శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శ్రీభద్రోవాచ। పితా మే మాతులేయాయ స్వయమాహూయ దత్తవాన్। కృష్ణే కృష్ణాయ తచ్చిత్తామక్షౌహిణ్యా సఖీజనైః

శ్రీభద్రా ఇలా అన్నది: నా తండ్రి, నా మామను పిలిచి, తన మనసు కృష్ణునిపై ఉన్న నన్ను, సేనతో, స్నేహితులతో కలిసి, కృష్ణునికి ఇచ్చాడు.

అస్య మే పాదసంస్పర్శో భవేజ్జన్మని జన్మని। కర్మభిర్భ్రామ్యమాణాయా యేన తచ్ఛ్రేయ ఆత్మనః

ప్రతి జన్మలో ఆయన పాదస్పర్శ నాకు దక్కాలని కోరుకుంటున్నాను. ఎందుకంటే, ఆ పాదసేవ వల్ల, కర్మచక్రంలో తిరుగుతున్నవాడు కూడా పరమ శ్రేయస్సును పొందుతాడు.

శ్రీలక్ష్మణోవాచ। మమాపి రాజ్ఞ్యచ్యుతజన్మకర్మ శ్రుత్వా ముహుర్నారదగీతమాస హ। చిత్తం ముకున్దే కిల పద్మహస్తయా వృతః సుసమ్మృశ్య విహాయ లోకపాన్

శ్రీలక్ష్మణా ఇలా అన్నది: నారదుడు పదే పదే రాజు జననకర్మలను విన్నపుడు, నా మనసు పద్మహస్తుడైన ముకుందునిపై నిలిచిపోయింది. లోకపాలకులను కూడా వదిలేసాను.

జ్ఞాత్వా మమ మతం సాధ్వి పితా దుహితృవత్సలః। బృహత్సేన ఇతి ఖ్యాతస్తత్రోపాయమచీకరత్

నా మనసు ఏమిటో తెలుసుకున్న నా తండ్రి, స్నేహపూర్వకుడు అయిన బృహత్సేనుడు, నా పెళ్లికి ఒక మార్గాన్ని ఆలోచించాడు.

యథా స్వయంవరే రాజ్ఞి మత్స్యః పార్థేప్సయా కృతః। అయం తు బహిరాచ్ఛన్నో దృశ్యతే స జలే పరమ్

పాండవుని కోరిక కోసం స్వయంవరంలో మత్స్యాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్టు, ఇక్కడ కూడా ఒక చేపను బయట దాచిపెట్టి, నీటిలో అది కనబడేలా చేశారు.

శ్రుత్వైతత్సర్వతో భూపా ఆయయుర్మత్పితుః పురమ్। సర్వాస్త్రశస్త్రతత్త్వజ్ఞాః సోపాధ్యాయాః సహస్రశః

ఇది విని, అన్ని వైపుల నుంచి, అన్ని ఆయుధాల నైపుణ్యం ఉన్న రాజులు, ఉపాధ్యాయులతో పాటు, వేలాది మంది నా తండ్రి నగరానికి వచ్చారు.

పిత్రా సమ్పూజితాః సర్వే యథావీర్యం యథావయః। ఆదదుః సశరం చాపం వేద్ధుం పర్షది మద్ధియః

అందరినీ నా తండ్రి వారి బలానికి, వయస్సుకు తగినట్టు సత్కరించాడు. నన్ను కోరినవారు, బాణాలతో కూడిన విల్లు పట్టుకుని సభలో లక్ష్యాన్ని ఎక్కవడానికి సిద్ధమయ్యారు.

ఆదాయ వ్యసృజన్కేచిత్సజ్యం కర్తుమనీశ్వరాః। ఆకోష్ఠం జ్యాం సముత్కృష్య పేతురేకేఽమునాహతాః

కొంత మంది విల్లు తీసుకుని, దాన్ని ఎక్కించేందుకు ప్రయత్నించారు కానీ వీలు కాలేదు. మరికొందరు విల్లును ఛాతీ వరకు లాగగా, దాని బలానికి తాళలేక పడిపోయారు.

సజ్యం కృత్వాపరే వీరా మాగధామ్బష్ఠచేదిపాః। భీమో దుర్యోధనః కర్ణో నావిదంస్తదవస్థితిమ్

మరోవైపు, మాగధ, అంబష్ట, చేదిరాజులు, భీముడు, దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు వంటి వీరులు విల్లు ఎక్కించగలిగారు కానీ అసలు పరీక్ష ఏమిటో వారికి అర్థం కాలేదు.

మత్స్యాభాసం జలే వీక్ష్య జ్ఞాత్వా చ తదవస్థితిమ్। పార్థో యత్తోఽసృజద్బాణం నాచ్ఛినత్పస్పృశే పరమ్

నీటిలో చేప ప్రతిబింబాన్ని గమనించి, దాని స్థితిని అర్థం చేసుకున్న అర్జునుడు, ఎంతో జాగ్రత్తగా బాణాన్ని వదిలాడు. అది లక్ష్యాన్ని కోసిపోదు, కేవలం తాకింది మాత్రమే.

రాజన్యేషు నివృత్తేషు భగ్నమానేషు మానిషు। భగవాన్ధనురాదాయ సజ్యం కృత్వాథ లీలయా

అప్పటికి రాజులు వెనక్కు తగ్గి, వారి గర్వం చచ్చిపోయినప్పుడు, భగవంతుడు విల్లు తీసుకుని, ఎంతో సులభంగా దాన్ని ఎక్కించాడు.

తస్మిన్సన్ధాయ విశిఖం మత్స్యం వీక్ష్య సకృజ్జలే। ఛిత్త్వేషుణాపాతయత్తం సూర్యే చాభిజితి స్థితే ౨౬ అభిజిత్। దివి దున్దుభయో నేదుర్జయశబ్దయుతా భువి। దేవాశ్చ కుసుమాసారాన్ముముచుర్హర్షవిహ్వలాః

ఆ లక్ష్యాన్ని చూసి, ఒక్కసారి మాత్రమే నీటిలో ఉన్న చేపను గమనించి, బాణాన్ని పెట్టి, దాన్ని బాణంతో కోసి కింద పడేశాడు. ఆ సమయంలో సూర్యుడు అభిజిత్ నక్షత్రంలో ఉన్నాడు.

తద్రఙ్గమావిశమహం కలనూపురాభ్యాం। పద్భ్యాం ప్రగృహ్య కనకోజ్వలరత్నమాలామ్ । నూత్నే నివీయ పరిధాయ చ కౌశికాగ్ర్యే। సవ్రీడహాసవదనా కవరీధృతస్రక్

ఆ తర్వాత నేను మృదువుగా మణిపాదుకలు మోగిస్తూ రంగస్థలంలోకి ప్రవేశించాను. చేతిలో బంగారు రత్నమాల పట్టుకుని, కొత్త పట్టు వస్త్రం ధరించి, సిగ్గుతో చిరునవ్వుతో, జడలో పువ్వుల హారం అలంకరించుకుని నడిచాను.

ఉన్నీయ వక్త్రమురుకున్తలకుణ్డలత్విడ్। గణ్డస్థలం శిశిరహాసకటాక్షమోక్షైః। రాజ్ఞో నిరీక్ష్య పరితః శనకైర్మురారేర్। అంసేఽనురక్తహృదయా నిదధే స్వమాలామ్

తలని పైకి లేపి, పెద్ద కుండలాలు మెరిసిపోతూ, చెక్కలు వెలిగిపోతూ, మృదువైన నవ్వుతో చూపులు విసిరి, చుట్టూ ఉన్న రాజులను నెమ్మదిగా చూశాను. మురారి మీద ప్రేమతో నా గుండె నిండిపోగా, నా మాలను ఆయన భుజంపై వేసాను.

తావన్మృదఙ్గపటహాః శఙ్ఖభేర్యానకాదయః। నినేదుర్నటనర్తక్యో ననృతుర్గాయకా జగుః

అప్పుడే మృదంగాలు, పటాహాలు, శంఖాలు, బెరులు, ఇతర వాద్యాలు ఘనంగా మోగాయి. నర్తకులు నాట్యం చేశారు, గాయకులు పాటలు పాడారు.

ఏవం వృతే భగవతి మయేశే నృపయూథపాః। న సేహిరే యాజ్ఞసేని స్పర్ధన్తో హృచ్ఛయాతురాః

ఈ విధంగా మాయాధిపతి అయిన భగవంతుణ్ణి నేను ఎంచుకున్నప్పుడు, రాజాధిపతులు హృదయంలో కోరికతో మండిపోతూ, ద్రౌపదిని ఎంచుకున్నదాన్ని సహించలేక పోయారు. వారు పరస్పరం పోటీ పడారు.

మాం తావద్రథమారోప్య హయరత్నచతుష్టయమ్। శార్ఙ్గముద్యమ్య సన్నద్ధస్తస్థావాజౌ చతుర్భుజః

ఆయన నన్ను నాలుగు ఉత్తమమైన గుర్రాలు ఉన్న రథంపై ఎక్కించి, శారంగం విల్లు చేతపట్టి, కవచం ధరించి, నాలుగు చేతులతో యుద్ధంలో నిలిచాడు.

దారుకశ్చోదయామాస కాఞ్చనోపస్కరం రథమ్। మిషతాం భూభుజాం రాజ్ఞి మృగాణాం మృగరాడివ

దారుకుడు బంగారు అలంకరణలతో కూడిన రథాన్ని నడిపించాడు. రాజులు చూస్తుండగానే, మృగరాజు ఇతర జంతువుల ముందు మృగాన్ని ఎలా తీసుకుపోతాడో అలా ఆయన నన్ను తీసుకెళ్లాడు.

తేఽన్వసజ్జన్త రాజన్యా నిషేద్ధుం పథి కేచన। సంయత్తా ఉద్ధృతేష్వాసా గ్రామసింహా యథా హరిమ్

కొంతమంది రాజులు ఆయన్ను అడ్డగించేందుకు మార్గంలో వెంబడించారు. వారు బాణాలు ఎక్కించుకుని, ఆయుధాలతో సిద్ధంగా ఉండి, గ్రామసింహాలు హరిని వెంబడించినట్లు తలపోయారు.

తే శార్ఙ్గచ్యుతబాణౌఘైః కృత్తబాహ్వఙ్ఘ్రికన్ధరాః। నిపేతుః ప్రధనే కేచిదేకే సన్త్యజ్య దుద్రువుః

శారంగం నుండి వచ్చిన బాణవర్షాలతో, వారి చేతులు, కాళ్లు, మెడలు తెగిపడి, కొందరు యుద్ధంలో పడిపోయారు. మరికొందరు యుద్ధాన్ని వదిలేసి పారిపోయారు.

తతః పురీం యదుపతిరత్యలఙ్కృతాం। రవిచ్ఛదధ్వజపటచిత్రతోరణామ్। కుశస్థలీం దివి భువి చాభిసంస్తుతాం। సమావిశత్తరణిరివ స్వకేతనమ్

తర్వాత యాదవుల అధిపతి, సూర్యకిరణాలతో మెరిసే పతాకాలు, చిత్రిత ద్వారాలు అలంకరించిన, ఆకాశంలో భూమిపై ప్రశంసలు పొందిన, కుశస్థలీ అనే నగరంలోకి తన ఇంటికి చేరిన నౌకలా ప్రవేశించాడు.

పితా మే పూజయామాస సుహృత్సమ్బన్ధిబాన్ధవాన్। మహార్హవాసోఽలఙ్కారైః శయ్యాసనపరిచ్ఛదైః

నా తండ్రి తన మిత్రులు, బంధువులు, స్నేహితులను విలువైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, మంచాలు, ఆసనాలు, ఇతర బహుమతులతో సత్కరించాడు.

దాసీభిః సర్వసమ్పద్భిర్భటేభరథవాజిభిః। ఆయుధాని మహార్హాణి దదౌ పూర్ణస్య భక్తితః

దాసీలు, అన్ని రకాల సంపదలు, సైనికులు, రథాలు, గుర్రాలు ఇచ్చి, ఎంతో భక్తితో విలువైన ఆయుధాలను కూడా సమర్పించాడు.

ఆత్మారామస్య తస్యేమా వయం వై గృహదాసికాః। సర్వసఙ్గనివృత్త్యాద్ధా తపసా చ బభూవిమ

ఆత్మసంతుష్టుడైన ఆయనకు మేము ఇంటిపనివాళ్లమయ్యాము. అన్ని బంధాలను వదిలి, నిజమైన తపస్సుతో మేము ఇలా అయ్యాము.

మహిష్య ఊచుః। భౌమం నిహత్య సగణం యుధి తేన రుద్ధా। జ్ఞాత్వాథ నః క్షితిజయే జితరాజకన్యాః। నిర్ముచ్య సంసృతివిమోక్షమనుస్మరన్తీః। పాదామ్బుజం పరిణినాయ య ఆప్తకామః

భూమాసురుడిని యుద్ధంలో సహచరులతో కలసి సంహరించి, ఆయన చేతిలో బంధించబడిన మేము రాజకుమార్తెలను విముక్తి చేసి, ఆయన పదపద్మాలను స్మరించుకుంటూ, మనసు కోరికలు తీరే విధంగా ఆయన మమ్మల్ని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

న వయం సాధ్వి సామ్రాజ్యం స్వారాజ్యం భౌజ్యమప్యుత। వైరాజ్యం పారమేష్ఠ్యం చ ఆనన్త్యం వా హరేః పదమ్

మేము సామ్రాజ్యం, స్వారాజ్యం, భౌజ్యం, లేదా పరమేశ్వర పదవిని, లేదా హరిలో అనంతమైన స్థానం కూడా కోరుకోవడం లేదు.

కామయామహ ఏతస్య శ్రీమత్పాదరజః శ్రియః। కుచకుఙ్కుమగన్ధాఢ్యం మూర్ధ్నా వోఢుం గదాభృతః

ఆ గదాధారి భర్త పాదాల రజస్సు, ఆయన భార్య కుచకుంకుమ సువాసనతో పరిమళించేది, దానిని మా తలపై ధరించడమే మాకు కావలసింది.

వ్రజస్త్రియో యద్వాఞ్ఛన్తి పులిన్ద్యస్తృణవీరుధః। గావశ్చారయతో గోపాః పదస్పర్శం మహాత్మనః

వ్రజలోకంలోని గోపికలు, పులింద మహిళలు, అక్కడి గడ్డి మొక్కలు, ఆవులు, గోప బాలురు — వీరందరూ ఆ మహాత్ముడైన కృష్ణుని పాదస్పర్శకు తహతహలాడుతూ ఆశపడతారు.

ఋషిగణకృతా భగవత్స్తుతిః; వసుదేవయజ్ఞోత్సవః; బన్ధూనాం ప్రస్థాపనాదికం చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( వసంతతిలకా ) శ్రుత్వా పృథా సుబలపుత్ర్యథ యాజ్ఞసేనీ మాధవ్యథ క్షితిపపత్‍న్య ఉత స్వగోప్యః । కృష్ణేఽఖిలాత్మని హరౌ ప్రణయానుబన్ధం సర్వా విసిస్మ్యురలమశ్రుకలాకులాక్ష్యః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — కుంతి, సుభద్ర, ద్రౌపది, మాధవి, రాజపత్నులు, తమ గోపికలు — వీరందరూ కృష్ణుడు తనపై ఎంత అపారమైన ప్రేమ చూపాడో విని, ఆశ్చర్యంతో కన్నీళ్లు తడిచిన కళ్లతో నిలువబడ్డారు.