శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

త్వం త్వద్య ముక్తో ద్వాభ్యాం వై ఋషిపిత్రోర్మహామతే । యజ్ఞైర్దేవర్ణమున్ముచ్య నిరృణోఽశరణో భవ

మహామతి! నీవు ఈ రోజు ఋషులు, పితృదేవతల ఋణాలనుండి విముక్తుడవయ్యావు. యజ్ఞాలతో దేవతల ఋణాన్ని తీర్చిన తరువాత, ఇక ఋణరహితుడై, ఆశ్రయంలేని వాడవు కావాలి.

వసుదేవ భవాన్నూనం భక్త్యా పరమయా హరిమ్ । జగతామీశ్వరం ప్రార్చః స యద్వాం పుత్రతాం గతః

వసుదేవా! నీవు పరమ భక్తితో జగత్తుకు అధిపతియైన హరిని పూజించావు. అందుకే ఆయన నీకు కుమారుడై జన్మించాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా వసుదేవో మహామనాః । తాన్ ఋషీన్ ఋత్విజో వవ్రే మూర్ధ్నాఽఽనమ్య ప్రసాద్య చ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — ఆ మాటలు విని, మహాత్ముడైన వసుదేవుడు తలవంచి, ఋషులు, ఋత్విజులను సంతోషపెట్టి, వారిని కోరుకున్నాడు.

త ఏనమృషయో రాజన్ వృతా ధర్మేణ ధార్మికమ్ । తస్మిన్ అయాజయన్ క్షేత్రే మఖైరుత్తమకల్పకైః

రాజా! వసుదేవుడు ధర్మబద్ధంగా ఎంచుకున్న ఆ ఋషులు, అతనికోసం ఆ క్షేత్రంలో ఉత్తమమైన విధానాలతో యజ్ఞాలు నిర్వహించారు.

తద్దీక్షాయాం ప్రవృత్తాయాం వృష్ణయః పుష్కరస్రజః । స్నాతాః సువాససో రాజన్ రాజానః సుష్ఠ్వలఙ్కృతాః

దీక్ష ప్రారంభమైనప్పుడు, వృష్ణులు పద్మమాలలు ధరించి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు వేసుకుని, రాజులు అద్భుతంగా అలంకరించబడి ఉన్నారు.

తన్మహిష్యశ్చ ముదితా నిష్కకణ్ఠ్యః సువాససః । దీక్షాశాలాముపాజగ్ముః ఆలిప్తా వస్తుపాణయః

ఆయన భార్యలు ఆనందంగా, హారాలు లేకుండా, మంచి వస్త్రాలు ధరించి, శరీరానికి అంగరాగాలు వేసుకొని, పూజా వస్తువులు చేతబట్టి దీక్షాశాలవైపు వచ్చారు.

నేదుర్మృదఙ్గపటహ శఙ్ఖభేర్యానకాదయః । ననృతుర్నటనర్తక్యః తుష్టువుః సూతమాగధాః । జగుః సుకణ్ఠ్యో గన్ధర్వ్యః సంగీతం సహభర్తృకాః

మృదంగాలు, పటాహాలు, శంఖాలు, బేరీలు, ఇతర వాద్యాలు ఘనంగా మోగాయి. నర్తకులు నాట్యం చేశారు. సూతులు, మాగధులు స్తుతించారు. మధుర స్వరంతో గంధర్వ స్త్రీలు తమ భర్తలతో పాటలు పాడారు.

తమభ్యషిఞ్చన్ విధివద్ అక్తం అభ్యక్తమృత్విజః । పత్‍నీభిరష్టాదశభిః సోమరాజమివోడుభిః

ఋత్విజులు, నియమానుసారం స్నానం చేసి, అంగరాగాలు వేసుకున్న వసుదేవుడిని, అతని పదిహేడుగురు భార్యలతో కలిసి, సోమచంద్రుని నక్షత్రాలు ఎలా అభిషేకిస్తాయో అలా అభిషేకించారు.

తాభిర్దుకూలవలయైః హారనూపురకుణ్డలైః । స్వలఙ్కృతాభిర్విబభౌ దీక్షితోఽజినసంవృతః

వారు అతనికి పట్టు వస్త్రాలు, వడలు, హారాలు, నూపురాలు, కుండలాలు ధరింపజేశారు. అలా దీక్షితుడై, అజిన వస్త్రం ధరించి, వసుదేవుడు ప్రకాశించాడు.

తస్యర్త్విజో మహారాజ రత్‍నకౌశేయవాససః । ససదస్యా విరేజుస్తే యథా వృత్రహణోఽధ్వరే

రాజా! అతని ఋత్విజులు, రత్నాలూ, పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, సభ్యులతో కలిసి, యజ్ఞంలో ఇంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా మెరిసిపోయారు.

తదా రామశ్చ కృష్ణశ్చ స్వైః స్వైః బన్ధుభిరన్వితౌ । రేజతుః స్వసుతైర్దారైః జీవేశౌ స్వవిభూతిభిః

ఆ సమయంలో రాముడు, కృష్ణుడు తమ బంధువులతో, కుమారులు, భార్యలతో కలిసి, జీవులకు అధిపతులుగా తమ వైభవంతో ప్రకాశించారు.

ఈజేఽనుయజ్ఞం విధినా అగ్నిహోత్రాదిలక్షణైః । ప్రాకృతైర్వైకృతైర్యజ్ఞైః ద్రవ్యజ్ఞానక్రియేశ్వరమ్

అతడు యాజ్ఞిక నియమానుసారం, అగ్నిహోత్రాది యజ్ఞాలతో, సాధారణమైనవి, విశిష్టమైనవి రెండింటితో, ద్రవ్యము, జ్ఞానం, క్రియలకు అధిపతియైన దేవుని పూజించాడు.

అథర్త్విగ్భ్యోఽదదాత్కాలే యథామ్నాతం స దక్షిణాః । స్వలఙ్కృతేభ్యోఽలఙ్కృత్య గోభూకన్యా మహాధనాః

తర్వాత, సమయానికి తగినట్లు, ఋత్విజులకు శాస్త్రోక్తంగా దక్షిణలు ఇచ్చాడు. అలంకరించిన వారిని మరింత అలంకరించి, గొర్రెలు, భూమి, కుమార్తెలు, గొప్ప ధనాన్ని బహుమానంగా ఇచ్చాడు.

పత్‍నీసంయాజావభృథ్యైః చరిత్వా తే మహర్షయః । సస్నూ రామహ్రదే విప్రా యజమానపురఃసరాః

భార్యల కోసం, అవభృథ్య స్నానాది కర్మలు చేసి, ఆ మహర్షులు, బ్రాహ్మణులు, యజమానునితో కలిసి రామసరోవరంలో స్నానం చేశారు.

స్నాతోఽలఙ్కారవాసాంసి వన్దిభ్యోఽదాత్తథా స్త్రియః । తతః స్వలఙ్కృతో వర్ణాన్ ఆశ్వభ్యోఽన్నేన పూజయత్

స్నానం చేసిన తరువాత, తన అలంకారాలు, వస్త్రాలు వందించేవారికి, అలాగే స్త్రీలకు ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత, తానే అలంకరించుకొని, యాజ్ఞికులను మరియు ఇతరులను అన్నంతో సత్కరించాడు.

బన్ధూన్ సదారాన్ ససుతాన్ పారిబర్హేణ భూయసా । విదర్భకోశలకురూన్ కాశికేకయ సృఞ్జయాన్

తన బంధువులను, వారి భార్యలు, పిల్లలతో కలిసి, విదర్భ, కోసల, కురు, కాశి, కేకయ, సృంజయ దేశాలవారిని ఎంతో ఆదరంగా సత్కరించాడు.

సదస్యర్త్విక్సురగణాన్ నృభూతపితృచారణాన్ । శ్రీనికేతమనుజ్ఞాప్య శంసన్తః ప్రయయుః క్రతుమ్

సభ్యులను, యాజ్ఞికులను, ఋషులను, రాజులను, భూతగణాలను, పితృదేవతలను, చరిత్రవంతులను గౌరవించాడు. శ్రీహరి నివాసానికి వీడ్కోలు చెప్పి, వారు ఆశీర్వచనాలు పలుకుతూ యజ్ఞానికి వెళ్లారు.

ధృతరాష్ట్రోఽనుజః పార్థా భీష్మో ద్రోణః పృథా యమౌ । నారదో భగవాన్ వ్యాసః సుహృత్సంబంధిబాంధవాః

ధృతరాష్ట్రుడు, అతని తమ్ముడు, పార్థులు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, పృథ, యముని ఇద్దరు కుమారులు, నారదుడు, దివ్యమైన వ్యాసుడు, వారి స్నేహితులు, బంధువులు —

బన్ధూన్పరిష్వజ్య యదూన్ సౌహృదాక్లిన్నచేతసః । యయుర్విరహకృచ్ఛ్రేణ స్వదేశాంశ్చాపరే జనాః

బంధువులను, యాదవులను హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసుకొని, మనసు ప్రేమతో నిండిపోయి, కొందరు తమ స్వదేశాలకు వెళ్లారు. విడిపోవడం వల్ల కలిగిన బాధను తట్టుకున్నారు.

నన్దస్తు సహ గోపాలైః బృహత్యా పూజయార్చితః । కృష్ణరామోగ్రసేనాద్యైః న్యవాత్సీద్‌బన్ధువత్సలః

నందుడు, గోపాలులతో కలిసి, కృష్ణుడు, రాముడు, ఉగ్రసేనుడు మరియు ఇతరులు గొప్ప గౌరవంతో పూజించగా, బంధువులను ఎంతో ప్రేమించే నందుడు అక్కడే ఉన్నాడు.

వసుదేవోఽఞ్జసోత్తీర్య మనోరథమహార్ణవమ్ । సుహృద్‌వృతః ప్రీతమనా నన్దమాహ కరే స్పృశన్

వసుదేవుడు, తన కోరికల మహాసముద్రాన్ని సులభంగా దాటి, స్నేహితులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆనందంతో నిండిన మనసుతో, నందుని చెయ్యి తట్టి ఇలా అన్నాడు.

శ్రీవసుదేవ ఉవాచ - భ్రాతరీశకృతః పాశో నృనాం యః స్నేహసంజ్ఞితః । తం దుస్త్యజమహం మన్యే శూరాణామపి యోగినామ్

శ్రీ వసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు — అన్నా, మనుషుల మధ్య ప్రేమతో ఏర్పడే బంధం, దాన్ని ప్రేమ అంటారు, అది వీరులు, యోగులు కూడా విడిచిపెట్టలేని బంధమని నేను భావిస్తున్నాను.

అస్మాస్వప్రతికల్పేయం యత్కృతాజ్ఞేషు సత్తమైః । మైత్ర్యర్పితాఫలా చాపి న నివర్తేత కర్హిచిత్

మంచివారు చేసిన ఉపకారాన్ని తిరిగి చేయని వారిపట్ల కూడా ఏర్పడే ఈ స్నేహం, దాని ఫలితాన్ని స్నేహంగా సమర్పించినా, ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టకూడదు.

ప్రాగకల్పాచ్చ కుశలం భ్రాతర్వో నాచరామ హి । అధునా శ్రీమదాన్ధాక్షా న పశ్యామః పురః సతః

మునుపటి కాలంలో, అన్నలారా, మనం పరస్పర మేలుకోసం ప్రవర్తించలేదు. ఇప్పుడు, ఐశ్వర్య గర్వంతో మన కళ్ళు మూసుకుని, ఎదురుగా ఉన్నవారిని కూడా చూడలేకపోతున్నాం.

మా రాజ్యశ్రీరభూత్పుంసః శ్రేయస్కామస్య మానద । స్వజనానుత బన్ధూన్ వా న పశ్యతి యయాన్ధదృక్

మాన్యుడా, నిజమైన మేలు కోరే మనిషికి రాజ్యశ్రీ ఎప్పటికీ రాకూడదు. ఎందుకంటే దాని వల్ల, తనవారిని, బంధువులను చూడలేని స్థితికి చేరిపోతాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఏవం సౌహృదశైథిల్య చిత్త ఆనకదున్దుభిః । రురోద తత్కృతాం మైత్రీం స్మరన్ అశ్రువిలోచనః

శ్రీ శుకుడు ఇలా అన్నాడు — ఇలా, ప్రేమతో మనసు మృదువైన ఆనకదుండు (వసుదేవుడు), జరిగిన స్నేహాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, కన్నీళ్ళతో ఏడ్చాడు.

నన్దస్తు సఖ్యుః ప్రియకృత్ ప్రేమ్ణా గోవిన్దరామయోః । అద్య శ్వ ఇతి మాసాంస్త్రీన్ యదుభిర్మానితోఽవసత్

నందుడు, గోవిందుడు, రాముడు అనే స్నేహితులకు చూపిన ప్రేమకు యాదవులు గౌరవించగా, 'ఈ రోజు, రేపు' అని అనుకుంటూ, మూడు నెలలు అక్కడే ఉన్నాడు.

తతః కామైః పూర్యమాణః సవ్రజః సహబాన్ధవః । పరార్ధ్యాభరణక్షౌమ నానానర్ఘ్యపరిచ్ఛదైః

తర్వాత, కోరికలు నిండిన నందుడు, తన బంధువులతో, వ్రజవాసులతో కలిసి, విలువైన ఆభరణాలు, పట్టు వస్త్రాలు, ఎన్నో అమూల్యమైన బహుమతులతో సత్కరించబడ్డాడు.

వసుదేవోగ్రసేనాభ్యాం కృష్ణోద్ధవబలాదిభిః । దత్తమాదాయ పారిబర్హం యాపితో యదుభిర్యయౌ

వసుదేవుడు, ఉగ్రసేనుడు, కృష్ణుడు, ఉద్వవుడు, బలరాముడు మరియు ఇతరుల నుండి వచ్చిన ఎన్నో బహుమతులు తీసుకొని, యాదవులతో కలిసి నందుడు ప్రయాణం ప్రారంభించాడు.