శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తస్మాద్‌ బ్రహ్మకులం బ్రహ్మన్ శాస్త్రయోనేస్త్వమాత్మనః । సభాజయసి సద్ధామ తద్‌ బ్రహ్మణ్యాగ్రణీర్భవాన్

అందుచేత బ్రహ్మన్, నీవు బ్రాహ్మణ సముదాయాన్ని, శాస్త్రాలకు, నీకు మూలమైన వారిని గౌరవిస్తావు. అందువల్ల బ్రహ్మవేత్తల్లో నీవే ముందుంటావు.

అద్య నో జన్మసాఫల్యం విద్యాయాస్తపసో దృశః । త్వయా సఙ్గమ్య సద్‌గత్యా యదన్తః శ్రేయసాం పరః

ఈ రోజు మన జన్మ, విద్య, తపస్సు, దృష్టి అన్నీ ఫలించాయి. ఎందుకంటే నీవు, పరమ శ్రేయస్సు అయినవాడిని కలవడం వలన మేము మోక్షాన్ని పొందాము.

నమస్తస్మై భగవతే కృష్ణాయాకుణ్ఠమేధసే । స్వయోగమాయయాచ్ఛన్న మహిమ్నే పరమాత్మనే

ఆ భగవంతుడు కృష్ణునికి నమస్కారం. ఆయన బుద్ధి ఎప్పుడూ తప్పదు. తన యోగమాయతో మహిమను మరుగుచేసుకున్న పరమాత్ముడవు.

న యం విదన్త్యమీ భూపా ఏకారామాశ్చ వృష్ణయః । మాయాజవనికాచ్ఛన్నం ఆత్మానం కాలమీశ్వరమ్

ఈ రాజులు, ఒక్క కృష్ణునిలోనే ఆనందించే వృష్ణులు కూడా, ఆయనను తెలుసుకోరు. ఆయన మాయా తెర వెనుక దాగి ఉన్న కాలేశ్వరుడు, ఆత్మ.

యథా శయానః పురుష ఆత్మానం గుణతత్త్వదృక్ । నామమాత్రేన్ద్రియాభాతం న వేద రహితం పరమ్

యథా, నిద్రలో ఉన్న మనిషి, గుణాలను, భూతాలను గ్రహించినా, పేర్లతో, ఇంద్రియాల విషయాలతో మాత్రమే ఉండే తన అసలు స్వరూపాన్ని తెలుసుకోడు.

ఏవం త్వా నామమాత్రేషు విషయేష్విన్ద్రియేహయా । మాయయా విభ్రమచ్చిత్తో న వేద స్మృత్యుపప్లవాత్

అలాగే, నామ, విషయ, ఇంద్రియాలపై మాయా మోహంతో మనస్సు మాయలో మునిగి, జ్ఞాపకం కలగక నిన్ను తెలుసుకోలేరు.

( వసంతతిలకా ) తస్యాద్య తే దదృశిమాఙ్‌ఘ్రిమఘౌఘమర్ష తీర్థాస్పదం హృది కృతం సువిపక్వయోగైః । ఉత్సిక్తభక్త్యుపహతాశయ జీవకోశా ఆపుర్భవద్‌గతిమథానుగృహాన భక్తాన్

ఈ రోజు నీ పాదాలను దర్శించాము. అవి పాపాలను తొలగిస్తాయి, పవిత్రతకు నిలయంగా ఉంటాయి, పక్వమైన యోగులు హృదయంలో స్థాపించుకుంటారు. పరమేశ్వరా! అపారమైన భక్తితో హృదయపు అడ్డంకులు తొలగించుకున్న నీ భక్తులు నీ మార్గాన్ని చేరుతారు. వారిని కరుణించు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇత్యనుజ్ఞాప్య దాశార్హం ధృతరాష్ట్రం యుధిష్ఠిరమ్ । రాజర్షే స్వాశ్రమాన్ గన్తుం మునయో దధిరే మనః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — దాశార్హుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, యుధిష్ఠిరుడు వీరిని అనుమతించుకొని, రాజర్షి అయిన యుధిష్ఠిరుని ఆశీర్వదించి, మునులు తమ ఆశ్రమాలకు వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

తద్ వీక్ష్య తానుపవ్రజ్య వసుదేవో మహాయశాః । ప్రణమ్య చోపసఙ్గృహ్య బభాషేదం సుయన్త్రితః

వసుదేవుడు, గొప్ప కీర్తి కలవాడు, వారిని చూసి దగ్గరకు వచ్చి, నమస్కరించి, గౌరవించి, నియమంగా ఈ మాటలు అన్నాడు.

శ్రీవసుదేవ ఉవాచ - నమో వః సర్వదేవేభ్య ఋషయః శ్రోతుమర్హథ । కర్మణా కర్మనిర్హారో యథా స్యాన్నస్తదుచ్యతామ్

శ్రీ వసుదేవుడు అన్నాడు — మునులారా! మీరు అందరు దేవతలే. మీకు నమస్కరిస్తున్నాను. కర్మ ద్వారా కర్మ బంధం ఎలా తొలగించుకోవాలో దయచేసి చెప్పండి.

శ్రీనారద ఉవాచ - నాతిచిత్రమిదం విప్రా వసుదేవో బుభుత్సయా । కృష్ణం మత్వార్భకం యన్నః పృచ్ఛతి శ్రేయ ఆత్మనః

శ్రీ నారదుడు అన్నాడు — బ్రాహ్మణులారా! వసుదేవుడు, కృష్ణుని తన కుమారుడిగా భావించి, తనకు శ్రేయస్సు కోసం మమ్మల్ని అడగడం ఆశ్చర్యం కాదు.

సన్నికర్షోఽత్ర మర్త్యానాం అనాదరణకారణమ్ । గాఙ్గం హిత్వా యథాన్యామ్భః తత్రత్యో యాతి శుద్ధయే

ఇక్కడ మానవుల్లో, దగ్గరగా ఉండడం వల్ల నిర్లక్ష్యం కలుగుతుంది. గంగను వదిలి, శుద్ధికై వేరే నీటిని వెతకడం వంటిది.

యస్యానుభూతిః కాలేన లయోత్పత్త్యాదినాస్య వై । స్వతోఽన్యస్మాచ్చ గుణతో న కుతశ్చన రిష్యతి

యవడు కాలంతో, సృష్టి, లయ మొదలైన వాటితో, తన వల్ల, ఇతరుల వల్ల, గుణాల వల్ల ఎక్కడా తగ్గిపోని అనుభూతిని పొందుతాడో, అతడే పరమాత్మ.

( వసంతతిలకా ) తం క్లేశకర్మపరిపాకగుణప్రవాహైః అవ్యాహతానుభవమీశ్వరమద్వితీయమ్ । ప్రాణాదిభిః స్వవిభవైరుపగూఢమన్యో మన్యేత సూర్యమివ మేఘహిమోపరాగైః

ఆద్వితీయుడైన ఆ పరమేశ్వరుడు, బాధలు, కర్మ, గుణాల ప్రవాహాల వల్ల కూడా అతని అనుభూతి అడ్డంకి పడదు. అయినా, ప్రాణాదులు వంటి తన శక్తులతో దాగి ఉంటాడు. మనం మేఘం, పొగ, గ్రహణం వల్ల సూర్యుడిని తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నట్లే, ఆయనను కూడా అర్థం చేసుకోలేము.

( అనుష్టుప్ ) అథోచుర్మునయో రాజన్ ఆభాష్యానకదుందుభిమ్ । సర్వేషాం శ్రృణతాం రాజ్ఞాం తథైవాచ్యుతరామయోః

రాజా! అప్పుడు మునులు అనకదుండు భిని (వసుదేవుడు) ఉద్దేశించి, అక్కడ ఉన్న రాజులు, అచ్యుత వంశస్థులందరి సమక్షంలో మాట్లాడారు.

కర్మణా కర్మనిర్హార ఏష సాధునిరూపితః । యచ్ఛ్రద్ధయా యజేద్ విష్ణుం సర్వయజ్ఞేశ్వరం మఖైః

కర్మను కర్మతోనే తొలగించవచ్చని మునులు నిర్ణయించారు. విశ్వాసంతో, అన్ని యజ్ఞాలకు అధిపతైన విష్ణువును యజ్ఞాలతో ఆరాధించాలి.

చిత్తస్యోపశమోఽయం వై కవిభిః శాస్త్రచక్షుషా । దర్శితః సుగమో యోగో ధర్మశ్చాత్మముదావహః

మనసుకు శాంతి కలిగించేది కవులు శాస్త్ర జ్ఞానంతో చూపించారు. ఈ యోగ మార్గం సులభంగా అనుసరించదగినది, ఆత్మకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.

అయం స్వస్త్యయనః పన్థా ద్విజాతేర్గృహమేధినః । యచ్ఛ్రద్ధయాఽఽప్తవిత్తేన శుక్లేనేజ్యేత పూరుషః

ఇది ద్విజులైన గృహస్తులకు మంగళకరమైన మార్గం. వారు సంపాదించిన ధనంతో, శుద్ధమైన హృదయంతో, విశ్వాసంతో పరమాత్మను పూజించాలి.

విత్తైషణాం యజ్ఞదానైః గృహైర్దారసుతైషణామ్ । ఆత్మలోకైషణాం దేవ కాలేన విసృజేద్‌బుధః । గ్రామే త్యక్తైషణాః సర్వే యయుర్ధీరాస్తపోవనమ్

ధనాన్ని యజ్ఞాలు, దానాల ద్వారా వదిలిపెట్టాలి; భార్య, పిల్లల ఆశలను గృహస్థాశ్రమంలో విడిచిపెట్టాలి; ఆత్మ సంబంధమైన కోరికలను దేవ లోకాలలో విడిచిపెట్టాలి. ప్రభూ! జ్ఞానులు కాలానుగుణంగా ఇవన్నీ వదిలి, గ్రామాన్ని విడిచి తపోవనానికి వెళ్ళిపోతారు.

ఋణైస్త్రిభిర్ద్విజో జాతో దేవర్షిపితౄణాం ప్రభో । యజ్ఞాధ్యయనపుత్రైస్తాని అనిస్తీర్య త్యజన్పతేత్

ప్రభూ! ద్విజుడు జన్మతోనే దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలకు మూడు ఋణాలతో పుడుతాడు. యజ్ఞాలు, వేదాధ్యయనం, సంతానంతో వాటిని తీర్చాలి. ఇవి తీర్చకుండా విడిచిపోతే పతనం కలుగుతుంది.

త్వం త్వద్య ముక్తో ద్వాభ్యాం వై ఋషిపిత్రోర్మహామతే । యజ్ఞైర్దేవర్ణమున్ముచ్య నిరృణోఽశరణో భవ

మహామతి! నీవు ఈ రోజు ఋషులు, పితృదేవతల ఋణాలనుండి విముక్తుడవయ్యావు. యజ్ఞాలతో దేవతల ఋణాన్ని తీర్చిన తరువాత, ఇక ఋణరహితుడై, ఆశ్రయంలేని వాడవు కావాలి.

వసుదేవ భవాన్నూనం భక్త్యా పరమయా హరిమ్ । జగతామీశ్వరం ప్రార్చః స యద్వాం పుత్రతాం గతః

వసుదేవా! నీవు పరమ భక్తితో జగత్తుకు అధిపతియైన హరిని పూజించావు. అందుకే ఆయన నీకు కుమారుడై జన్మించాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా వసుదేవో మహామనాః । తాన్ ఋషీన్ ఋత్విజో వవ్రే మూర్ధ్నాఽఽనమ్య ప్రసాద్య చ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — ఆ మాటలు విని, మహాత్ముడైన వసుదేవుడు తలవంచి, ఋషులు, ఋత్విజులను సంతోషపెట్టి, వారిని కోరుకున్నాడు.

త ఏనమృషయో రాజన్ వృతా ధర్మేణ ధార్మికమ్ । తస్మిన్ అయాజయన్ క్షేత్రే మఖైరుత్తమకల్పకైః

రాజా! వసుదేవుడు ధర్మబద్ధంగా ఎంచుకున్న ఆ ఋషులు, అతనికోసం ఆ క్షేత్రంలో ఉత్తమమైన విధానాలతో యజ్ఞాలు నిర్వహించారు.

తద్దీక్షాయాం ప్రవృత్తాయాం వృష్ణయః పుష్కరస్రజః । స్నాతాః సువాససో రాజన్ రాజానః సుష్ఠ్వలఙ్కృతాః

దీక్ష ప్రారంభమైనప్పుడు, వృష్ణులు పద్మమాలలు ధరించి, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు వేసుకుని, రాజులు అద్భుతంగా అలంకరించబడి ఉన్నారు.

తన్మహిష్యశ్చ ముదితా నిష్కకణ్ఠ్యః సువాససః । దీక్షాశాలాముపాజగ్ముః ఆలిప్తా వస్తుపాణయః

ఆయన భార్యలు ఆనందంగా, హారాలు లేకుండా, మంచి వస్త్రాలు ధరించి, శరీరానికి అంగరాగాలు వేసుకొని, పూజా వస్తువులు చేతబట్టి దీక్షాశాలవైపు వచ్చారు.

నేదుర్మృదఙ్గపటహ శఙ్ఖభేర్యానకాదయః । ననృతుర్నటనర్తక్యః తుష్టువుః సూతమాగధాః । జగుః సుకణ్ఠ్యో గన్ధర్వ్యః సంగీతం సహభర్తృకాః

మృదంగాలు, పటాహాలు, శంఖాలు, బేరీలు, ఇతర వాద్యాలు ఘనంగా మోగాయి. నర్తకులు నాట్యం చేశారు. సూతులు, మాగధులు స్తుతించారు. మధుర స్వరంతో గంధర్వ స్త్రీలు తమ భర్తలతో పాటలు పాడారు.

తమభ్యషిఞ్చన్ విధివద్ అక్తం అభ్యక్తమృత్విజః । పత్‍నీభిరష్టాదశభిః సోమరాజమివోడుభిః

ఋత్విజులు, నియమానుసారం స్నానం చేసి, అంగరాగాలు వేసుకున్న వసుదేవుడిని, అతని పదిహేడుగురు భార్యలతో కలిసి, సోమచంద్రుని నక్షత్రాలు ఎలా అభిషేకిస్తాయో అలా అభిషేకించారు.

తాభిర్దుకూలవలయైః హారనూపురకుణ్డలైః । స్వలఙ్కృతాభిర్విబభౌ దీక్షితోఽజినసంవృతః

వారు అతనికి పట్టు వస్త్రాలు, వడలు, హారాలు, నూపురాలు, కుండలాలు ధరింపజేశారు. అలా దీక్షితుడై, అజిన వస్త్రం ధరించి, వసుదేవుడు ప్రకాశించాడు.