిలాన్ ఆదికసంయుతమ్
ప్రతి శ్లోకానికి, ముఖ్యంగా పదవ స్కంధానికి, నియమానుసారం పాయసం, తేనె, నెయ్యి, నువ్వులు మొదలైనవి హోమంలో సమర్పించాలి.
అథవా హవనం కుర్యాద్ గాయత్ర్యా సుసమాహితః । తన్మయత్వాత్ పురాణస్య పరమస్య చ తత్త్వతః
లేకపోతే, గాయత్రీ మంత్రంతో, పూర్తిగా ఏకాగ్రతతో హవనం చేయాలి. ఎందుకంటే పురాణం పరమాత్మ తత్వంతో సమానమైనది.
హోమాశక్తౌ బుధో హౌమ్యం దద్యాత్ తత్ఫల సిద్ధయే । నానాచ్ఛిద్రనిరోధార్థం న్యూనతాధికతానయోః
హవనం చేయలేని స్థితిలో, జ్ఞాని హవనానికి కావలసిన దానాలు ఇతరులకు ఇవ్వాలి. అలా చేస్తే ఫలితం లభిస్తుంది; వివిధ ఆటంకాలు, లోపాలు పోతాయి.