శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

దారుకశ్చోదయామాస కాఞ్చనోపస్కరం రథమ్। మిషతాం భూభుజాం రాజ్ఞి మృగాణాం మృగరాడివ

దారుకుడు బంగారు అలంకరణలతో కూడిన రథాన్ని నడిపించాడు. రాజులు చూస్తుండగానే, మృగరాజు ఇతర జంతువుల ముందు మృగాన్ని ఎలా తీసుకుపోతాడో అలా ఆయన నన్ను తీసుకెళ్లాడు.

తేఽన్వసజ్జన్త రాజన్యా నిషేద్ధుం పథి కేచన। సంయత్తా ఉద్ధృతేష్వాసా గ్రామసింహా యథా హరిమ్

కొంతమంది రాజులు ఆయన్ను అడ్డగించేందుకు మార్గంలో వెంబడించారు. వారు బాణాలు ఎక్కించుకుని, ఆయుధాలతో సిద్ధంగా ఉండి, గ్రామసింహాలు హరిని వెంబడించినట్లు తలపోయారు.

తే శార్ఙ్గచ్యుతబాణౌఘైః కృత్తబాహ్వఙ్ఘ్రికన్ధరాః। నిపేతుః ప్రధనే కేచిదేకే సన్త్యజ్య దుద్రువుః

శారంగం నుండి వచ్చిన బాణవర్షాలతో, వారి చేతులు, కాళ్లు, మెడలు తెగిపడి, కొందరు యుద్ధంలో పడిపోయారు. మరికొందరు యుద్ధాన్ని వదిలేసి పారిపోయారు.

తతః పురీం యదుపతిరత్యలఙ్కృతాం। రవిచ్ఛదధ్వజపటచిత్రతోరణామ్। కుశస్థలీం దివి భువి చాభిసంస్తుతాం। సమావిశత్తరణిరివ స్వకేతనమ్

తర్వాత యాదవుల అధిపతి, సూర్యకిరణాలతో మెరిసే పతాకాలు, చిత్రిత ద్వారాలు అలంకరించిన, ఆకాశంలో భూమిపై ప్రశంసలు పొందిన, కుశస్థలీ అనే నగరంలోకి తన ఇంటికి చేరిన నౌకలా ప్రవేశించాడు.

పితా మే పూజయామాస సుహృత్సమ్బన్ధిబాన్ధవాన్। మహార్హవాసోఽలఙ్కారైః శయ్యాసనపరిచ్ఛదైః

నా తండ్రి తన మిత్రులు, బంధువులు, స్నేహితులను విలువైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, మంచాలు, ఆసనాలు, ఇతర బహుమతులతో సత్కరించాడు.

దాసీభిః సర్వసమ్పద్భిర్భటేభరథవాజిభిః। ఆయుధాని మహార్హాణి దదౌ పూర్ణస్య భక్తితః

దాసీలు, అన్ని రకాల సంపదలు, సైనికులు, రథాలు, గుర్రాలు ఇచ్చి, ఎంతో భక్తితో విలువైన ఆయుధాలను కూడా సమర్పించాడు.

ఆత్మారామస్య తస్యేమా వయం వై గృహదాసికాః। సర్వసఙ్గనివృత్త్యాద్ధా తపసా చ బభూవిమ

ఆత్మసంతుష్టుడైన ఆయనకు మేము ఇంటిపనివాళ్లమయ్యాము. అన్ని బంధాలను వదిలి, నిజమైన తపస్సుతో మేము ఇలా అయ్యాము.

మహిష్య ఊచుః। భౌమం నిహత్య సగణం యుధి తేన రుద్ధా। జ్ఞాత్వాథ నః క్షితిజయే జితరాజకన్యాః। నిర్ముచ్య సంసృతివిమోక్షమనుస్మరన్తీః। పాదామ్బుజం పరిణినాయ య ఆప్తకామః

భూమాసురుడిని యుద్ధంలో సహచరులతో కలసి సంహరించి, ఆయన చేతిలో బంధించబడిన మేము రాజకుమార్తెలను విముక్తి చేసి, ఆయన పదపద్మాలను స్మరించుకుంటూ, మనసు కోరికలు తీరే విధంగా ఆయన మమ్మల్ని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

న వయం సాధ్వి సామ్రాజ్యం స్వారాజ్యం భౌజ్యమప్యుత। వైరాజ్యం పారమేష్ఠ్యం చ ఆనన్త్యం వా హరేః పదమ్

మేము సామ్రాజ్యం, స్వారాజ్యం, భౌజ్యం, లేదా పరమేశ్వర పదవిని, లేదా హరిలో అనంతమైన స్థానం కూడా కోరుకోవడం లేదు.

కామయామహ ఏతస్య శ్రీమత్పాదరజః శ్రియః। కుచకుఙ్కుమగన్ధాఢ్యం మూర్ధ్నా వోఢుం గదాభృతః

ఆ గదాధారి భర్త పాదాల రజస్సు, ఆయన భార్య కుచకుంకుమ సువాసనతో పరిమళించేది, దానిని మా తలపై ధరించడమే మాకు కావలసింది.

వ్రజస్త్రియో యద్వాఞ్ఛన్తి పులిన్ద్యస్తృణవీరుధః। గావశ్చారయతో గోపాః పదస్పర్శం మహాత్మనః

వ్రజలోకంలోని గోపికలు, పులింద మహిళలు, అక్కడి గడ్డి మొక్కలు, ఆవులు, గోప బాలురు — వీరందరూ ఆ మహాత్ముడైన కృష్ణుని పాదస్పర్శకు తహతహలాడుతూ ఆశపడతారు.

ఋషిగణకృతా భగవత్స్తుతిః; వసుదేవయజ్ఞోత్సవః; బన్ధూనాం ప్రస్థాపనాదికం చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( వసంతతిలకా ) శ్రుత్వా పృథా సుబలపుత్ర్యథ యాజ్ఞసేనీ మాధవ్యథ క్షితిపపత్‍న్య ఉత స్వగోప్యః । కృష్ణేఽఖిలాత్మని హరౌ ప్రణయానుబన్ధం సర్వా విసిస్మ్యురలమశ్రుకలాకులాక్ష్యః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — కుంతి, సుభద్ర, ద్రౌపది, మాధవి, రాజపత్నులు, తమ గోపికలు — వీరందరూ కృష్ణుడు తనపై ఎంత అపారమైన ప్రేమ చూపాడో విని, ఆశ్చర్యంతో కన్నీళ్లు తడిచిన కళ్లతో నిలువబడ్డారు.

( అనుష్టుప్ ) ఇతి సమ్భాషమాణాసు స్త్రీభిః స్త్రీషు నృభిర్నృషు । ఆయయుర్మునయస్తత్ర కృష్ణరామదిదృక్షయా

అక్కడ మహిళలు మహిళలతో, పురుషులు పురుషులతో మాట్లాడుకుంటుండగా, కృష్ణుడు, బాలరాముని దర్శించేందుకు మునులు అక్కడికి వచ్చారు.

ద్వైపాయనో నారదశ్చ చ్యవనో దేవలోఽసితః । విశ్వామిత్రః శతానన్దో భరద్వాజోఽథ గౌతమః

వ్యాసుడు, నారదుడు, చ్యవనుడు, దేవలుడు, అసితుడు, విశ్వామిత్రుడు, శతానందుడు, భరద్వాజుడు, గౌతముడు అక్కడికి వచ్చారు.

రామః సశిష్యో భగవాన్ వసిష్ఠో గాలవో భృగుః । పులస్త్యః కశ్యపోఽత్రిశ్చ మార్కణ్డేయో బృహస్పతిః

రాముడు తన శిష్యులతో, భగవంతుడైన వశిష్ఠుడు, గాలవుడు, భృగువు, పులస్త్యుడు, కశ్యపుడు, అత్రి, మార్కండేయుడు, బృహస్పతి కూడా వచ్చారు.

ద్వితస్త్రితశ్చైకతశ్చ బ్రహ్మపుత్రాస్తథాఙ్‌గిరాః । అగస్త్యో యాజ్ఞవల్క్యశ్చ వామదేవాదయోఽపరే

ద్విత, తృత, ఏకత, బ్రహ్మపుత్రులు, అంగిరసుడు, అగస్త్యుడు, యాజ్ఞవల్కుడు, వామదేవుడు మరియు మరికొందరు కూడా వచ్చారు.

తాన్దృష్ట్వా సహసోత్థాయ ప్రాగాసీనా నృపాదయః । పాణ్డవాః కృష్ణరామౌ చ ప్రణేముర్విశ్వవన్దితాన్

వారిని చూసిన రాజులు, పాండవులు, కృష్ణుడు, బాలరాముడు వెంటనే లేచి, ఆ మహనీయులను భక్తితో నమస్కరించారు.

తాన్ ఆనర్చుర్యథా సర్వే సహరామోఽచ్యుతోఽర్చయత్ । స్వాగతాసనపాద్యార్ఘ్య మాల్యధూపానులేపనైః

అందరూ ఆ మునులను యథావిధిగా పూజించారు. రాముడు, అచ్యుతుడు కూడా వారికి స్వాగతం పలికి, ఆసనాలు, పాద్యము, అర్ఘ్యము, పుష్పమాలలు, ధూపం, అంగరాగాలు సమర్పించారు.

ఉవాచ సుఖమాసీనాన్ భగవాన్ ధర్మగుప్తనుః । సదసస్తస్య మహతో యతవాచోఽనుశ్రృణ్వతః

ధర్మమూర్తియైన భగవంతుడు, వారు సుఖంగా కూర్చున్నప్పుడు, ఆ మహాసభలో అందరూ శ్రద్ధగా వింటుండగా, మృదువుగా మాటలు పలికాడు.

శ్రీభగవానువాచ - అహో వయం జన్మభృతో లబ్ధం కార్త్స్న్యేన తత్ఫలమ్ । దేవానామపి దుష్ప్రాపం యద్ యోగేశ్వరదర్శనమ్

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — మనం మానవ జన్మ పొంది, దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన యోగేశ్వరుల దర్శనం పొందడం ఎంత గొప్ప ఫలం!

కిం స్వల్పతపసాం నౄణాం అర్చాయాం దేవచక్షుషామ్ । దర్శనస్పర్శనప్రశ్న ప్రహ్వపాదార్చనాదికమ్

తక్కువ తపస్సు చేసిన మనుషులు కూడా, దేవతలను పూజిస్తూ, ఇలాంటి మహనీయులను దర్శించటం, తాకటం, ప్రశ్నించటం, పాదాలకు నమస్కరించటం వంటి భాగ్యాన్ని పొందగలుగుతారు.

న హ్యమ్మయాని తీర్థాని న దేవా మృచ్ఛిలామయాః । తే పునన్త్యురుకాలేన దర్శనాదేవ సాధవః

తీర్థాలు, మట్టి రాయి దేవతలు ఎంతకాలమైనా శుద్ధి చేయవు; కానీ సద్గురు, మహనీయులను కేవలం దర్శించడమే తక్షణమే పవిత్రతను ఇస్తుంది.

( మిశ్ర ) నాగ్నిర్న సూర్యో న చ చన్ద్రతారకా న భూర్జలం ఖం శ్వసనోఽథ వాఙ్‌మనః । ఉపాసితా భేదకృతో హరన్త్యఘం విపశ్చితో ఘ్నన్తి ముహూర్తసేవయా

అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, భూమి, నీరు, ఆకాశం, గాలి, మాట, మనస్సు — వీటిని వేర్వేరుగా పూజించినా పాపాన్ని తొలగించలేవు; కానీ జ్ఞానులు, మహనీయులను క్షణకాలమైనా సేవిస్తే, పాపం నశిస్తుంది.

యస్యాత్మబుద్ధిః కుణపే త్రిధాతుకే స్వధీః కలత్రాదిషు భౌమ ఇజ్యధీః । యత్తీర్థబుద్ధిః సలిలే న కర్హిచిత్ జనేష్వభిజ్ఞేషు స ఏవ గోఖరః

తనను తానే శరీరంగా భావించి, భార్య బంధువులను తనవారిగా, భూమిని పూజ్యంగా, పవిత్రతను నీటిలో మాత్రమే చూస్తూ, జ్ఞానులను ఎప్పుడూ ఆశ్రయించని వాడు — ఆవు లేదా గాడిదతో సమానమే.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) నిశమ్యేత్థం భగవతః కృష్ణస్యాకుణ్థమేధసః । వచో దురన్వయం విప్రాః తూష్ణీమాసన్ భ్రమద్ధియః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — కృష్ణుని అపారమైన జ్ఞానముతో కూడిన మాటలు విని, మునులు మౌనంగా, ఆలోచనలో మునిగిపోయి కూర్చున్నారు.

చిరం విమృశ్య మునయ ఈశ్వరస్యేశితవ్యతామ్ । జనసఙ్గ్రహ ఇత్యూచుః స్మయన్తస్తం జగద్‌గురుమ్

చాలా సేపు ఆలోచించి, మునులు జగద్గురువైన ఆయనను చిరునవ్వుతో చూచి — ఆయన పరిపాలన ప్రజలను ఏకం చేయడానికే అని చెప్పారు.

శ్రీమునయ ఊచుః - ( మిశ్ర ) యన్మాయయా తత్త్వవిదుత్తమా వయం విమోహితా విశ్వసృజామధీశ్వరాః । యదీశితవ్యాయతి గూఢ ఈహయా అహో విచిత్రం భగవద్ విచేష్టితమ్

మునులు ఇలా అన్నారు — భగవంతుడా! నీ మాయ వల్ల మేము కూడా, సృష్టికర్తలలో శ్రేష్ఠులమైనా, మాయలో పడిపోతున్నాం. నీ లీలలు ఎంత అద్భుతంగా, రహస్యంగా ఉంటాయో!

అనీహ ఏతద్‌ బహుధైక ఆత్మనా సృజత్యవత్యత్తి న బధ్యతే యథా । భౌమైర్హి భూమిర్బహునామరూపిణీ అహో విభూమ్నశ్చరితం విడమ్బనమ్

నీవు ఏ ఆశ లేకుండా, ఎన్నో రూపాలలో సృష్టించి, పోషించి, లయ చేస్తావు. అయినా ఏ బంధనమూ ఉండదు. భూమి ఎన్నో రూపాల్లో కనిపించినా, అసలు మారదు. నీ మహిమా, నీ లీలలు ఎంత అద్భుతంగా, విచిత్రంగా ఉంటాయో!

అథాపి కాలే స్వజనాభిగుప్తయే బిభర్షి సత్త్వం ఖలనిగ్రహాయ చ । స్వలీలయా వేదపథం సనాతనం వర్ణాశ్రమాత్మా పురుషః పరో భవాన్

సరే, యుగానికి తగినప్పుడు, నీ జనులను కాపాడటానికి, దుష్టులను శాంతిపరచటానికి నీవు సత్త్వగుణాన్ని ధరిస్తావు. నీ లీలతో నిత్యమైన వేదమార్గాన్ని నిలబెడతావు. వర్ణాశ్రమ ధర్మానికి ప్రాణమైన పరమపురుషుడవు నీవే.